Συνοπτική Μηνιαία και εξαμηνιαία κατάσταση απασχόλησης στην Ελλάδα, στις περιφέρειες και στις Π.Ε. της ΠΚΜ – Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην απασχόληση κατά το α’ εξάμηνο 2020.
- Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα-Σύγκριση 4μήνων Μαρτίου- Ιουνίου 2019-2020.
Σύμφωνα με το Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, που καταγράφει με ηλεκτρονικό τρόπο τις ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, οι επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομική ζωή της χώρας, αν και κατά τη διάρκεια του τριμήνου Μάρτιος- Μάιος ήταν πολύ έντονες, φαίνεται πλέον να υποχωρούν λόγω κυρίως της βαθμιαίας επιστροφής στην ‘κανονικότητα’ των κλάδων τουρισμού και εστίασης.
Η τάση των αρνητικών ισοζυγίων των μηνών Μαρτίου, Απριλίου και Μαΐου φαίνεται πλέον να αντιστρέφεται κατά τον μήνα Ιούνιο, καθώς η διαφορά των ‘προσλήψεων’ από τις ‘αποχωρήσεις’ στη χώρα εμφανίζει σημαντικό θετικό ισοζύγιο 37.568 θέσεων εργασίας, ξεπερνώντας κατά 6.161 θέσεις το θετικό ισοζύγιο του περυσινού Ιουνίου (31.407).
Συγκρίνοντας τα ισοζύγια του τετραμήνου Μαρτίου-Ιουνίου των ετών 2020 και 2019 (στήλες 9, 10), προκύπτει τελικά μια επιδείνωση του φετινού ισοζυγίου κατά 255.114 θέσεις εργασίας σε σχέση με πέρυσι (από 290.959 σε 35.845), που θα μπορούσαν ασφαλώς να αποδοθούν στις επιπτώσεις της πανδημίας στον ιδιωτικό τομέα της εθνικής οικονομίας (Γράφημα 1).
Το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται κυρίως στη δραματική μείωση των προσλήψεων κατά περίπου 570.000 θέσεις (από 1.057.351 σε 489.167), αλλά και στη μεγάλη μείωση των απολύσεων και αποχωρήσεων κατά περίπου 350.000 θέσεις εργασίας, προφανώς λόγω των μέτρων ‘αναστολής λειτουργίας’ και απαγόρευσης απολύσεων, που αποφασίστηκαν στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου από την Κυβέρνηση και ίσχυσαν για περίπου 2,5 μήνες.

Πίνακας 1: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της Χώρας –Σύγκριση 4μήνων Μαρτίου-Ιουνίου 2020 και 2019.

*Με τον όρο ‘Αποχωρήσεις’ εννοούμε το σύνολο των: α) καταγγελιών συμβάσεων αορίστου χρόνου και λήξεων συμβάσεων ορισμένου χρόνου και β) οικειοθελών αποχωρήσεων.
2.Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα- Σύγκριση Α’ Εξαμήνου 2019-2020.
Τα αρνητικά αποτελέσματα του τριμήνου Μαρτίου – Μαΐου επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική εικόνα του α ́ εξαμήνου του έτους, παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα του Ιουνίου και την πολύ καλή επίδοση του πρώτου διμήνου της φετινής χρονιάς, που απετέλεσε τη δεύτερη υψηλότερη θετική επίδοση ισοζυγίου α’ διμήνου από το 2001 μέχρι σήμερα.
Πιο αναλυτικά (Πίνακας 2, Γράφημα 2), το α ́ εξάμηνο του τρέχοντος έτους εμφανίζει συνολικό θετικό ισοζύγιο 43.394 θέσεων εργασίας, έναντι θετικού ισοζυγίου 296.466 θέσεων εργασίας του 2019. Στην ουσία, το α ́εξάμηνο του 2020 έκλεισε με απώλεια περίπου 253.000 θέσεων εργασίας συγκρινόμενο με το αντίστοιχο του 2019.


3.Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια.
Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ανάλυση του ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια, τόσο κατά το μήνα Ιούνιο όσο και κατά το α ́ εξάμηνο του 2020 συνολικά.

Ορισμένα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν είναι:
- Το σύνολο των Περιφερειών της χώρας παρουσίασε αρνητικό ισοζύγιο κατά τον μήνα Μάρτιο, με μοναδική εξαίρεση την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
- Αντιθέτως τον Απρίλιο, η κατάσταση βελτιώθηκε, με 10 στις 13 Περιφέρειες να εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο. Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας μάλιστα είχε το δεύτερο υψηλότερο θετικό ισοζύγιο για τον μήνα Απρίλιο με 1.348 θέσεις, μετά την Αττική (3.500).
- Η ίδια θετική τάση συνεχίστηκε και εντάθηκε κατά τον Μάιο, με όλες τις Περιφέρειες της Χώρας να εμφανίζουν πλέον θετικό ισοζύγιο, ενώ από το σύνολο των 32.975 νέων θέσεων εργασίας της Χώρας, οι 10.164 προέρχονται από την Αττική και οι 6.571 από την Κεντρική Μακεδονία.
- Ο Ιούνιος εμφανίζει πλέον τα χαρακτηριστικά ενός τυπικού θερινού μήνα, με προσλήψεις σε επαγγέλματα που σχετίζονται με τον θερινό τουρισμό και την εστίαση. Όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 3 και στο Γράφημα 3α, η πλειοψηφία του θετικού ισοζυγίου των 37.568 θέσεων του Ιουνίου, προέρχεται κυρίως από τις 4 κατεξοχήν τουριστικές Περιφέρειες της χώρας, δηλαδή Νοτίου Αιγαίου (15.258), Κρήτης (8.519), Ιονίων Νήσων (6.014) και Κεντρικής Μακεδονίας (9.989), καθώς και από την Πελοπόννησο (4.731), που διαθέτει πλέον μεγάλες και πολυτελείς τουριστικές μονάδες.
- Το μεγάλο αρνητικό ισοζύγιο της Περιφέρειας Αττικής (-12.484 θέσεις) για τον Ιούνιο επιβεβαιώνει την παραπάνω παρατήρηση, λόγω της γεωγραφικής μετακίνησης σημαντικού αριθμού ανέργων ή εποχικά απασχολουμένων άλλων κλάδων, προς τους κλάδους τουρισμού και εστίασης.
- Συνολικά, οι έντονα αρνητικές επιπτώσεις του Μαρτίου, οι χαμηλές επιδόσεις του Απριλίου και οι θετικές τάσεις του Μαΐου και του Ιουνίου, διαμορφώνουν ένα συνολικό θετικό ισοζύγιο 43.394 θέσεων εργασίας για το α ́ εξάμηνο του 2020 (Γράφημα 3β).
- Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχει το δεύτερο υψηλότερο θετικό ισοζύγιο εξαμήνου με 11.929 θέσεις εργασίας, πίσω από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (21.479), με τρίτη την Κρήτη (11.198).

Στο παρακάτω Γράφημα 3γ, γίνεται η σύγκριση του Ισοζυγίου Ροών Μισθωτής Απασχόλησης α ́εξαμήνου για τα έτη 2019 και 2020 στις 13 Περιφέρειες της Χώρας και απεικονίζονται οι απώλειες ανά Περιφέρεια. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου εμφανίζει τις μεγαλύτερες απώλειες (περίπου 77.000 θέσεις) σε σχέση με το περυσινό εξάμηνο, η Κρήτης ακολουθεί με περίπου 51.000 θέσεις, η Ιονίων Νήσων με περίπου 38.000 θέσεις εργασίας και η Αττική με απώλειες περίπου 30.000 θέσεων (από +10.649 σε -19.723). Η Κεντρική Μακεδονία παρουσιάζει συνολική απώλεια περίπου 21.000 θέσεων εργασίας (από 33.392 το εξάμηνο του 2019 σε 11.929 το 2020).

4.Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ.
Στον παρακάτω Πίνακα 4 και στα Γραφήματα 4α και 4β καταγράφονται και απεικονίζονται αντίστοιχα τα ισοζύγια ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα των έξι πρώτων μηνών, ανά περιφερειακή ενότητα της ΠΚΜ και γίνεται μια σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019.

Συμπερασματικά τα στοιχεία δείχνουν ότι:
- Όλες οι Περιφερειακές Ενότητες της ΠΚΜ παρουσίαζαν σημαντικό θετικό ισοζύγιο κατά το μήνα Φεβρουάριο (πλην της Ημαθίας), τάση που αναμένονταν να ενισχυθεί περαιτέρω κατά το μήνα Μάρτιο, εάν δεν είχε ξεσπάσει η πανδημία.
- Το σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της ΠΚΜ παρουσίασε αρνητικό ισοζύγιο κατά τον μήνα Μάρτιο (Γράφημα 4α), με μοναδική εξαίρεση την Π.Ε. Χαλκιδικής (θετικό ισοζύγιο 37 θέσεων εργασίας), ενώ όλες οι Π.Ε. εμφάνισαν θετικό ισοζύγιο κατά τον μήνα Απρίλιο(Γράφημα 4α), με μοναδική εξαίρεση την Π.Ε. Πέλλας (αρνητικό ισοζύγιο 122 θέσεων εργασίας).
- Ο Μάιος σηματοδότησε τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα των επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και τουρισμού, αφού όλες οι Π.Ε. της ΠΚΜ εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο, με κορυφαίες την Π.Ε. Πέλλας (1.779), την Π.Ε. Θεσσαλονίκης (1.592) και την Π.Ε. Χαλκιδικής (1.488).
- Ο Ιούνιος επιβεβαίωσε την αναθέρμανση της τουριστικής περιόδου, με τις κατ ́εξοχήν τουριστικές Π.Ε της ΠΚΜ, Χαλκιδική (8.834 θέσεις), Πέλλα (2.796) και Πιερία (1.849) να συμβάλουν αποφασιστικά στο θετικό ισοζύγιο των 9.989 θέσεων της Κεντρικής Μακεδονίας. Στην αντίθετη κατεύθυνση κινήθηκε η Θεσσαλονίκη (-4.245 θέσεις), όπως ήταν αναμενόμενο, λόγω των γεωγραφικών μετακινήσεων προς τους κλάδους τουρισμού και εστίασης.

- Συνολικά και συγκρίνοντας το εξάμηνο του 2020 (Γράφημα 4β) με το αντίστοιχο περυσινό, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σημειώνει θετικό ισοζύγιο 11.929 θέσεων εργασίας στο τρέχον έτος, έναντι θετικού ισοζυγίου 33.392 θέσεων εργασίας του α ́εξαμήνου του 2019, καταγράφοντας μια συνολική απώλεια 21.483 θέσεων εργασίας, που θα μπορούσε εύλογα να αποδοθεί στις επιπτώσεις της πανδημίας.
- Εντός της ΠΚΜ (Γράφημα 4β), τις μεγαλύτερες απώλειες σε θέσεις εργασίας, σε σχέση με το περυσινό εξάμηνο, εμφανίζει η Π.Ε. Χαλκιδικής με 12.879 θέσεις, δεύτερη η Π.Ε. Θεσσαλονίκης με 5.056 απολεσθείσες θέσεις και ακολουθεί η Π.Ε. Πιερίας (3.338 θέσεις).
- Εντύπωση προκαλούν πάντως, αφενός οι σχετικά μικρές απώλειες των Π.Ε. Πέλλας (-496 θέσεις), Κιλκίς (-186 θέσεις), Σερρών (-20 θέσεις), αφετέρου οι κερδισμένες θέσεις’ της Ημαθίας (512), σε σύγκριση πάντα με το εξάμηνο 2019. Πέραν της αυτονόητης εξήγησης των χαρακτηριστικών του παραγωγικού ιστού τους, αφού δεν έχουν ιδιαίτερη εξάρτηση από τον τουρισμό (πλην Πέλλας), η βασική αιτία θα πρέπει να αναζητηθεί στην εποχική αγροτική απασχόληση εργατών γης, οι οποίοι φαίνεται ότι αποτυπώνονταν μόνον μερικώς στην ‘τυπική απασχόληση’ κατά τα προηγούμενα χρόνια. Λόγω όμως της φετινής πανδημίας και των αυστηρών συνοριακών ελέγχων, μεγάλο μέρος των εισερχομένων εργατών γης προφανώς αναγκάστηκε να δηλωθεί μέσω του ‘εργοσήμου’ κι επομένως συνέβαλε θετικά στο ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης των συγκεκριμένων Π.Ε..

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ
Επεξεργασία στοιχείων: ΜΔΑΑΕ ΠΚΜ


