ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΛΑΔΟΙ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΜΕ ΔΥΝΑΜΙΣΜΟ ΚΑΙ ΦΘΙΝΟΥΣΑ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Π.Ε. ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2019
Έκτακτη έκθεση κατάστασης απασχόλησης, κλάδοι και επαγγέλματα με δυναμισμό και φθίνουσα πορεία στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και στις Π.Ε. της για το 2019.
1.Κατάσταση Απασχόλησης ανά Κλάδο και Επάγγελμα στην ΠΚΜ
1.1 Απασχόληση ανά Κλάδο Οικονομικής Δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08)-ΠΚΜ.
Στον παρακάτω Πίνακα 1 αποτυπώνεται ο αριθμός απασχολούμενων ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08), καθώς και η συμβολή τους στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ, για το 2019, σύμφωνα με “προσωρινά” πρωτογενή στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που αντλήθηκαν για λογαριασμό του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ, μετά από αίτημα μας.
Πιν.1: Απασχολούμενοι ανά Κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08) στην ΠΚΜ (2019)

Όπως παρατηρούμε και στο Γράφημα 1, που απεικονίζει το μερίδιο 10 επιλεγμένων κλάδων από τους 21 (ΣΤΑΚΟΔ-08), ο κλάδος Ζ “Χονδρικό & Λιανικό Εμπόριο, Επισκευές Μηχανοκίνητων Οχημάτων & Μοτοσυκλετών” είναι στην 1η θέση με μερίδιο 19,3%, ενώ τη 2η θέση μοιράζονται οι κλάδοι Α “Γεωργία, Δασοκομία, Αλιεία” και Γ “Μεταποίηση” με μερίδιο 13,5% αντίστοιχα.

1.2 Απασχόληση ανά Επάγγελμα (ISCO-08) στην ΠΚΜ
Στον Πίνακα 2 που ακολουθεί, αποτυπώνεται ο αριθμός απασχολούμενων ανά επάγγελμα ISCO-08, καθώς και η συμβολή του κάθε επαγγέλματος στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ για το 2019, επίσης σύμφωνα με “προσωρινά” πρωτογενή στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που αντλήθηκαν για λογαριασμό του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ, μετά από αίτημα μας.
Πίν. 2: Απασχόληση ανά Επάγγελμα (ISCO-08) στην ΠΚΜ (2019).

Όπως παρατηρούμε και στο Γράφημα 2, που απεικονίζει -κατά φθίνουσα σειρά- το μερίδιο των 10 επαγγελμάτων στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ για το 2019, στην 1η θέση βρίσκονται οι “Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές”, με 144.000 περίπου άτομα και μερίδιο 22,4%, στη 2η θέση οι “Επαγγελματίες”, με 121.000 περίπου άτομα και μερίδιο 18,8%, στην 3η θέση οι “Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς”, με 80.000 απασχολούμενους και μερίδιο 12,5% και στην 4η θέση οι “Υπάλληλοι γραφείου”, με 75.500 απασχολούμενους και 11,7% μερίδιο.

2. Τάσεις Μισθωτής Απασχόλησης στον Ιδιωτικό Τομέα
Τα στοιχεία των παρακάτω ενοτήτων έχουν αντληθεί από τη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ, και έχουν υποστεί επεξεργασία από τους εμπειρογνώμονες του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ.
2.1 Δημιουργία νέων θέσεων Εργασίας σε Ελλάδα, ΠΚΜ και Π.Ε. της ΠΚΜ
Στον Πίνακα 3 καταγράφονται οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ανά Περιφέρεια, τα έτη 2017, 2018, 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά ως προς το 2019, για να είναι ευκολότερη η σύγκριση τους. Οι νέες θέσεις εργασίας προκύπτουν από το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης (προσλήψεις μείον αποχωρήσεις, μείον απολύσεις, μείον λήξεις συμβάσεων) κάθε έτους σε θέσεις μισθωτής απασχόλησης ιδιωτικού δικαίου, σε σύγκριση με τις αντίστοιχες της προηγούμενης χρονιάς. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται για την απλούστερη αποτύπωση των τάσεων αύξησης ή μείωσης που παρατηρούνται ανά Περιφέρεια, σύμφωνα με την παρακάτω χρωματική κλίμακα, όπου:
-το κόκκινο χρώμα σημαίνει μεταβολή από -61% έως -100%
-το πορτοκαλί μεταβολή από -21% έως -60%
-το κίτρινο μεταβολή από -20% έως +20%
-το πράσινο μεταβολή από +21% έως +60%
-το γαλάζιο μεταβολή από +61% έως +100%

Παρατηρούμε ότι στο σύνολο της Χώρας δημιουργούνται πάνω από 140.000 νέες θέσεις εργασίας (ν.θ.ε.) τα έτη 2017 και 2018, ενώ το 2019 υπάρχει μικρή συγκράτηση στις 127.644 ν.θ.ε.. Για το 2019, λίγο πάνω από το 50% από αυτές δημιουργήθηκαν στην Αττική (64.257) και το 15% στην ΠΚΜ (19.316).
Ως προς την ΠΚΜ, παρατηρούμε μια ελαφρώς φθίνουσα τάση, αφού από τις 23.499 ν.θ.ε. του 2017, καταλήγει στις 20.929 το 2018 και στις 19.316 το 2019, μια τάση που παρατηρούμε άλλωστε σε όλες σχεδόν της Περιφέρειες της Χώρας (με κίτρινο). Εξαίρεση αποτελούν η Δυτική Ελλάδα με αύξηση άνω του 20% των ν.θ.ε. κατά το 2019 (πράσινο), καθώς και η Δυτική Μακεδονία με μείωση άνω του 90% των ν.θ.ε. κατά το ίδιο έτος (κόκκινο).
Πίν. 3: Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Περιφέρεια

Στον Πίνακα 4 καταγράφονται οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, τα έτη 2017, 2018, 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά, ως προς το 2019, για να είναι ευκολότερη η σύγκριση τους. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται κι εδώ όπως ακριβώς και στον παραπάνω πίνακα. Παρατηρούμε ότι η Π.Ε. Θεσσαλονίκης δημιουργεί το 68% των ν.θ.ε. του συνόλου της ΠΚΜ για το 2019 (13.121), και ακολουθεί την ετήσια δημιουργία ν.θ.ε. ανά έτος, με τη φθίνουσα τάση, που είδαμε και στο σύνολο της Περιφέρειας, κάτι αναμενόμενο λόγω του μεγάλου μεριδίου συμμετοχής της στην οικονομική δραστηριότητα της ΠΚΜ (2/3).
Από την άλλη πλευρά, οι Π.Ε. Πέλλας και Χαλκιδικής παρουσιάζουν πολύ μεγάλη αύξηση των ν.θ.ε. για το 2019, που πλησιάζει το 100%, καταλαμβάνοντας τη 2η και 3η θέση αντίστοιχα ως προς τη συμβολή τους στην ΠΚΜ, ενώ το Κιλκίς με αύξηση που πλησιάζει το 40% κατά το 2019, παραμένει στην τελευταία θέση. Στον αντίποδα η Πιερία, που εμφανίζει φθίνουσα τάση στη δημιουργία ν.θ.ε. για το 2019, περίπου -20%, ευρισκόμενη στην προτελευταία θέση, ενώ ήταν 2η σε συμβολή ν.θ.ε. το 2018.
Πίν.4: Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Π.Ε. της ΠΚΜ

2.2 Δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων σε Ελλάδα, ΠΚΜ και Π.Ε. της ΠΚΜ για το 2019
Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται οι νέες θέσεις εργασίας για το 2019 ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (2D) και επάγγελμα (2D), στην Ελλάδα, την ΠΚΜ και τις Π.Ε. της, καθώς και ο δυναμισμός τους σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Ο Δείκτης Δυναμισμού της απασχόλησης υπολογίζεται ως (Α2-Α1)*Α2/Α1, όπου Α2 ο αριθμός των θέσεων μισθωτής εργασίας κατά την περίοδο 2019 και Α1 ο αντίστοιχος για το 2018.
2.2.1 δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων στη Χώρα
Στους παρακάτω πίνακες καταγράφονται δυναμικότεροι κλάδοι (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στη Χώρα το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται για την αποτύπωση του δυναμισμού, σύμφωνα με την παρακάτω χρωματική κλίμακα. Επομένως τα πιο δυναμικά επαγγέλματα θα εμφανίζονται με πράσινο χρώμα και τα πολύ χαμηλής δυναμικότητας με κόκκινο.

Στον Πίνακα 5 παρατηρούμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος στη Χώρα για το 2019 με 13.588 ν.θ.ε., ακολουθούμενος από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 9.857 ν.θ.ε. και την “Εκπαίδευση” με 9.022, όλοι με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, οι κλάδοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 είναι “Παροχή ηλεκτρ. ρεύματος, φυσ. αερίου, κλιματισμού” και “Καταλύματα” με απώλειες 1.107 θέσεων εργασίας για τον καθένα (Πίνακας 6), όλοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Πίν. 5: Οι 10 Δυναμικότεροι Κλάδοι (2D), Ελλάδα 2019

Πίν. 6: Οι 5 Κλάδοι (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, Ελλάδα 2019

Στον Πίνακα 7 αποτυπώνονται τα δέκα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στη Χώρα το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι οι “Υπάλληλοι Γραφείου” είναι μακράν το δυναμικότερο επάγγελμα με 20.830 ν.θ.ε., στη 2η θέση οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” και στην 3η οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.”, όλα με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, τα επαγγέλματα με πολύ χαμηλό δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 (Πίνακας 8) είναι οι “Τεχνίτες υφαντουργίας, ειδών ένδυσης κ.ά.” με απώλειες 264 θέσεων και τα “Μέλη βουλευόμ. Σωμάτων & στελέχη της Δημ. Διοίκησης” με 239 θέσεις, ενώ στην 3η θέση από πλευράς απωλειών ακολουθούν οι “Ειδικευμένοι Αλιείς και συναφή επαγγέλματα” με απώλειες 194 θέσεων.
Πίν.7: Τα 10 Δυναμικότερα Επαγγέλματα (2D), Ελλάδα 2019

Πίν.8: Τα 5 Επαγγέλματα (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, Ελλάδα 2019

2.2.2 Δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων στην ΠΚΜ
Στον Πίνακα 9 καταγράφονται οι δέκα δυναμικότεροι κλάδοι (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος στην ΠΚΜ (όπως και στη Χώρα) για το 2019 με 2.618 ν.θ.ε., ακολουθούμενος (όπως και στη Χώρα) από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 1.718 ν.θ.ε., ενώ στην 3η θέση βρίσκεται το “Χονδρικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκ. μέσων”, με 1.579 ν.θ.ε., όλοι με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, οι κλάδοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό (σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα) στην ΠΚΜ για το 2019 είναι τα “Έργα πολιτικού μηχανικού” με απώλειες 821 θέσεων εργασίας, η “Δημ. Διοίκ. & Άμυνα, υποχρ. κοινων. ασφάλιση” με -405 θ.ε. και τα “Καταλύματα” με -344 θ.ε. (Πίνακας 10).
Πίν. 9: Οι 10 Δυναμικότεροι Κλάδοι (2D), ΠΚΜ 2019

Πίν. 10: Οι 5 Κλάδοι (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, ΠΚΜ 2019

Στον Πίνακα 11 αποτυπώνονται τα δέκα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι στην 1η θέση είναι οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” με 2.753 ν.θ.ε. (2η θέση στη Χώρα), στη 2η θέση οι “Υπάλληλοι Γραφείου”| με 2.692ν.θ.ε. (1η θέση στη Χώρα) και στην 3η (όπως και στη Χώρα) οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.” με 1.597 ν.θ.ε., όλα με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, τα επαγγέλματα με τον χαμηλότερο δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 (Πίνακας 12) είναι οι “Απασχολ. στην παροχή υπηρεσιών προστασίας”(-141 θέσεις) και οι “Τεχνίτες υφαντουργίας, ειδών ένδυσης κ.ά.”(-110 θέσεις), με πολύ χαμηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα, καθώς και οι “Χειριστές μηχανών κλωστοϋφαντουργίας, γούνινων κ.ά.” και οι “Χειριστές μηχανών παραγ. ειδών διατροφής, ποτών, καπνού”, με χαμηλό δυναμισμό.
Συνοπτικά, από τα τέσσερα επαγγέλματα τα τρία σχετίζονται με τη μεταποίηση τροφίμων και τα κλωστοϋφαντουργικά, με συνολικές απώλειες 250 θέσεων εργασίας σε σχέση με το 2018, που περιγράφει ανάγλυφα τη συνεχιζόμενη φθίνουσα συνεισφορά των συγκεκριμένων κλάδων στην απασχόληση της ΠΚΜ.
Πίν.11: Τα 10 Δυναμικότερα Επαγγέλματα (2D), ΠΚΜ 2019

Πίν.12: Τα 5 Επαγγέλματα (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, ΠΚΜ 2019

Συγκρίνοντας την ΠΚΜ με το σύνολο της Χώρας, βλέπουμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος τόσο στην ΠΚΜ όσο και στη Χώρα για το 2019, με 2.618 και 13.588 ν.θ.ε. αντίστοιχα, ακολουθούμενος από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 1.718 και 9.857 ν.θ.ε. αντίστοιχα.
Σημαντικό στοιχείο, που δείχνει την έντονη εξειδίκευση της ΠΚΜ είναι ο δυναμισμός του κλάδου “Χονδρικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκ. μέσων”, που βρίσκεται στην 3η θέση με 1.579 ν.θ.ε., συμβάλλοντας στο 50% των ν.θ.ε. του αντίστοιχου συνόλου της Χώρας (6η θέση με 3.137 ν.θ.ε.), για το 2019.
Ως προς τα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D), διαπιστώνουμε ότι στην ΠΚΜ, στην 1η θέση βρίσκονται οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” με 2.753 ν.θ.ε. (2η θέση στη Χώρα με 11.666 ν.θ.ε.), στη 2η θέση οι “Υπάλληλοι Γραφείου” με 2.692 ν.θ.ε. (1η θέση στη Χώρα με 20.830) και στην 3η οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.” με 1.597 ν.θ.ε., (όπως και στη Χώρα με 9.303).
Η Π.Ε. Θεσσαλονίκης, λόγω της μεγάλης συνεισφοράς της στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας της ΠΚΜ (περίπου 2/3), παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά της ΠΚΜ ως προς το δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων, με μοναδική εξαίρεση τη σημαντικότητα του κλάδου “Εκπαίδευση” (2η θέση) και των επαγγελμάτων που σχετίζονται με αυτήν ( π.χ. “Εκπαιδευτικοί” 4η θέση με 739 ν.θ.ε., “Φυσικοί-Μαθηματικοί” 7η θέση με 452 ν.θ.ε.), αντικατοπτρίζοντας την έντονη εξειδίκευση της, λόγω των πολλών δημόσιων ιδρυμάτων και ιδιωτικών επιχειρήσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και κατάρτισης, τυπικής και άτυπης.
Ως προς τις υπόλοιπες έξη Π.Ε. της ΠΚΜ, ο κλάδος “Δραστ. Υπηρεσιών Εστίασης” βρίσκεται σε όλες στην 1η ή 2η θέση από πλευράς δυναμισμού (3η θέση στο Κιλκίς), ενώ σημαντικές διαφοροποιήσεις παρουσιάζουν:
Η Π.Ε. Πέλλας, με πιο δυναμικό κλάδο τις “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Απασχόλησης” με 491 ν.θ.ε. το 2019, σε σχέση με το 2018, που αντικατοπτρίζει την έντονη εποχικότητα της απασχόλησης σε βιομηχανίες κονσερβοποιίας και συσκευασίας αγροτικών προϊόντων.
Η Π.Ε. Ημαθίας, με τον κλάδο “Φυτική & ζωική παραγωγή” στη 2η θέση από πλευράς δυναμισμού με 161 ν.θ.ε., λόγω της εξειδίκευσης της στον πρωτογενή τομέα.
Οι Π.Ε. Χαλκιδικής και Πιερίας με τον κλάδο “Βιομηχανία Τροφίμων”, στην 3η θέση (118 ν.θ.ε.) και 4η θέση (156 ν.θ.ε.) αντίστοιχα, κυρίως λόγω της μεταποίησης επιτραπέζιας ελιάς και άλλων εξαγώγιμων προϊόντων (ακτινίδια, κεράσια κλπ).
Η Π.Ε. Σερρών, με τον κλάδο “Παραγωγή Φαρμακευτικών Προϊόντων” στη 2η θέση από πλευράς δυναμισμού με 105 ν.θ.ε..
Οι παραπάνω διαφοροποιήσεις ως προς το δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων ανάμεσα στις Περιφέρειες της Χώρας, αλλά και μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων της ΠΚΜ, αναδεικνύουν την ανάγκη ύπαρξης των περιφερειακών ΜΔΑΑΕ, καθώς επιτρέπουν τον προγραμματισμό σε ζητήματα απασχόλησης και κατάρτισης ακόμη και σε επίπεδο Π.Ε., δυνατότητα πολύ σημαντική για τα μέλη του τοπικού δικτύου υποστήριξης του Μηχανισμού. Σημειώνεται ότι αυτοί οι ίδιοι τοπικοί φορείς πρόκειται να αναλάβουν και το σχεδιασμό των κατά τόπους προγραμμάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης μετά τη δρομολογημένη μεταρρύθμιση του τομέα αυτού, όπως έχει εξαγγείλει η ΓΓ ΕΕΚ.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι το “Σχέδιο Πισσαρίδη” για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης νομοτελειακά θα επιδράσει θετικά πάνω στις τάσεις της απασχόλησης και σε επίπεδο Κεντρικής Μακεδονίας, αν και αυτή η επίδραση δεν αναμένεται να γίνει αισθητή πριν το 2022. Τέλος, θετικές αναμένεται να είναι και οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές του κατασκευαστικού κλάδου, ειδικά μετά και τις προγραμματισμένες δράσεις έμμεσης στήριξης του τραπεζικού τομέα, ενώ άγνωστες παραμένουν οι προοπτικές των μικρών επιχειρήσεων λιανικής πώλησης, δεδομένου ότι είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθεί με βεβαιότητα εν μέσω πανδημίας, το καταναλωτικό κλίμα και οι προσδοκίες για την επόμενη χρονιά.
Σημ.: Αναλυτικά στοιχεία για κρίσιμα μεγέθη και τάσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων για το 2019, ανά Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, μπορείτε να βρείτε στην εξαιρετικά χρήσιμη και διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ.