Θεωρητικές και πρακτικές διαστάσεις της βασισμένης στην εργασία μάθησης

Πηγή/Περίοδος δημοσίευσης: Παρασκευάς Λιντζέρης για το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ / Ιανουάριος 2020

Είναι γνωστό πως η βασισμένη στην εργασία μάθηση και η μάθηση στο χώρο εργασίας (μαθητεία) έχουν σχετικά πρόσφατα ενταχθεί στο δημόσιο διάλογο πάνω στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, παρά το γεγονός πως η εμπειρική εκπαίδευση στα τεχνικά (χειρωνακτικά) επαγγέλματα αποτελούσε σχεδόν τον κανόνα στη χώρα μας ως τη δεκαετία του ΄80 (σημειωτέον ότι κάποιες ειδικότητες -πχ χειριστές περονοφόρων- εξακολουθούν να απονέμονται με παρόμοιο τρόπο). Οι δημόσιες εκπαιδευτικές δομές, όπως και εκείνες του ιδιωτικού τομέα -ιδίως στο επίπεδο της ανώτερης δευτεροβάθμιας (Επαγγελματικό Λύκειο) και της μεταδευτεροβάθμιας (έτος Μαθητείας ΕΠΑΛ, ΙΕΚ) εκπαίδευσης ή της συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης (Κέντρα Διά Βίου Μάθησης, ΕΠΑΣ)- σήμερα τείνουν να αναπροσαρμόζουν το πρόγραμμά τους, ώστε να ενσωματώνουν σε μεγαλύτερο βαθμό τέτοιες «παραδοσιακές» πρακτικές.


Οι μορφές επαγγελματικά προσανατολισμένης μάθησης που περιλαμβάνουν μια περίοδοo εκμάθησης σε περιβάλλον εργασίας ή σε εργαστήριο πρακτικής άσκησης, πέρα από τη διδασκαλία σε οργανωμένο εκπαιδευτικό περιβάλλον, θεωρείται ότι εξασφαλίζουν κατάλληλο μαθησιακό πλαίσιο για την αποτελεσματική απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων. Θεωρείται επίσης ότι προετοιμάζουν καλύτερα τα άτομα που σπουδάζουν για μια συντομότερη και πιο ήπια μετάβαση προς την αγορά εργασίας, αφού μυούν τα εκπαιδευόμενα άτομα στο «πνεύμα της αγοράς εργασίας», δηλαδή στην αίσθηση των αναγκών, των περιεχομένων και των ιδιαιτεροτήτων των πραγματικών χώρων απασχόλησης. Ωστόσο, η έρευνα εξηγεί πειστικά οτι το παρεχόμενο μαθησιακό υπόβαθρο είναι τελικά ρηχό, και άρα μακροπρόθεσμα ανεπαρκές.


Πάντως, ανεξαρτήτως εάν η τωρινή τάση υπέρ της μάθησης στην εργασία αξιολογείται ως χρήσιμη και επιθυμητή, υφίσταται διαχρονικά με διάφορες μορφές, όπως προαναφέραμε. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης μάθησης δεν συντελείται σε τυπικά πλαίσια, όπως τα σχολεία και τα σεμινάρια κατάρτισης, αλλά στο πλαίσιο της καθημερινής εμπειρίας.

Παράλληλα, οι επαγγελματικές σταδιοδρομίες είναι πλέον λιγότερο προκαθορισμένες σε σχέση με τα πρότυπα του χθες, η εμπειρία και τα soft skills καθίστανται όλο και πολυτιμότερα, και φυσικά η Δια Βίου Μάθηση δε μπορεί να καλύψει κάθε ανάγκη εργαζομένων και επιχειρήσεων.


Η μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ εστιάζει σε πραγματικά και θεωρητικά ζητήματα του θέματος, όπως τις βασικές μορφές μαθητείας σε Ευρώπη και Ελλάδα, τα αίτια που η μάθηση βάσει εργασίας αποτελεί ζητούμενο της σύγχρονης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, το πλαίσιο εφαρμογής της μάθησης στον ελληνικό χώρο εργασίας, ορισμένα προαπαιτούμενα ώστε να προσφέρεται ορθή μάθηση στο χώρο εργασίας, τις διαπιστωμένες δυσχέρειες γενικότερης αξιοποίησης αυτού του μαθησιακού εργαλείου, και τέλος τους κυριότερους συντελεστές αποδοτικότητας του συγκεκριμένου είδους εκπαίδευσης.

Μπορείτε να βρείτε την πλήρη έρευνα εδώ

image_print
Θεωρητικές και πρακτικές διαστάσεις της βασισμένης στην εργασία μάθησης
Μετάβαση στο περιεχόμενο