ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Π.Ε. ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2020
Συνοπτική έκθεση κατάστασης της απασχόλησης στην Ελλάδα, στις Περιφέρειες και στις Π.Ε. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2020
1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, τον Σεπτέμβριο και το Εννεάμηνο του 2020.
Σύμφωνα με το Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, που καταγράφει με ηλεκτρονικό τρόπο τις ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, οι έντονες επιπτώσεις που προκάλεσε η πανδημία στην απασχόληση κατά το τρίμηνο Μάρτιος-Μάιος έχουν πλέον αμβλυνθεί σε μεγάλο βαθμό στο τέλος του εννεαμήνου, λόγω της πολύ καλής επίδοσης του φετινού Σεπτεμβρίου. Τον μήνα αυτό, η διαφορά προσλήψεων-αποχωρήσεων κατέληξε σε θετικό ισοζύγιο 38.529 θέσεων εργασίας, έναντι 2.651 θέσεων του περυσινού Σεπτεμβρίου (Πίνακας 1, Γράφημα 1), κυρίως λόγω μειωμένων απολύσεων εργαζομένων, που προφανώς οφείλονται στις μειωμένες προσλήψεις εποχικού προσωπικού στους κλάδους καταλυμάτων και εστίασης κατά τους θερινούς μήνες. Ως αποτέλεσμα, το εννεάμηνο έκλεισε με θετικό ισοζύγιο 154.176 θέσεων εργασίας, έναντι 287.537 του περυσινού (Γράφημα 2), με αποτέλεσμα η διαφορά σε σχέση με πέρυσι να έχει πλέον μειωθεί στις -133.361 θέσεις εργασίας (Πίνακας 1), δηλαδή σχεδόν στο 1/2 της μέγιστης τιμής που καταγράφηκε στο τέλος Μαΐου (-260.000 θέσεις εργασίας).
Πίνακας 1: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα – Σύγκριση 2019-2020
| Α’Εξάμ. 2020 | Α’Εξάμ. 2019 | Διαφορά 2020-19 | 8μηνο 2020 | 8μηνο 2019 | Διαφορά 2020-19 | Σεπτέμβ. 2020 | Σεπτέμβ. 2019 | 9μηνο 2020 | 9μηνο 2019 | Διαφορά 2020-19 | |
| Ι. Προσλήψεις | 850.401 | 1.419.602 | -569.201 | 1.317.792 | 1.865.346 | -547.554 | 259.421 | 308.121 | 1.557.213 | 2.173.467 | -596.254 |
| II.Αποχωρήσεις* | 807.007 | 1.123.136 | -316.129 | 1.202.145 | 1.580.460 | -378.315 | 220.892 | 305.470 | 1.423.037 | 1.885.930 | -462.893 |
| ΙΙΙ. Ισοζύγιο (I-II) | 43.394 | 296.466 | -253.072 | 115.647 | 284.886 | -169.239 | 38.529 | 2.651 | 154.176 | 287.537 | -133.361 |

Όπως καταγράφεται στον Πίνακα 2 και στο Γράφημα 3, ο φετινός Σεπτέμβριος ήταν ο δεύτερος καλύτερος της ενδεκαετίας 2010-2020 από πλευράς θετικού ισοζυγίου, πίσω μόνον από τον αντίστοιχο του 2013 (63.122 θέσεις) και σε μεγάλη απόσταση από τους αντίστοιχους του 2019 (2.651 θέσεις) και 2018 (6.556 θέσεις). Ως αποτέλεσμα, η επίδοση του φετινού εννεαμήνου, με θετικό ισοζύγιο 154.176 θέσεων εργασίας, είναι πολύ υψηλότερη των αντίστοιχων της τριετίας 2010-2012, αλλά συνεχίζει να υστερεί έναντι όλων των μετέπειτα ετών (Πίνακας 2).
Πίνακας 2: Ιστορικό Ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης 6μήνου και 9μήνου 2010-2020
| Έτος | Ισοζύγιο ροών 6μήνου | Ισοζύγιο ροών Ιουλίου | Ισοζύγιο ροών Αυγούστ. | Ισοζύγιο ροών Σεπτεμβ. | Γ’ 3μηνο | Ισοζύγιο ροών 9μήνου |
| 2010 | 61.005 | 1.059 | -12.130 | -15.797 | -26.868 | 34.137 |
| 2011 | 29.947 | 743 | -8.237 | -11.375 | -18.869 | 11.078 |
| 2012 | 19.309 | 14.131 | -2.178 | 2.384 | 14.337 | 33.646 |
| 2013 | 90.534 | 1.077 | 10.969 | 63.122 | 75.168 | 165.702 |
| 2014 | 176.297 | 13.275 | 1.311 | -3.960 | 10.626 | 186.923 |
| 2015 | 203.123 | -16.658 | -441 | -13.003 | -30.102 | 173.021 |
| 2016 | 234.664 | 19.281 | -16.128 | 7.788 | 10.941 | 245.605 |
| 2017 | 255.903 | 7.242 | -14.402 | 17.128 | 9.968 | 265.871 |
| 2018 | 298.171 | -8.610 | -7.748 | 6.556 | -9.802 | 288.369 |
| 2019 | 296.466 | -14.691 | 3.111 | 2.651 | -8.929 | 287.537 |
| 2020 | 43.394 | 67.911 | 4.342 | 38.529 | 110.782 | 154.176 |
Στο παρακάτω Γράφημα 3, απεικονίζονται τα ιστορικά ισοζύγια α’ εξαμήνου, γ’ τριμήνου και εννεαμήνου για την περίοδο 2010-2020. Παρατηρούμε ότι η φετινή επίδοση του γ’ τριμήνου είναι η καλύτερη της τελευταίας ενδεκαετίας (110.787 θέσεις), με αποτέλεσμα να αμβλύνεται σε σημαντικό βαθμό η χαμηλή επίδοση του α’ εξαμήνου (43.394 θέσεις), συντελώντας στο ικανοποιητικό -για την περίοδο που διανύουμε- ισοζύγιο των 154.176 θέσεων για το εννεάμηνο.

2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια.
Ο Σεπτέμβριος απεδείχθη ένας αρκετά καλός μήνας και για την ΠΚΜ, καθώς εμφανίζει θετικό ισοζύγιο 2.085 θέσεων (έναντι -4.335 πέρυσι), δηλαδή μία βελτίωση 6.420 θέσεων εργασίας. Όπως απεικονίζεται και στο Γράφημα 4, όλες οι Περιφέρειες της Χώρας καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από τις περυσινές στα ισοζύγια τους, εκτός της Αττικής.

Όπως αναφέραμε προηγουμένως, οι Περιφέρειες με εξάρτηση από τον θερινό τουρισμό (Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης αλλά και Κεντρικής Μακεδονίας), εμφανίζουν βελτιωμένες επιδόσεις σε σύγκριση με τον περυσινό Σεπτέμβριο, λόγω μειωμένου αριθμού απολύσεων, που οφείλεται στις αντίστοιχες μειωμένες προσλήψεις των προηγούμενων μηνών σε εποχικά επαγγέλματα σχετιζόμενα με τον τουρισμό και την εστίαση. Στο σύνολο του εννεαμήνου 2020, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχει το τέταρτο υψηλότερο θετικό ισοζύγιο με 14.486 θέσεις εργασίας, πίσω από τις τρεις κατεξοχήν τουριστικές Περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου, Κρήτης και Ιονίων Νήσων (Πίνακας 3, Γράφημα 5).
Πίνακας 3: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια για το 2020
| Περιφέρεια | Α’εξάμ. 2020 | Α’εξάμ. 2019 | Ιούλιος 2020 | Αύγ. 2020 | Σεπτέμ. 2020 | Σεπτέμ. 2019 | 9μηνο 2020 | 9μηνο 2019 | Διαφορά |
| Κεντρικής Μακεδονίας | 11.929 | 33.392 | 4.852 | -4.380 | 2.085 | -4.335 | 14.486 | 28.047 | -13.561 |
| Ανατ. Μακεδ. & Θράκης | 4631 | 9.582 | 1.309 | -205 | 1.101 | -1.891 | 6.836 | 7.963 | -1.127 |
| Δυτικής Μακεδονίας | -1944 | -1.153 | -778 | 113 | 1.853 | 1.211 | -756 | -39 | -717 |
| Ηπείρου | 434 | 5.226 | 1.374 | 266 | 152 | -988 | 2.226 | 4.753 | -2.527 |
| Θεσσαλίας | 1.665 | 7.228 | 478 | -330 | 612 | -2.204 | 2.425 | 6.184 | -3.759 |
| Στερεάς Ελλάδας | 1265 | 4.364 | 2.806 | -596 | 748 | -643 | 4.223 | 5.393 | -1.170 |
| Δυτικής Ελλάδας | 171 | 4.876 | 1.561 | -735 | 2.103 | 768 | 3.100 | 5.329 | -2.229 |
| Αττικής | -19.723 | 10.649 | -23.835 | -2.924 | 42.401 | 45.539 | -4.081 | 26.285 | -30.366 |
| Πελοποννήσου | 3.587 | 10.175 | 4.106 | 1.510 | -1.945 | -4.821 | 7.258 | 9.108 | -1.850 |
| Βορείου Αιγαίου | 1.090 | 5.663 | 2.207 | -208 | -287 | -1.842 | 2.802 | 4.901 | -2.099 |
| Νοτίου Αιγαίου | 21.479 | 98.340 | 34.229 | 4.758 | -8.229 | -17.707 | 52.237 | 86.064 | -33.827 |
| Ιονίων Νήσων | 7.612 | 45.778 | 17.350 | 3.658 | -4.140 | -8.418 | 24.480 | 40.652 | -16.172 |
| Κρήτης | 11.198 | 62.346 | 22.252 | 3.415 | 2.075 | -2.018 | 38.940 | 62.897 | -23.957 |
| Ελλάδα | 43.394 | 296.466 | 67.911 | 4.342 | 38.529 | 2.651 | 154.176 | 287.537 | -133.361 |

Στο Γράφημα 6 απεικονίζονται οι συνολικές απώλειες ανά Περιφέρεια. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου εμφανίζει τις μεγαλύτερες απώλειες (περίπου 34.000 θέσεις) σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο, η Αττική ακολουθεί με περίπου 30.000 θέσεις, η Κρήτη με απώλειες περίπου 24.000 θέσεων και η Ιονίων Νήσων με περίπου 16.000 θέσεις. Η Κεντρική Μακεδονία ακολουθεί στην πέμπτη θέση παρουσιάζοντας συνολική απώλεια 13.561 θέσεων εργασίας για το εννεάμηνο, συγκρινόμενη με το αντίστοιχο περυσινό (από 28.047 το 2019 σε 14.486 το 2020).

Οι υπόλοιπες οκτώ Περιφέρειες της Χώρας, που δεν έχουν ιδιαίτερη εξάρτηση από τον τουρισμό, εμφανίζουν σχετικά μικρές απώλειες στο ισοζύγιο τους, σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο, έχοντας προφανώς επηρεαστεί μόνον από το δίμηνο lockdown και από τα παρεπόμενα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης σε εστίαση, ψυχαγωγία κλπ, που ισχύουν σε όλη τη Χώρα.
3. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ.
Με τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα των επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και τουρισμού τον Μάιο και τον Ιούνιο, το α’ εξάμηνο έκλεισε με θετικό ισοζύγιο για όλες τις Π.Ε. της ΠΚΜ (Πίνακας 4), εκτός της Π.Ε. Θεσσαλονίκης (-5.791), με συνολικό θετικό ισοζύγιο για την ΠΚΜ 11.929 θέσεων (33.392 πέρυσι). Ο Ιούλιος, που ήταν ιστορικά ο καλύτερος της δεκαετίας για τη Χώρα, με θετικό ισοζύγιο 67.911 θέσεων εργασίας, απεδείχθη ένας πολύ καλός μήνας τόσο για την ΠΚΜ συνολικά, όσο και για τις τρεις τουριστικές Π.Ε. της (Χαλκιδική, Πιερία, Πέλλα), αφού εμφάνισε θετικό ισοζύγιο 4.852 θέσεων εργασίας, έναντι -1.249 του Ιουλίου 2019, συνεισφέροντας δηλαδή 6.101 επιπλέον θέσεις.
Αντιθέτως ο Αύγουστος (Πίνακας 4), ήταν αρνητικός από πλευράς ισοζυγίου για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με -4.380 θέσεις εργασίας (έναντι θετικού 239 θέσεων πέρυσι). Ο Σεπτέμβριος, όπως είδαμε νωρίτερα, αποδεικνύεται ένας πολύ καλός μήνας για την ΠΚΜ και όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 7, όλες οι Π.Ε. της ΠΚΜ σημειώνουν έστω και οριακά καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τον περυσινό Σεπτέμβριο, πλην της Πέλλας (-2.075 φέτος έναντι -1.823 πέρυσι).
Πίνακας 4: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, Σύγκριση 2019-2020
| Περιφερειακή Ενότητα | Α’εξάμ. 2020 | Α’εξάμ. 2019 | Ιούλιος 2020 | Αύγουστ. 2020 | Σεπτέμ. 2020 | Σεπτέμ. 2019 | 9μηνο 2020 | 9μηνο 2019 | Διαφορά |
| Ημαθίας | 1.738 | 1.226 | 1.710 | -607 | -1.016 | -1.575 | 1.825 | 1.237 | 588 |
| Θεσσαλονίκης | -5.791 | -735 | -6.380 | 549 | 9.612 | 9.564 | -2.010 | 5.545 | -7.555 |
| Κιλκίς | 188 | 374 | 38 | -15 | 584 | 390 | 795 | 793 | 2 |
| Πέλλας | 2.620 | 3.116 | 1.805 | -1.129 | -2.075 | -1.823 | 1.221 | 2.053 | -832 |
| Πιερίας | 1.678 | 5.016 | 1.265 | -429 | -645 | -2.348 | 1.869 | 2.826 | -957 |
| Σερρών | 40 | 60 | -352 | 83 | 962 | 681 | 733 | 726 | 7 |
| Χαλκιδικής | 11.456 | 24.335 | 6.766 | -2.832 | -5.337 | -9.224 | 10.053 | 14.867 | -4.814 |
| Σύνολο ΠΚΜ | 11.929 | 33.392 | 4.852 | -4.380 | 2.085 | -4.335 | 14.486 | 28.047 | -13.561 |

Οι πολύ καλές επιδόσεις του Σεπτεμβρίου συνετέλεσαν σημαντικά στη βελτίωση του φετινού ισοζυγίου θέσεων εργασίας εννεαμήνου στον ιδιωτικό τομέα για όλες τις Π.Ε. της ΠΚΜ. Εντός της ΠΚΜ (Γραφήματα 8 και 9), τις μεγαλύτερες απώλειες σε θέσεις εργασίας, σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο εμφανίζει η Π.Ε. Θεσσαλονίκης με 7.555 θέσεις, αμέσως μετά η Π.Ε. Χαλκιδικής με 4.814 θέσεις, τρίτη η Π.Ε. Πιερίας με 957 θέσεις και ακολουθεί η Π.Ε. Πέλλας με 832 θέσεις. Οι υπόλοιπες τρεις Π.Ε., λόγω των χαρακτηριστικών του παραγωγικού ιστού τους και της ελάχιστης εξάρτησής τους από τον θερινό τουρισμό, εμφανίζονται χωρίς απώλειες (Σέρρες +7 θέσεις, Κιλκίς +2 θέσεις), με την Ημαθία να εμφανίζει σημαντικά κέρδη 588 θέσεων σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο.


4. Τα Δυναμικότερα Επαγγέλματα στη Χώρα κατά τον Σεπτέμβριο
Όπως διακρίνουμε στο Γράφημα 10, κατά τον φετινό Σεπτέμβριο, όπως ήταν αναμενόμενο, η ειδικότητα ‘Καθηγητές- Δάσκαλοι’ είναι μακράν το δυναμικότερο επάγγελμα με θετικό ισοζύγιο 53.646 θέσεων (51.904 πέρυσι), οι ‘Καθαριστές και καθαρίστριες΄ αμέσως μετά με 9.313 θέσεις, οι ‘Βρεφοκόμοι, παιδοκόμοι και νηπιαγωγοί’ με 7.038 θέσεις (6.154 πέρυσι) και οι ‘Υπάλληλοι γραφείου’ με 6.917 θέσεις (5.652 πέρυσι). Αξίζει να σημειωθεί ότι τουλάχιστον τα 6 από τα 10 πιο δυναμικά επαγγέλματα του Σεπτεμβρίου σχετίζονται με την Εκπαίδευση.

Τέλος, με ενδιαφέρον αναμένονται οι επιπτώσεις που θα έχει στην απασχόληση το νέο πρόγραμμα δημιουργίας 100.000 θέσεων εργασίας (θα ξεκινήσει την 1η Οκτωβρίου και θα επιδοτεί τις ασφαλιστικές εισφορές του νέου εργαζόμενου για 6 μήνες), καθώς και η μείωση του μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων από το 2021, μέσω της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες.
Νικόλαος Γ. Πόδας, Εμπειρογνώμων του ΜΔΑΑΕ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας
Σημ.: Αναλυτικά στοιχεία για κρίσιμα μεγέθη και τάσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων για το 2019, ανά Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, μπορείτε να βρείτε στη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ, την οποία επιμελούνται ο Επιστημονικά Υπεύθυνος του Έργου Δρ Σταύρος Γαβρόγλου και ο ερευνητής Δρ Βάιος Κώτσιος.