Συνοπτική έκθεση κατάστασης απασχόλησης στη χώρα, στην ΠΚΜ και στις περιφερειακές ενότητες της, για το 2020

Συνοπτική έκθεση κατάστασης απασχόλησης στη χώρα, στην ΠΚΜ και στις περιφερειακές ενότητες της, για το 2020

Στην παρούσα έκθεση παρουσιάζονται αφενός το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τις Π.Ε. της για το σύνολο του 2020, σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από το Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, καθώς και ο δυναμισμός των επαγγελμάτων στην ΠΚΜ για το 2020, σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από τη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ.

1. Μισθωτή Απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, κατά το 2020.

1.1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, κατά το 2020.

Σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από το ΕΡΓΑΝΗ, που καταγράφει με ηλεκτρονικό τρόπο τις ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, οι έντονες επιπτώσεις που προκάλεσε η πανδημία στην απασχόληση κατά τη διάρκεια ολόκληρου του έτους αποτυπώνονται ανά 3μηνο στον Πίνακα 1.

Πίνακας 1: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά 3μηνο

 α΄ 3μηνο 2020β΄ 3μηνο 2020γ΄ 3μηνο 2020δ΄ 3μηνο 2020Σύνολο 2020Σύνολο 2019ΔιαφοράΜεταβολή 2020-2019
Ι. Προσλήψεις464.236386.165706.812429.2291.986.4422.830.885-844.443-29,8%
II.Αποχωρήσεις*498.590308.417616.030470.4021.893.4392.703.241-809.802-30,0%
ΙΙΙ. Ισοζύγιο (I-II)-34.35477.748110.782-61.17393.003127.644-34.641-27,1%
Περιλαμβάνονται λήξεις συμβάσεων, οικειοθελείς αποχωρήσεις και απολύσεις
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Κατά τη διάρκεια του 2020 δημιουργήθηκαν 93.003 νέες θέσεις εργασίας (ν.θ.ε.), που προέκυψαν από 1.986.442 προσλήψεις και 1.893.439 αποχωρήσεις, έναντι 127.644 ν.θ.ε. του 2019, γεγονός που αναμφισβήτητα οφείλεται αφενός στο μέτρο της “αναστολής των συμβάσεων εργασίας”, που περιόρισε σε σημαντικό βαθμό τις απολύσεις, αφετέρου στα μέτρα στήριξης της απασχόλησης που μειώνουν αποφασιστικά το μη μισθολογικό κόστος των εργοδοτών.

Όμως, οι έντονες επιπτώσεις της πανδημίας στην απασχόληση του 2020 αποτυπώνονται ανάγλυφα στη διαφορά προσλήψεων από την προηγούμενη χρονιά, που ανέρχεται σε -844.443 θέσεις και ισοδυναμούν με 30% λιγότερες προσλήψεις σε σύγκριση με το 2019 (Γράφημα 1). Πρόκειται στη συντριπτική τους πλειοψηφία για θέσεις εποχικής απασχόλησης στον τουρισμό, την εστίαση και την ψυχαγωγία και οι οποίες συνοδεύονται από τις αντίστοιχες απολύσεις στο τέλος της σεζόν (-809.802 απολύσεις το 2020 σε σύγκριση με το 2019).

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Στο Γράφημα 2 αποτυπώνονται οι προσλήψεις, αποχωρήσεις και το ισοζύγιο τους ανά 3μηνο για το 2020. Παρατηρούμε ότι οι λιγότερες προσλήψεις έλαβαν χώρα κατά το β’ 3μηνο (386.165), λόγω των αυστηρών περιοριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, μία περίοδο που ιστορικά πραγματοποιούνταν οι περισσότερες προσλήψεις ενόψει της τουριστικής περιόδου. Συγκριτικά, το γ΄ 3μηνο απεδείχθη με διαφορά το πιο παραγωγικό από πλευράς προσλήψεων (706.812), σημειώνοντας και το υψηλότερο θετικό ισοζύγιο ν.θ.ε. (110.782).

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

1.2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα 2010-2020

Όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 3, το 2020 με 93.003 ν.θ.ε. ήταν το χειρότερο (από το 2013 και μετά) από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε., αλλά πολύ κοντά στις επιδόσεις των ετών 2014 και 2015.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

1.3. Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας στη Χώρα το 2020 – Σύγκριση με 2019

Η ανάλυση των προσλήψεων του ιδιωτικού τομέα, ανά είδος σύμβασης εργασίας κατά το 2020 και η σύγκριση τους με το 2019, οδηγούν σε ορισμένες αναμενόμενες διαφοροποιήσεις, που εξηγούνται απόλυτα από τη συγκυρία. Όπως καταγράφεται στον Πίνακα 2, οι περίπου 845.000 λιγότερες προσλήψεις του 2020, σε σύγκριση με το 2019, αφορούν κυρίως στην μερική απασχόληση (από 1.203.794 σε 796.342) και την εκ περιτροπής απασχόληση (από 349.695 σε 167.311) και λιγότερο στην πλήρη απασχόληση (από 1.277.396 σε 1.022.789).

Πίνακας 2: Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας 2020

ΈτοςΠλήρης ΑπασχόλησηΜερική ΑπασχόλησηΕκ Περιτροπής ΑπασχόλησηΣύνολο Προσλήψεων
20201.022.789796.342167.3111.986.442
Μερίδιο51,5%40,1%8,4%100,00%
20191.277.3961.203.794349.6952.830.885
Μερίδιο45,12%42,52%12,35%100,00%
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Ως αποτέλεσμα, όπως απεικονίζεται στα Γραφήματα 4 και 5, το ποσοστό των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα με πλήρη απασχόληση δείχνει να αυξάνεται σημαντικά από 45,12% το 2019 στο 51,5% το 2020. Το αποτέλεσμα αυτό είναι αναμενόμενο, καθώς οι θέσεις μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης συναντώνται κυρίως σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η εστίαση και η ψυχαγωγία, που επλήγησαν σημαντικά κατά το 2020 λόγω της πανδημίας.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

2. Μισθωτή Απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα στην ΠΚΜ, κατά το 2020.

2.1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στην ΠΚΜ 2014-2020

Όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 6, το 2020 με 12.509 ν.θ.ε. ήταν για την ΠΚΜ το χειρότερο από το 2014 και μετά, έτος κατά το οποίο ξεκίνησε η ηλεκτρονική καταχώριση στοιχείων στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Πρόκειται για αναμενόμενη εξέλιξη λόγω της πανδημίας που επηρέασε έντονα τις προσλήψεις στον τουρισμό, την εστίαση και την ψυχαγωγία.

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

2.2. Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας στην ΠΚΜ το 2020 – Σύγκριση με 2019.

Η ανάλυση των προσλήψεων του ιδιωτικού τομέα στην ΠΚΜ, ανά είδος σύμβασης εργασίας κατά το 2020 και η σύγκριση τους με το 2019, οδηγούν σε αξιοσημείωτες αλλά αναμενόμενες διαφοροποιήσεις, που εξηγούνται απόλυτα από τη συγκυρία. Όπως καταγράφεται στον Πίνακα 3, οι περίπου 125.000 λιγότερες προσλήψεις του 2020, σε σύγκριση με το 2019, αφορούν κυρίως στην μερική απασχόληση (περίπου 60.000 λιγότερες) και την εκ περιτροπής απασχόληση (περίπου 29.000 λιγότερες) και λιγότερο στην πλήρη απασχόληση (περίπου 27.000 λιγότερες).

Πίνακας 3: Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας στην ΠΚΜ

ΈτοςΠλήρης ΑπασχόλησηΜερική ΑπασχόλησηΕκ Περιτροπής ΑπασχόλησηΣύνολο Προσλήψεων
2020160.402129.78635.533325.721
Μερίδιο49,2%39,8%10,9%100,0%
2019187.172198.39564.380449.947
Μερίδιο41,60%44,09%14,31%100,00%
Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Ως αποτέλεσμα, όπως απεικονίζεται στα Γραφήματα 7 και 8, το ποσοστό των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα με πλήρη απασχόληση δείχνει να αυξάνεται σημαντικά από 41,60% το 2019 στο 49,20% το 2020. Το φαινόμενο αυτό είναι αναμενόμενο, καθώς οι θέσεις μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης συναντώνται κυρίως σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η εστίαση και η ψυχαγωγία, που επλήγησαν σημαντικά κατά το 2020 στην ΠΚΜ (κυρίως σε Π.Ε. Χαλκιδικής, Πιερίας και Θεσσαλονίκης), λόγω της πανδημίας.

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

2.3. Νέες Θέσεις μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, ανά 3μηνο, για το 2020.

Στον παρακάτω Πίνακα 4 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ, για τα τέσσερα 3μηνα του 2020. Παρατηρούμε ότι το σύνολο των Π.Ε. της ΠΚΜ εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο ν.θ.ε. για το 2020 (όπως και το 2019), ενώ το 52% των ν.θ.ε. της ΠΚΜ δημιουργήθηκαν στην Π.Ε. Θεσσαλονίκης (6.556 από 12.509), έναντι 68% για το 2019 (13.121 από 19.316).

Πίνακας 4: Νέες Θέσεις μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, ανά 3μηνο, για το 2020

Περιφερειακή Ενότηταα΄ 3μηνο 2020β΄ 3μηνο 2020γ΄ 3μηνο 2020δ΄ 3μηνο 2020Σύνολο 2020Σύνολο 2019Διαφορά
Ημαθίας-851258987-4041.421907514
Θεσσαλονίκης-3.593-219837818.5666.55613.121-6.565
Κιλκίς217-296073121.107624483
Πέλλας-1.8334453-1399-7444771.631-1.154
Πιερίας-8232501191-8221.047836211
Σερρών-3777693157890968-78
Χαλκιδικής94110515-1403-9.0421.0111.229-218
Σύνολο ΠΚΜ-5.979179082557-1.97712.50919.316-6.807
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Όπως διακρίνουμε στο Γράφημα 9, το β΄3μηνο αποδείχθηκε το καλύτερο από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. για τις Π.Ε. Χαλκιδικής, Πιερίας, Πέλλας και Ημαθίας, ενώ για την Π.Ε. Θεσσαλονίκης αποδοτικότερο ήταν το δ΄3μηνο με διαφορά.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Σε 3 Π.Ε. της ΠΚΜ, δηλαδή Ημαθίας (514), Κιλκίς (483) και Πιερίας (211) (Γράφημα 10), φαίνεται να δημιουργήθηκαν περισσότερες ν.θ.ε. κατά το 2020 από τις αντίστοιχες του 2019 (εμφανίζονται με θετική διαφορά στον Πίνακα 4), παρά τη μεγάλη οικονομική ύφεση που προκλήθηκε από την πανδημία, προφανώς λόγω του μέτρου της διαθεσιμότητας (υπολογίζονται ως εργαζόμενοι) και της γενναίας επιδότησης των εργοδοτικών εισφορών. Από τις υπόλοιπες 4 Π.Ε., τη μεγαλύτερη σχετική “συγκράτηση” σε δημιουργία ν.θ.ε. για το 2020 παρουσιάζουν οι Π.Ε. Θεσσαλονίκης και Πέλλας.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

  1. Δυναμικοί Κλάδοι και Επαγγέλματα στην ΠΚΜ για το 2020.

Στην ενότητα που ακολουθεί απεικονίζονται οι δυναμικοί Κλάδοι και τα Επαγγέλματα στην ΠΚΜ, με στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, τα οποία αντλήθηκαν από τη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ.

Όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 5, ο πιο δυναμικός κλάδος από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. για το 2020, ήταν με διαφορά ο “Γενικές δραστηριότητες δημόσιας διοίκησης” με 2.531 ν.θ.ε., στη 2η θέση ο κλάδος “Λιανικό εμπόριο τροφίμων, ποτών ή καπνού” με 1.301 ν.θ.ε και στην 3η θέση ο κλάδος “Νοσοκομειακές δραστηριότητες” με 1.286 ν.θ.ε.. Επιβεβαιώνεται επομένως και στην περίπτωση της ΠΚΜ (όπως προκύπτει και για ολόκληρη τη Χώρα), ότι το κράτος ήταν ο βασικός δημιουργός ν.θ.ε. ιδιωτικού δικαίου, για το 2020.

Πίνακας 5: Οι 10 Κλάδοι Οικον. Δραστ/τας (4D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ για το 2020

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Στον αντίποδα, όπως ήταν αναμενόμενο, ο κλάδος “Ξενοδοχεία και παρόμοια καταλύματα“με -1.044 θέσεις παρουσίασε το αρνητικότερο ισοζύγιο προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ, με το “Λιανικό Εμπόριο Ενδυμάτων” να ακολουθεί με -646 θέσεις (Πίνακας 6).

Πίνακας 6: Οι 5 Κλάδοι Οικον. Δραστ/τας (4D) με τα αρνητικότερα ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ για το 2020

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Ως προς τα επαγγέλματα, όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 7, το πιο δυναμικό επάγγελμα από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. το 2020, ήταν στην ΠΚΜ (όπως και στη Χώρα) το “Υπάλληλοι Γραφείου’” με 4.577 ν.θ.ε., στη 2η θέση το “Ανειδίκευτοι εργάτες” με 3.109 και στην 3η θέση το “Πλανόδιοι Πωλητές, Οικιακοί βοηθοί κ.π.α.ε.” με 2.703 ν.θ.ε., ενώ στην 4η και 5η θέση ακολουθούν επαγγέλματα που ευνοήθηκαν από την πανδημία, όπως το “Οδηγοί μέσων μεταφοράς και χειριστές κινητού εξοπλισμού” και το “Τεχνολόγοι, τεχνικοί βοηθοί επιστημών βιολ.& υγείας”.

Πίνακας 7: Τα 10 επαγγέλματα (2D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ για το 2020

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Στον αντίποδα, όπως ήταν αναμενόμενο, το επάγγελμα “Ειδικ/νοι επί των πωλήσεων, χρημ/τές, κτημα/σίτες” με -1.304 θέσεις είναι αυτό με τα αρνητικότερα ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ, όπως άλλωστε και στη Χώρα για το 2020 (Πίνακας 8) και ακολουθούν οι “Απασχολούμενοι στην παροχή προσωπικών υπηρεσιών’” (Σερβιτόροι, Μάγειροι, Κομμωτές, Αισθητικοί)με -657 θέσεις και οι “Εκπαιδευτικοί” με -511 θέσεις.

Πίνακας 8: Τα 5 επαγγέλματα (2D) με τα αρνητικότερα ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στην ΠΚΜ για το 2020

Πηγή: ΕΙΕΑΔ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Συμπερασματικά, οι έντονες επιπτώσεις της πανδημίας στην απασχόληση κατά το 2020 αποτυπώνονται όπως προείπαμε στη διαφορά των προσλήψεων μεταξύ 2020 και 2019, που ανέρχεται σε -844.443 θέσεις σε όλη τη Χώρα και ισοδυναμούν με 30% λιγότερες προσλήψεις (για την ΠΚΜ, η διαφορά μεταξύ 2020 και 2019 ανέρχεται σε –125.000 προσλήψεις). Πρόκειται στη συντριπτική τους πλειοψηφία για θέσεις εποχιακής απασχόλησης στον τουρισμό, την εστίαση και την ψυχαγωγία, οι οποίες συνοδεύονται από τις αντίστοιχες απολύσεις στο τέλος της σεζόν (-809.802 απολύσεις για τη Χώρα το 2020 σε σύγκριση με το 2019), με αποτέλεσμα να μην επηρεάζουν βέβαια ιδιαίτερα το ισοζύγιο νέων θέσεων εργασίας, όμως στην πραγματικότητα, αποτυπώνουν τους απολεσθέντες ανθρωπομήνες απασχόλησης λόγω της πανδημίας.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από τα στοιχεία του ΓΕΜΗ των Επιμελητηρίων, σύμφωνα με τα οποία, το ισοζύγιο των ιδρύσεων νέων επιχειρήσεων για το 2020 ήταν θετικό κατά 23.098 επιχειρήσεις (36.155 ιδρύσεις και 13.057 διακοπές), έναντι 17.010 επιχειρήσεων (39.122 ιδρύσεις και 22.112 διακοπές) για το 2019. Οι περίπου 9.000 λιγότερες διακοπές λειτουργίας, προφανώς δεν αποδεικνύουν τη βιωσιμότητα των συγκεκριμένων επιχειρήσεων σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς, αλλά κυρίως αντικατοπτρίζουν τις επιπτώσεις των κυβερνητικών μέτρων για τη στήριξή τους εν μέσω πανδημίας. Μέτρα όπως η μείωση των καταβαλλόμενων ενοικίων, η πληρωμή της μισθοδοσίας των εργαζομένων, η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών, η επιστρεπτέα προκαταβολή, οι αναστολές πληρωμής φόρων και δανειακών υποχρεώσεων κ.ά., αναμφισβήτητα έδωσαν ανάσες στις επιχειρήσεις, αφού προσέφεραν κάποια ρευστότητα και μετέθεσαν χρονικά τις υποχρεώσεις τους, όμως όταν αυτά θα αρχίσουν σταδιακά να αποσύρονται, αναμένονται ανακατατάξεις κυρίως στον τουρισμό, στην εστίαση, στο λιανεμπόριο κλπ (κλάδοι ιδιαίτερα σημαντικοί για την οικονομία της ΠΚΜ) με αναπόφευκτες συνέπειες στην αγορά εργασίας, όσον αφορά δεξιότητες, ειδικότητες, μορφές απασχόλησης κλπ.

Είναι προφανές λοιπόν, ότι για να αποφευχθούν μαζικές διακοπές λειτουργίας μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων, θα απαιτηθεί η ενεργοποίηση μιας νέας ομάδας μέτρων στήριξης, κατά την επόμενη χρονική περίοδο, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με την αξιοποίηση και των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ε.Ε. .

Σημ.: Αναλυτικά στοιχεία για μεγέθη και τάσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων για σειρά ετών και για το 2020, ανά Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, μπορείτε να βρείτε εδώ, στην εξαιρετικά χρήσιμη και διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ.

ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΛΑΔΟΙ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΜΕ ΔΥΝΑΜΙΣΜΟ ΚΑΙ ΦΘΙΝΟΥΣΑ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Π.Ε. ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2019

Έκτακτη έκθεση κατάστασης απασχόλησης, κλάδοι και επαγγέλματα με δυναμισμό και φθίνουσα πορεία στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και στις Π.Ε. της για το 2019.

1.Κατάσταση Απασχόλησης ανά Κλάδο και Επάγγελμα στην ΠΚΜ

1.1 Απασχόληση ανά Κλάδο Οικονομικής Δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08)-ΠΚΜ.

Στον παρακάτω Πίνακα 1 αποτυπώνεται ο αριθμός απασχολούμενων ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08), καθώς και η συμβολή τους στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ, για το 2019, σύμφωνα με “προσωρινά” πρωτογενή στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που αντλήθηκαν για λογαριασμό του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ, μετά από αίτημα μας.

Πιν.1: Απασχολούμενοι ανά Κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟΔ-08) στην ΠΚΜ (2019)

Όπως παρατηρούμε και στο Γράφημα 1, που απεικονίζει το μερίδιο 10 επιλεγμένων κλάδων από τους 21 (ΣΤΑΚΟΔ-08), ο κλάδος Ζ “Χονδρικό & Λιανικό Εμπόριο, Επισκευές Μηχανοκίνητων Οχημάτων & Μοτοσυκλετών” είναι στην 1η θέση με μερίδιο 19,3%, ενώ τη 2η θέση μοιράζονται οι κλάδοι Α “Γεωργία, Δασοκομία, Αλιεία” και Γ “Μεταποίηση” με μερίδιο 13,5% αντίστοιχα.

1.2 Απασχόληση ανά Επάγγελμα (ISCO-08) στην ΠΚΜ

Στον Πίνακα 2 που ακολουθεί, αποτυπώνεται ο αριθμός απασχολούμενων ανά επάγγελμα ISCO-08, καθώς και η συμβολή του κάθε επαγγέλματος στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ για το 2019, επίσης σύμφωνα με “προσωρινά” πρωτογενή στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που αντλήθηκαν για λογαριασμό του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ, μετά από αίτημα μας.

Πίν. 2: Απασχόληση ανά Επάγγελμα (ISCO-08) στην ΠΚΜ (2019).

Όπως παρατηρούμε και στο Γράφημα 2, που απεικονίζει -κατά φθίνουσα σειρά- το μερίδιο των 10 επαγγελμάτων στο σύνολο της απασχόλησης της ΠΚΜ για το 2019, στην 1η θέση βρίσκονται οι “Απασχολούμενοι στην παροχή υπηρεσιών και πωλητές”, με 144.000 περίπου άτομα και μερίδιο 22,4%, στη 2η θέση οι “Επαγγελματίες”, με 121.000 περίπου άτομα και μερίδιο 18,8%, στην 3η θέση οι “Ειδικευμένοι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, δασοκόμοι και αλιείς”, με 80.000 απασχολούμενους και μερίδιο 12,5% και στην 4η θέση οι “Υπάλληλοι γραφείου”, με 75.500 απασχολούμενους και 11,7% μερίδιο.

2. Τάσεις Μισθωτής Απασχόλησης στον Ιδιωτικό Τομέα

Τα στοιχεία των παρακάτω ενοτήτων έχουν αντληθεί από τη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ, και έχουν υποστεί επεξεργασία από τους εμπειρογνώμονες του ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ.

2.1 Δημιουργία νέων θέσεων Εργασίας σε Ελλάδα, ΠΚΜ και Π.Ε. της ΠΚΜ

Στον Πίνακα 3 καταγράφονται οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ανά Περιφέρεια, τα έτη 2017, 2018, 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά ως προς το 2019, για να είναι ευκολότερη η σύγκριση τους. Οι νέες θέσεις εργασίας προκύπτουν από το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης (προσλήψεις μείον αποχωρήσεις, μείον απολύσεις, μείον λήξεις συμβάσεων) κάθε έτους σε θέσεις μισθωτής απασχόλησης ιδιωτικού δικαίου, σε σύγκριση με τις αντίστοιχες της προηγούμενης χρονιάς. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται για την απλούστερη αποτύπωση των τάσεων αύξησης ή μείωσης που παρατηρούνται ανά Περιφέρεια, σύμφωνα με την παρακάτω χρωματική κλίμακα, όπου:
-το κόκκινο χρώμα σημαίνει μεταβολή από -61% έως -100%
-το πορτοκαλί μεταβολή από -21% έως -60%
-το κίτρινο μεταβολή από -20% έως +20%
-το πράσινο μεταβολή από +21% έως +60%
-το γαλάζιο μεταβολή από +61% έως +100%

Παρατηρούμε ότι στο σύνολο της Χώρας δημιουργούνται πάνω από 140.000 νέες θέσεις εργασίας (ν.θ.ε.) τα έτη 2017 και 2018, ενώ το 2019 υπάρχει μικρή συγκράτηση στις 127.644 ν.θ.ε.. Για το 2019, λίγο πάνω από το 50% από αυτές δημιουργήθηκαν στην Αττική (64.257) και το 15% στην ΠΚΜ (19.316).
Ως προς την ΠΚΜ, παρατηρούμε μια ελαφρώς φθίνουσα τάση, αφού από τις 23.499 ν.θ.ε. του 2017, καταλήγει στις 20.929 το 2018 και στις 19.316 το 2019, μια τάση που παρατηρούμε άλλωστε σε όλες σχεδόν της Περιφέρειες της Χώρας (με κίτρινο). Εξαίρεση αποτελούν η Δυτική Ελλάδα με αύξηση άνω του 20% των ν.θ.ε. κατά το 2019 (πράσινο), καθώς και η Δυτική Μακεδονία με μείωση άνω του 90% των ν.θ.ε. κατά το ίδιο έτος (κόκκινο).

Πίν. 3: Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Περιφέρεια

Στον Πίνακα 4 καταγράφονται οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, τα έτη 2017, 2018, 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά, ως προς το 2019, για να είναι ευκολότερη η σύγκριση τους. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται κι εδώ όπως ακριβώς και στον παραπάνω πίνακα. Παρατηρούμε ότι η Π.Ε. Θεσσαλονίκης δημιουργεί το 68% των ν.θ.ε. του συνόλου της ΠΚΜ για το 2019 (13.121), και ακολουθεί την ετήσια δημιουργία ν.θ.ε. ανά έτος, με τη φθίνουσα τάση, που είδαμε και στο σύνολο της Περιφέρειας, κάτι αναμενόμενο λόγω του μεγάλου μεριδίου συμμετοχής της στην οικονομική δραστηριότητα της ΠΚΜ (2/3).


Από την άλλη πλευρά, οι Π.Ε. Πέλλας και Χαλκιδικής παρουσιάζουν πολύ μεγάλη αύξηση των ν.θ.ε. για το 2019, που πλησιάζει το 100%, καταλαμβάνοντας τη 2η και 3η θέση αντίστοιχα ως προς τη συμβολή τους στην ΠΚΜ, ενώ το Κιλκίς με αύξηση που πλησιάζει το 40% κατά το 2019, παραμένει στην τελευταία θέση. Στον αντίποδα η Πιερία, που εμφανίζει φθίνουσα τάση στη δημιουργία ν.θ.ε. για το 2019, περίπου -20%, ευρισκόμενη στην προτελευταία θέση, ενώ ήταν 2η σε συμβολή ν.θ.ε. το 2018.

Πίν.4: Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Π.Ε. της ΠΚΜ

2.2 Δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων σε Ελλάδα, ΠΚΜ και Π.Ε. της ΠΚΜ για το 2019

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται οι νέες θέσεις εργασίας για το 2019 ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (2D) και επάγγελμα (2D), στην Ελλάδα, την ΠΚΜ και τις Π.Ε. της, καθώς και ο δυναμισμός τους σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Ο Δείκτης Δυναμισμού της απασχόλησης υπολογίζεται ως (Α2-Α1)*Α2/Α1, όπου Α2 ο αριθμός των θέσεων μισθωτής εργασίας κατά την περίοδο 2019 και Α1 ο αντίστοιχος για το 2018.

2.2.1 δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων στη Χώρα

Στους παρακάτω πίνακες καταγράφονται δυναμικότεροι κλάδοι (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στη Χώρα το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Ο χρωματισμός χρησιμοποιείται για την αποτύπωση του δυναμισμού, σύμφωνα με την παρακάτω χρωματική κλίμακα. Επομένως τα πιο δυναμικά επαγγέλματα θα εμφανίζονται με πράσινο χρώμα και τα πολύ χαμηλής δυναμικότητας με κόκκινο.

Στον Πίνακα 5 παρατηρούμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος στη Χώρα για το 2019 με 13.588 ν.θ.ε., ακολουθούμενος από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 9.857 ν.θ.ε. και την “Εκπαίδευση” με 9.022, όλοι με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, οι κλάδοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 είναι “Παροχή ηλεκτρ. ρεύματος, φυσ. αερίου, κλιματισμού” και “Καταλύματα” με απώλειες 1.107 θέσεων εργασίας για τον καθένα (Πίνακας 6), όλοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.

Πίν. 5: Οι 10 Δυναμικότεροι Κλάδοι (2D), Ελλάδα 2019

Πίν. 6: Οι 5 Κλάδοι (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, Ελλάδα 2019

Στον Πίνακα 7 αποτυπώνονται τα δέκα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στη Χώρα το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι οι “Υπάλληλοι Γραφείου” είναι μακράν το δυναμικότερο επάγγελμα με 20.830 ν.θ.ε., στη 2η θέση οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” και στην 3η οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.”, όλα με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, τα επαγγέλματα με πολύ χαμηλό δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 (Πίνακας 8) είναι οι “Τεχνίτες υφαντουργίας, ειδών ένδυσης κ.ά.” με απώλειες 264 θέσεων και τα “Μέλη βουλευόμ. Σωμάτων & στελέχη της Δημ. Διοίκησης” με 239 θέσεις, ενώ στην 3η θέση από πλευράς απωλειών ακολουθούν οι “Ειδικευμένοι Αλιείς και συναφή επαγγέλματα” με απώλειες 194 θέσεων.

Πίν.7: Τα 10 Δυναμικότερα Επαγγέλματα (2D), Ελλάδα 2019

Πίν.8: Τα 5 Επαγγέλματα (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, Ελλάδα 2019

2.2.2 Δυναμισμός Κλάδων και Επαγγελμάτων στην ΠΚΜ

Στον Πίνακα 9 καταγράφονται οι δέκα δυναμικότεροι κλάδοι (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος στην ΠΚΜ (όπως και στη Χώρα) για το 2019 με 2.618 ν.θ.ε., ακολουθούμενος (όπως και στη Χώρα) από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 1.718 ν.θ.ε., ενώ στην 3η θέση βρίσκεται το “Χονδρικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκ. μέσων”, με 1.579 ν.θ.ε., όλοι με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.
Στον αντίποδα, οι κλάδοι με πολύ χαμηλό δυναμισμό (σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα) στην ΠΚΜ για το 2019 είναι τα “Έργα πολιτικού μηχανικού” με απώλειες 821 θέσεων εργασίας, η “Δημ. Διοίκ. & Άμυνα, υποχρ. κοινων. ασφάλιση” με -405 θ.ε. και τα “Καταλύματα” με -344 θ.ε. (Πίνακας 10).

Πίν. 9: Οι 10 Δυναμικότεροι Κλάδοι (2D), ΠΚΜ 2019

Πίν. 10: Οι 5 Κλάδοι (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, ΠΚΜ 2019

Στον Πίνακα 11 αποτυπώνονται τα δέκα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D) και οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ το 2019 (με βάση το προηγούμενο έτος), κατά φθίνουσα σειρά. Παρατηρούμε ότι στην 1η θέση είναι οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” με 2.753 ν.θ.ε. (2η θέση στη Χώρα), στη 2η θέση οι “Υπάλληλοι Γραφείου”| με 2.692ν.θ.ε. (1η θέση στη Χώρα) και στην 3η (όπως και στη Χώρα) οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.” με 1.597 ν.θ.ε., όλα με πολύ υψηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα.

Στον αντίποδα, τα επαγγέλματα με τον χαμηλότερο δυναμισμό στη Χώρα για το 2019 (Πίνακας 12) είναι οι “Απασχολ. στην παροχή υπηρεσιών προστασίας”(-141 θέσεις) και οι “Τεχνίτες υφαντουργίας, ειδών ένδυσης κ.ά.”(-110 θέσεις), με πολύ χαμηλό δυναμισμό, σύμφωνα με τη χρωματική κλίμακα, καθώς και οι “Χειριστές μηχανών κλωστοϋφαντουργίας, γούνινων κ.ά.” και οι “Χειριστές μηχανών παραγ. ειδών διατροφής, ποτών, καπνού”, με χαμηλό δυναμισμό.

Συνοπτικά, από τα τέσσερα επαγγέλματα τα τρία σχετίζονται με τη μεταποίηση τροφίμων και τα κλωστοϋφαντουργικά, με συνολικές απώλειες 250 θέσεων εργασίας σε σχέση με το 2018, που περιγράφει ανάγλυφα τη συνεχιζόμενη φθίνουσα συνεισφορά των συγκεκριμένων κλάδων στην απασχόληση της ΠΚΜ.

Πίν.11: Τα 10 Δυναμικότερα Επαγγέλματα (2D), ΠΚΜ 2019

Πίν.12: Τα 5 Επαγγέλματα (2D) με τον Χαμηλότερο Δυναμισμό, ΠΚΜ 2019

Συγκρίνοντας την ΠΚΜ με το σύνολο της Χώρας, βλέπουμε ότι οι “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Εστίασης” είναι μακράν ο δυναμικότερος κλάδος τόσο στην ΠΚΜ όσο και στη Χώρα για το 2019, με 2.618 και 13.588 ν.θ.ε. αντίστοιχα, ακολουθούμενος από το “Λιανικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκίνητων μέσων” με 1.718 και 9.857 ν.θ.ε. αντίστοιχα.
Σημαντικό στοιχείο, που δείχνει την έντονη εξειδίκευση της ΠΚΜ είναι ο δυναμισμός του κλάδου “Χονδρικό Εμπόριο, εκτός μηχανοκ. μέσων”, που βρίσκεται στην 3η θέση με 1.579 ν.θ.ε., συμβάλλοντας στο 50% των ν.θ.ε. του αντίστοιχου συνόλου της Χώρας (6η θέση με 3.137 ν.θ.ε.), για το 2019.
Ως προς τα δυναμικότερα επαγγέλματα (2D), διαπιστώνουμε ότι στην ΠΚΜ, στην 1η θέση βρίσκονται οι εργαζόμενοι στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” με 2.753 ν.θ.ε. (2η θέση στη Χώρα με 11.666 ν.θ.ε.), στη 2η θέση οι “Υπάλληλοι Γραφείου” με 2.692 ν.θ.ε. (1η θέση στη Χώρα με 20.830) και στην 3η οι “Πωλητές κ.α.σ.ε.” με 1.597 ν.θ.ε., (όπως και στη Χώρα με 9.303).

Η Π.Ε. Θεσσαλονίκης, λόγω της μεγάλης συνεισφοράς της στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας της ΠΚΜ (περίπου 2/3), παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά της ΠΚΜ ως προς το δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων, με μοναδική εξαίρεση τη σημαντικότητα του κλάδου “Εκπαίδευση” (2η θέση) και των επαγγελμάτων που σχετίζονται με αυτήν ( π.χ. “Εκπαιδευτικοί” 4η θέση με 739 ν.θ.ε., “Φυσικοί-Μαθηματικοί” 7η θέση με 452 ν.θ.ε.), αντικατοπτρίζοντας την έντονη εξειδίκευση της, λόγω των πολλών δημόσιων ιδρυμάτων και ιδιωτικών επιχειρήσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και κατάρτισης, τυπικής και άτυπης.

Ως προς τις υπόλοιπες έξη Π.Ε. της ΠΚΜ, ο κλάδος “Δραστ. Υπηρεσιών Εστίασης” βρίσκεται σε όλες στην 1η ή 2η θέση από πλευράς δυναμισμού (3η θέση στο Κιλκίς), ενώ σημαντικές διαφοροποιήσεις παρουσιάζουν:

Η Π.Ε. Πέλλας, με πιο δυναμικό κλάδο τις “Δραστηριότητες Υπηρεσιών Απασχόλησης” με 491 ν.θ.ε. το 2019, σε σχέση με το 2018, που αντικατοπτρίζει την έντονη εποχικότητα της απασχόλησης σε βιομηχανίες κονσερβοποιίας και συσκευασίας αγροτικών προϊόντων.
Η Π.Ε. Ημαθίας, με τον κλάδο “Φυτική & ζωική παραγωγή” στη 2η θέση από πλευράς δυναμισμού με 161 ν.θ.ε., λόγω της εξειδίκευσης της στον πρωτογενή τομέα.
Οι Π.Ε. Χαλκιδικής και Πιερίας με τον κλάδο “Βιομηχανία Τροφίμων”, στην 3η θέση (118 ν.θ.ε.) και 4η θέση (156 ν.θ.ε.) αντίστοιχα, κυρίως λόγω της μεταποίησης επιτραπέζιας ελιάς και άλλων εξαγώγιμων προϊόντων (ακτινίδια, κεράσια κλπ).
Η Π.Ε. Σερρών, με τον κλάδο “Παραγωγή Φαρμακευτικών Προϊόντων” στη 2η θέση από πλευράς δυναμισμού με 105 ν.θ.ε..

Οι παραπάνω διαφοροποιήσεις ως προς το δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων ανάμεσα στις Περιφέρειες της Χώρας, αλλά και μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων της ΠΚΜ, αναδεικνύουν την ανάγκη ύπαρξης των περιφερειακών ΜΔΑΑΕ, καθώς επιτρέπουν τον προγραμματισμό σε ζητήματα απασχόλησης και κατάρτισης ακόμη και σε επίπεδο Π.Ε., δυνατότητα πολύ σημαντική για τα μέλη του τοπικού δικτύου υποστήριξης του Μηχανισμού. Σημειώνεται ότι αυτοί οι ίδιοι τοπικοί φορείς πρόκειται να αναλάβουν και το σχεδιασμό των κατά τόπους προγραμμάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης μετά τη δρομολογημένη μεταρρύθμιση του τομέα αυτού, όπως έχει εξαγγείλει η ΓΓ ΕΕΚ.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι το “Σχέδιο Πισσαρίδη” για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης νομοτελειακά θα επιδράσει θετικά πάνω στις τάσεις της απασχόλησης και σε επίπεδο Κεντρικής Μακεδονίας, αν και αυτή η επίδραση δεν αναμένεται να γίνει αισθητή πριν το 2022. Τέλος, θετικές αναμένεται να είναι και οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές του κατασκευαστικού κλάδου, ειδικά μετά και τις προγραμματισμένες δράσεις έμμεσης στήριξης του τραπεζικού τομέα, ενώ άγνωστες παραμένουν οι προοπτικές των μικρών επιχειρήσεων λιανικής πώλησης, δεδομένου ότι είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθεί με βεβαιότητα εν μέσω πανδημίας, το καταναλωτικό κλίμα και οι προσδοκίες για την επόμενη χρονιά.

Σημ.: Αναλυτικά στοιχεία για κρίσιμα μεγέθη και τάσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων για το 2019, ανά Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, μπορείτε να βρείτε στην εξαιρετικά χρήσιμη και διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ.

The Future of Jobs Report, 2020

The Future of Jobs Report, 2020.

World Economic Forum, Οκτώβριος 2020

Οι αποκλεισμοί από την πανδημία COVID-19 και η σχετική παγκόσμια ύφεση του 2020 δημιούργησαν μια εξαιρετικά αβέβαιη προοπτική για την αγορά εργασίας και επιτάχυναν την άφιξη του μέλλοντος της εργασίας. Η εξεταζόμενη έκθεση για το μέλλον των θέσεων εργασίας στοχεύει να αναδείξει τις ανακατατάξεις που σχετίζονται με την πανδημία (μέσω της εξέτασης ενός μακροχρόνιου ιστορικού οικονομικών κύκλων), και τις αναμενόμενες προοπτικές για θέσεις εργασίας και δεξιότητες νέων τεχνολογιών κατά τα επόμενα πέντε χρόνια. Παρά τον υψηλό βαθμό αβεβαιότητας σήμερα, η έκθεση του WEF παρέχει ιδιάιτερα υψηλή πληροφόρηση, συγκεντρώνοντας τις απόψεις σημαντικών ανθρώπων της επιχειρηματικότητας -διευθυντικά στελέχη, διευθυντές στρατηγικής και υπεύθυνοι ανθρώπινου δυναμικού- μαζί με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, ώστε να σκιαγραφήσει μια σαφέστερη εικόνα τόσο της τρέχουσας κατάστασης, όσο και των μελλοντικών προοπτικών για θέσεις εργασίας και δεξιότητες.

Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο μέρη. Στα τρία κεφάλαια του πρώτου μέρους περιγράφεται στο πρώτο η κατάσταση της διεθνούς αγοράς εργασίας εν μέσω πανδημίας, στο δεύτερο κατατίθενται προβλέψεις για την εξέλιξή της την περίοδο 2020-2025, και στο τρίτο σκιαγραφούνται οι δυνατότητες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την επίτευξη ανάκαμψης. Στο δεύτερο μέρος παρέχονται σε βάθος πληροφορίες για 15 βιομηχανικούς τομείς και για 26 προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες.

Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης υποστηρίζονται από πλήθος διαγραμμάτων και πινάκων, και περιλαμβάνουν τα παρακάτω συμπεράσματα:

  • Για τους εργαζομένους που πρόκειται να διατηρήσουν τους επαγγελματικούς ρόλους τους, το μερίδιο των βασικών δεξιοτήτων που θα πρέπει να αλλάξουν στα επόμενα πέντε χρόνια είναι 40%, ενώ το 50% όλων των εργαζομένων θα χρειαστεί επαναπροσδιορισμό των δεξιοτήτων του (αύξηση 4%).
  • Παρά την τρέχουσα οικονομική ύφεση, η μεγάλη πλειοψηφία των εργοδοτών αναγνωρίζει την αξία των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Κατά μέσο όρο, το 66% των ερωτηθέντων εργοδοτών αναμένουν να λάβουν απόδοση της επένδυσης στην αναβάθμιση και στον επαναπροσδιορισμό εντός ενός έτους. Κατά μέσο όρο, οι εργοδότες διεθνώς αναμένουν να προσφέρουν επαναπροσδιορισμό και αναβάθμιση δεξιοτήτων σε ποσοστό άνω του 70% των εργαζομένων τους, έως το 2025. Δυστυχώς ως τώρα, μόνο το 42% των εργαζομένων συμμετέχουν σε προγράμματα επαναπροσδιορισμού και αναβάθμισης που υποστηρίζονται από εργοδότες.
  • Ο δημόσιος τομέας πρέπει να παράσχει ισχυρότερη υποστήριξη για την επαναπροσδιορισμό και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων σε κίνδυνο απώλειας εργασίας. Επί του παρόντος, μόνο το 21% των επιχειρήσεων αναφέρουν ότι είναι σε θέση να κάνουν χρήση δημόσιων πόρων για να υποστηρίξουν τους υπαλλήλους τους μέσω της επαναπροσδιορισμού και της αναβάθμισης. Ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να δημιουργήσει κίνητρα για επενδύσεις στις θέσεις εργασίας του αύριο. για παροχή ισχυρότερων διχτυών ασφαλείας για τους απολυθέντων εργαζομένων, και για την αντιμετώπιση των υπαρκτών προβλημάτων στα συστήματα ΕΕΚ.
  • Σε συνδυασμό με την ύφεση λόγω COVID-19, η γενικευόμενη αυτοματοποίηση οδηγεί σε ένα σενάριο «διπλής διακοπής» για τους εργαζόμενους. Η υιοθέτηση της από εταιρείες προβλέπεται ότι θα μεταμορφώσει τα επαγγέλματα, τις θέσεις εργασίας και τις δεξιότητες έως το 2025. Το 43% των επιχειρήσεων που ερωτήθηκαν δηλώνουν ότι πρόκειται να μειώσουν το εργατικό δυναμικό τους λόγω της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών, το 41% ότι σχεδιάζει να επεκτείνει τη χρήση εξωτερικών συνεργατών για εργασία με εξειδικευμένες εργασίες, και μόνο το 34% ότι σχεδιάζουν να επεκτείνουν το εργατικό δυναμικό τους λόγω ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών. Ένα σημαντικό μερίδιο εταιρειών αναμένει επίσης να πραγματοποιήσει αλλαγές σε τοποθεσίες δραστηριοποίησης τους, στις αλυσίδες αξίας τους και στο μέγεθος του εργατικού δυναμικού τους τα επόμενα πέντε χρόνια, για διάφορους λόγους.
  • Παρόλο που ο αριθμός των θέσεων εργασίας που χάθηκαν θα ξεπεραστεί από τον αριθμό των «θέσεων εργασίας του αύριο» που δημιουργούνται, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια η δημιουργία θέσεων εργασίας επιβραδύνεται, ενώ η καταστροφή θέσεων επιταχύνεται. Με βάση αυτό το σενάριο, εκτιμάται ότι έως το 2025, 85 εκατομμύρια θέσεις εργασίας διεθνώς ενδέχεται να χαθούν από μια μετατόπιση στον καταμερισμό εργασίας μεταξύ ανθρώπων και μηχανών, ενώ 97 εκατομμύρια νέοι επαγγελματικοί ρόλοι ενδέχεται να προκύψουν, όντες πιο προσαρμοσμένοι στο νέο καταμερισμό εργασίας μεταξύ ανθρώπων, μηχανών και αλγορίθμων.
  • Οι κορυφαίες ομάδες δεξιοτήτων που οι εργοδότες θεωρούν ότι θα έχουν αυξημένη ζήτηση έως το 2025 περιλαμβάνουν προσόντα όπως κριτική σκέψη και ανάλυση, επίλυση προβλημάτων αλλά και δεξιότητες αυτόνομης δράσης, όπως ενεργή μάθηση, ανθεκτικότητα, ανοχή στο άγχος και ευελιξία. Κατά μέσο όρο, οι εταιρείες εκτιμούν ότι περίπου το 40% των εργαζομένων θα απαιτήσει επαναπροσδιορισμό δεξιοτήτων σε περίοδο έξι μηνών (ή λιγότερο) και το 94% των επιχειρηματιών αναφέρουν ότι αναμένουν από τους υπαλλήλους τους να αποκτήσουν νέες επαγγελματικές δεξιότητες (65% το 2018).
  • Εκ των εργοδοτών, 84% είναι έτοιμοι να ψηφιοποιήσουν γρήγορα τις εσωτερικές διαδικασίες -συμπεριλαμβανομένης μιας σημαντικής επέκτασης της τηλεργασίας- ώστε να δύνανται να μεταφέρουν το 44% του έμψυχου δυναμικού τους σε εργασία εξ αποστάσεως. Επιδιώκοντας να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες σχετικά με την παραγωγικότητα και την ευημερία, περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων εργοδοτών αναμένουν να λάβουν μέτρα για να τη δημιουργία αίσθησης κοινότητας, σύνδεσης και συμμετοχής μεταξύ των εργαζομένων μέσω ψηφιακών εργαλείων.
  • Ελλείψει ανασχετικών πρωτοβουλιών, η εισοδηματική ανισότητα πιθανώς θα επιδεινωθεί χάρη στο διπλό αντίκτυπο της τεχνολογίας και της πανδημικής ύφεσης. Οι θέσεις εργασίας που κατέχουν εργαζόμενοι με χαμηλότερους μισθούς, γυναίκες και νεότεροι εργαζόμενοι επηρεάστηκαν πιο βαθιά στην πρώτη φάση της οικονομικής συρρίκνωσης. Συγκρίνοντας τον αντίκτυπο της παγκόσμιας κρίσης του 2008 σε άτομα με χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης με αυτόν της κρίσης COVID-19, ο αντίκτυπος σήμερα καταγράφεται πολύ πιο σημαντικός.
  • Η διαδικτυακή μάθηση και κατάρτιση διαδίδεται, αλλά διαφορετικά για όσους εργάζονται και για όσους είναι άνεργοι. Καταγράφηκε τετραπλάσια αύξηση στον αριθμό των ατόμων που αναζητούν ευκαιρίες για μάθηση μέσω διαδικτύου, πενταπλάσια αύξηση στην παροχή από τους εργοδότες διαδικτυακών μαθησιακών ευκαιριών στους εργαζομένους τους, και εννεαπλάσια αύξηση εγγραφών για μαθητές με πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω κυβερνητικών προγραμμάτων. Όσοι εργάζονται δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα μαθήματα προσωπικής ανάπτυξης, τα οποία έχουν σημειώσει αύξηση 88% σε αυτή τη μερίδα εργαζομένων, ενώ οι άνεργοι έχουν δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην εκμάθηση ψηφιακών δεξιοτήτων.
  • Επιπλέον, θα είναι σημαντικό για τις κυβερνήσεις να εξετάσουν άμεσα τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στην αγορά λόγω της κρίσης του COVID-19, ώστε να παρέχουν έγκαιρη στήριξη μισθών και διατήρηση θέσεων εργασίας, στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες.

Σύμφωνα με το WEF, η συνεχιζόμενη αναστάτωση στις αγορές εργασίας από την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση έχει πλέον γίνει πιο περίπλοκη -και σε ορισμένες περιπτώσεις επιταχυνόμενη- με την έναρξη της ύφεσης λόγω της πανδημίας. Αν και παραμένει δύσκολο να προσδιοριστούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της πανδημίας στη ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών, η υποστήριξη των εργαζομένων κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης θα προστατεύσει ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα κάθε εταιρείας και χώρας, το ανθρώπινο κεφάλαιο της. Οι επιχειρήσεις είναι έτοιμες να επιταχύνουν την ψηφιοποίηση των διαδικασιών εργασίας, τη μάθηση, την επέκταση της απομακρυσμένης εργασίας, καθώς και την αυτοματοποίηση εργασιών εντός ενός οργανισμού.

Για την αντιμετώπιση των ουσιαστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η αγορά εργασίας, οι κυβερνήσεις πρέπει να ακολουθήσουν μια ολιστική προσέγγιση, δημιουργώντας ενεργούς δεσμούς και συντονισμό μεταξύ παρόχων ΕΕΚ, εργαζομένων και εργοδοτών, και διασφαλίζοντας αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών απασχόλησης, περιφερειών, και εθνικών κυβερνήσεων. Τέτοιες προσπάθειες μπορούν να ενισχυθούν μέσα από τη συνεργασία πολλών εμπλεκομένων συντελεστών. Εταιρειών που επιθυμούν να στηρίξουν το εργατικό τους δυναμικό. Αιρετών διοικήσεων πρόθυμων να χρηματοδοτήσουν την ανανέωση προγραμμάτων επαγγελματικής μετεκπαίδευσης και επανεκπαίδευσης. Επιχειρήσεων ανθρωπίνου δυναμικού, που θα μπορούσαν να χαρτογραφήσουν πιθανές μεταβάσεις εργασίας, ή να παρέχουν σχετικές συμβουλευτικές υπηρεσίες. Όσων εργατικών συνδικάτων συνειδητοποιούν τον αντίκτυπο αυτών των μεταβάσεων στην ευημερία των εργαζομένων. Και τέλος, ενεργών φορέων της κοινωνίας των πολιτών, που θα μπορούσαν να κρίνουν την αποτελεσματικότητα κάθε νέας σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας, παρέχοντας παράλληλα χρήσιμο σχολιασμό πάνω στον τρόπο εφαρμογής της.


Μπορείτε να βρείτε την πολυσέλιδη έκθεση (στα αγγλικά) εδώ.

Η ελληνική οικονομία, τριμηνιαία έκθεση 03/2020

Η ελληνική οικονομία, τριμηνιαία έκθεση 03/2020.

ΙΟΒΕ, Οκτώβριος 2020

Στο πλαίσιο των περιοδικών επισκοπήσεων της εθνικής οικονομίας που πραγματοποιεί, το ΙΟΒΕ παρουσίασε την τρίτη έκθεσή του για το 2020 σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για την ελληνική, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία. Κυβερνήσεις και ενώσεις κρατών έχουν λάβει πρωτοφανή μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της υγειονομικής κρίσης και την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών συνεπειών της και ως τώρα τις έχουν μεν μετριάσει, με ισχυρό όμως αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα και στα δημόσια οικονομικά. Η έκθεση αναπτύσσεται σε τέσσερις ενότητες. Η πρώτη αποτελεί μια συνοπτική επισκόπηση της έκθεσης, η δεύτερη εστιάζει στο διεθνές και εθνικό οικονομικό περιβάλλον, η τρίτη εστιάζει στις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας ως επί το πλείστον στο δεύτερο τρίμηνο του 2020, η δε τέταρτη ενότητα της έκθεσης περιλαμβάνει την παρουσίαση μελέτης, σχετικά με τη μακροοικονομική και κοινωνικοοικονομική επίδραση του προγράμματος αξιοποίησης της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην έκθεση αρχικά αναλύονται οι προοπτικές των αναπτυσσόμενων και ανεπτυγμένων οικονομιών διεθνώς, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικες τους για το 2021, και κατατίθενται προτάσεις για τη χρηματοδότηση τους το επόμενο έτος. Ακολουθεί εκτενής περιγραφή της τρέχουσας κατάστασης στην Ελλάδα. Εκεί, περιγράφονται οι άμεσες και έμμεσες συνέπειες της πανδημίας ανά τρίμηνο του 2020, με ιδιαίτερη έμφαση στην κατανάλωση, στις επενδύσεις στις εξαγωγές και στις εισαγωγές. Κατόπιν αναλύονται οι χρηματοδοτικές δυνατότητες των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων, και των επιχειρήσεων από εθνικούς, ενωσιακούς και τραπεζικούς πόρους. Ακολούθως παρατίθενται λεπτομερή στοιχεία από τον προϋπολογισμό του 2021, όπου ο αναγνώστης ενημερώνεται για τις πορεία εκτέλεσης του προηγούμενου και για τον δημοσιονομικό σχεδιασμό του νέου έτους, βάσει ευνοϊκών και δυσμενών σεναρίων. Τέλος, κατατίθενται προβλέψεις για τις αντιδράσεις της πραγματικής οικονομίας -στα πεδία κατανάλωσης, επενδύσεων, εξαγωγών και εισαγωγών- υπό την επήρεια της πανδημίας πάνω στο παγκόσμιο και εθνικό οικονομικό γίγνεσθαι. Σημειώνεται ότι η έκθεση ολοκληρώθηκε πριν την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου των πρώτων εμβολίων κατά του COVID-19.

Κάποιες σημαντικές επισημάνσεις της όσον αφορά την απασχόληση είναι οι παρακάτω:

  • Η απότομη μεταβολή στην τάση του ΑΕΠ έχει ως τώρα αποτυπωθεί ήπια στην τάση της ανεργίας. Σε αυτήν την εξέλιξη θεωρείται ότι έχουν συμβάλλει συνδυαστικά ορισμένοι παράγοντες. Τα κυβερνητικά μέτρα προστασίας των θέσεων εργασίας από τις επιπτώσεις της πανδημίας, και το γεγονός ότι η ισχυρή υποχώρηση του αριθμού των απασχολούμενων στο δεύτερο τρίμηνο αποδόθηκε πρωτίστως στην έξοδό τους από το εργατικό δυναμικό, λόγω μη διάθεσης αναζήτησης εργασίας, με αποτέλεσμα να μην καταγραφεί στατιστική αύξηση του αριθμού των ανέργων. Εάν αυτά τα άτομα είχαν θεωρηθεί ως άνεργοι, το ποσοστό ανεργίας θα είχε διαμορφωθεί στην περίοδο Απριλίου-Ιουνίου φέτος στο 18,6%, αντί του 16,7% στο οποίο τελικά διαμορφώθηκε. Αυτό το ποσοστό είναι 0,2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από εκείνο στην αντίστοιχη περίοδο του 2019, διαφορά η οποία συνιστά σημαντική επιβράδυνση της κάμψης της ανεργίας.
  • Το ποσοστό ανεργίας του δεύτερου τριμήνου, σε συνδυασμό με εκείνο του προηγούμενου τριμήνου,διαμόρφωσαν την ανεργία στο πρώτο εξάμηνο του 2020 στο 16,5%, 1,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από ότι πριν ένα έτος και το χαμηλότερο για αυτήν την περίοδο από το 2012. Οι περισσότερες θέσεις εργασίας που χάθηκαν το δεύτερο τρίμηνο σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο πέρυσι πρωτίστως εντοπίζονται στους κλάδους του Τουρισμού (-82,3 χιλ. ή -20,4%), στον Πρωτογενή τομέα (-29,6 χιλ. ή -6,5%) και στις Κατασκευές (-14,3 χιλ. ή -9,5%). Στον αντίποδα, αύξηση θέσεων εργασίας παρουσίασαν κυρίως το Χονδρικό-Λιανικό Εμπόριο (+2,7%), οι Δραστηριότητες Ανθρώπινης Υγείας (+6,3%) και η Μεταφορά-Αποθήκευση (+4,6%).
  • Η σημαντική μείωση θέσεων εργασίας στις Κατασκευές αναμένεται να καταγραφεί και στο δεύτερο μισό του 2020 Στον αντίποδα, η πτώση της παραγωγής στη Μεταποίηση υποχώρησε σημαντικά στη διάρκεια της θερινής περιόδου (-0,3% τον Ιούλιο-Αύγουστο), χαλαρώνοντας τις πιέσεις στις θέσεις εργασίας του κλάδου. Ήπια συνεχίστηκε από τον Μάιο ως τον Ιούλιο και η υποχώρηση στο Λιανικό Εμπόριο, σχεδόν κατά 3,0%. Επομένως, οι τρέχουσες εξελίξεις στην κλαδική απασχόληση ποικίλουν. Όπως σε όλες τις μακροοικονομικές μεταβλητές, η εξέλιξη της πανδημίας του νέου κορωνοϊού θα επιδράσει καθοριστικά και στην αγορά εργασίας το 2021.
  • Υπό το βασικό σενάριο μακροοικονομικών εξελίξεων, στο οποίο δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιαστικά προσκόμματα στη δραστηριότητα της μεγάλης πλειονότητας των κλάδων της ελληνικής οικονομίας το 2021, εκτιμάται πως θα ευνοηθεί η απασχόληση σε αυτούς οι οποίοι αντιμετώπισαν φέτος τις σημαντικότερες αντιξοότητες (Τουρισμός, Εστίαση, Κατασκευές, Λιανικό-Χονδρικό Εμπόριο). Επιπρόσθετα, το παγκόσμιο εμπόριο θα αναθερμανθεί σημαντικά, τονώνοντας τις εξαγωγές προϊόντων και τις μεταφορές, με αντίστοιχο αντίκτυπο στα επίπεδα απασχόλησης στους σχετικούς κλάδους. Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα δυσμενής συγκυρία έχει δημιουργήσει συγκεκριμένες ανάγκες παροχής υπηρεσιών, οι οποίες το 2020 ίσως συντηρήσουν ή και αυξήσουν τις θέσεις εργασίας στους αντίστοιχους κλάδους. Ενδεικτικά αναφέρονται οι 6.200 προσλήψεις υγειονομικού προσωπικού στο δημόσιο τομέα, η μεγάλη πλειοψηφία των εξαγγελθεισών -σχεδόν 7.300- προσλήψεων μόνιμου προσωπικού.
  • Το 2021, τονωτικά στην εγχώρια απασχόληση αναμένεται να επενεργήσει ο δημόσιος τομέας, μέσω των προαναφερθεισών προσλήψεων στο ΕΣΥ, όσο και των προγραμμάτων απασχόλησης του ΟΑΕΔ, ιδίως εκείνου στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η προσδοκώμενη έναρξη εκταμίευσης πόρων από το ΕΤΑ, όπως επίσης από το ΕΣΠΑ για την προγραμματική περίοδο 2021-2027, θα αποτελέσουν βασικό παράγοντα τόνωσης των επενδύσεων και δημιουργίας θέσεων εργασίας σε αυτές. Ακολούθως, υπό το βασικό σενάριο μακροοικονομικών εξελίξεων, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να διαμορφωθεί σε 18,0% το 2020 και να υποχωρήσει ήπια στο 2021 (17,0%). Στο σενάριο νέας ισχυρής έξαρσης του COVID-19, ιδίως στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη, η ανεργία θα ενισχυθεί περαιτέρω το 2021 από ότι το 2020.

Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης υπάρχει η ειδική μελέτη “Η μακροοικονομική και κοινωνικοοικονομική επίδραση του προγράμματος αξιοποίησης της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου”. Στόχος της μελέτης είναι η ανάδειξη των μακροοικονομικών και κοινωνικοοικονομικών επιδράσεων από την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την εκτενή έκθεση του ΙΟΒΕ εδώ.

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση – Ετήσια Έκθεση 2020

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση – Ετήσια Έκθεση 2020.

ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Οκτώβριος 2020

Με γνώμονα την πανδημία, η υπό εξέταση ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση υπογραμμίζει πως ο ρεαλιστικός σχεδιασμός ενός αναπτυξιακού σχεδίου (προς το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ανάκαμψη) προϋποθέτει νέες ιδέες και προτάσεις οικονομικής πολιτικής, αφού προηγηθεί ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος. Η διπλή κρίση, υγειονομική και οικονομική, έχει προκαλέσει σημαντικές πρόσθετες αρνητικές επιπτώσεις στην ήδη ταλαιπωρημένη ελληνική κοινωνία, στην αγορά εργασίας και στον τρόπο ζωής των πολιτών. Η κρίση αυτή θεωρείται πως έχει προκαλέσει σοβαρή αβεβαιότητα, ανασφάλεια και έλλειψη εμπιστοσύνης των εργαζομένων όσον αφορά την προστασία θεμελιωδών εργασιακών δικαιωμάτων τους και του βιοτικού τους επιπέδου, καθώς και όσον αφορά τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας, με τρόπο που να διασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο ευρείας ευημερίας.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, η έκταση της τρέχουσας κρίσης έχει αναδείξει εκ νέου τις σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες της χώρας στα συστήματα παραγωγής, χρηματοδότησης, μα και υγείας και πρόνοιας. Για την αντιμετώπιση αυτών των προϋφισταμένων αδυναμιών είναι αναγκαία η παραγωγική, χρηματοδοτική και θεσμική αναδόμηση της πραγματικής οικονομίας. Εν κατακλείδι,η σχεδιαζόμενη αναπτυξιακή στρατηγική καλείται να αποτελέσει τον κεντρικό άξονα εκείνου του αναπτυξιακού σχεδίου που θα κρίνει τη μετάβαση της Ελλάδας στο πολυπόθητο νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα. To κείμενο αναπτύσσεται σε τέσσερα κεφάλαια, και σε πολλά σημεία ταυτίζεται με την έκθεση του ΙΟΒΕ για το τρίτο τρίμηνο 2020. Οι θέσεις του στηρίζονται σε πολυάριθμα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα σχετικά με την κατάσταση και τις προοπτικές της πραγματικής οικονομίας (με αξιοπρόσεκτη έμφαση στην εξωστρέφεια), συνοδευόμενα από αναλυτικούς πίνακες και διαγράμματα.

Ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα της έκθεσης για θέματα απασχόλησης είναι:

  • Τα νοικοκυριά, που ουσιαστικά στηρίζουν ακόμη την οικονομική δραστηριότητα, βρίσκονται σε δεινή χρηματοοικονομική θέση με σημαντικές επιπτώσεις στις καταναλωτικές και χρηματοοικονομικές αποφάσεις τους. Ενδεικτικό είναι ότι το β’ τρίμηνο του 2020 η ιδιωτική κατανάλωση ήταν ίση με 28,8 δισ.€, όταν το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019 ήταν ίση με 32,6 δισ.€.
  • Η βλάβη στην απασχόληση εξαιτίας της πανδημίας αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στον δείκτη των συνολικών ωρών απασχόλησης σε βασικές θέσεις εργασίας, ο οποίος κατά το β’ τρίμηνο του 2020 διαμορφώθηκε στις 62 μονάδες, έναντι 85,1 μονάδων το δ’ τρίμηνο του 2019.
  • Πριν από το ξέσπασμα της πανδημικής κρίσης, το 73% των απασχολουμένων σε όλους τους κλάδους εργαζόταν υπερωριακά, ενώ σε ορισμένους κλάδους (πχ μεταποίηση και μεταφορές) το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνούσε το 80%. Το β’ τρίμηνο του 2020 το ποσοστό των ατόμων που εργαζόταν υπερωριακά μειώθηκε σε 55%.
  • Μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου η έξοδος από το εργατικό δυναμικό κυμάνθηκε μεταξύ 100 χιλιάδων και 180 χιλιάδων ατόμων σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2019. Ο μεγαλύτερος όγκος τους αφορά εργαζομένους σε αναστολή εργασίας για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών που λαμβάνουν εισόδημα λιγότερο από το 50% του μισθού τους, και που επίσης δεν καταγράφηκαν ως άνεργοι στις τελευταίες επίσημες στατιστικές απασχόλησης.
  • Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου, η θεαματική μείωση του όγκου και της ποιότητας της απασχόλησης και των αμοιβών κατά τη διάρκεια της πανδημίας συνεπάγονται πολλαπλούς κινδύνους για τους εργαζομένους, όμως οι αρνητικές επιπτώσεις δεν εξαντλούνται σε αυτούς. Διαχέονται, μέσω της κατανάλωσης και της αδυναμίας εξυπηρέτησης υποχρεώσεων, στο παραγωγικό, δημοσιονομικό και τραπεζικό σύστημα, εντείνοντας την αστάθεια της οικονομίας.

Εν κατακλείδι, η άποψη του ΙΝΕ ΓΣΕΕ είναι ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μόνος ο τρόπος που θα ενισχύσει τις προοπτικές εξόδου της οικονομίας από την τρέχουσα κρίση είναι η προστασία του όγκου και της ποιότητας της απασχόλησης. Σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό, στο επίκεντρο της οικονομικής πολιτικής θα πρέπει να βρεθεί η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος για τα μεσαία και κατώτερα εισοδηματικά στρώματα. Παράλληλα, θεωρείται απολύτως αναγκαίος ο σχεδιασμός εξειδικευμένων ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης για την ενίσχυση των εργαζομένων και των ανέργων και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων τους, με εξειδίκευση σε περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο. Ωστόσο, μεσομακροπρόθεσμα, η βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί από την αύξηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, με έμφαση στις πράσινες επενδύσεις, η αύξηση των οποίων προϋποθέτει πολιτική και επιχειρηματική δέσμευση σε συγκεκριμένες κλαδικές και τομεακές παρεμβάσεις.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την αναλυτική έκθεση εδώ.

Ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: Ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής

Ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: Ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής.

ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Δεκέμβριος 2020

Μία πολύ ενδιαφέρουσα ενημερωτική έκθεση με θέμα την “Ηθική Παρενόχληση στο Χώρο Εργασίας” δημοσίευσε το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, το Δεκέμβριο του 2020. Σύμφωνα με αυτήν, η ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας θεωρείται μία από τις σοβαρότερες μορφές παρενόχλησης, αφού πρόκειται για φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο σύνολο του εργασιακού περιβάλλοντος, τόσο στην υγεία-ασφάλεια των εργαζομένων και στην ποιότητα της εργασιακής τους ζωής, όσο και στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Η έννοια της ηθικής παρενόχλησης επικεντρώνεται κυρίως σε μη ορατές επιθέσεις (δηλαδή στα συναισθήματα των παθόντων) και εκεί εντοπίζεται η αντικειμενική δυσκολία εντοπισμού της. Σημειώνεται ότι όσοι ασκούν ανάλογη επιθετική συμπεριφορά υιοθετούν συγκεκαλυμμένες συμπεριφορές, ώστε να μην αποκαλύπτονται. Ο ανταγωνισμός, ο φθόνος και η μη παραδοχή ότι κάποιος μπορεί να είναι καλύτερος από αυτούς είναι τα βασικά κίνητρά τους, σύμφωνα με την έκθεση. Ένας ακόμη παράγοντας που ωθεί σε αυτό το αρνητικό κοινωνικό φαινόμενο σχετίζεται με τις κακές συνθήκες και με την οργάνωση του εργασιακού περιβάλλοντος. Συμπερασματικά, για την ύπαρξη της ηθικής παρενόχλησης σαφώς ευθύνονται προσωπικά χαρακτηριστικά των εργαζομένων, ωστόσο είναι αναγκαίο να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή και στα οργανωτικά αίτια του φαινομένου.

Επίσης, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, οι εργασιακές σχέσεις μεταξύ θύτη και θύματος επηρεάζουν το επίπεδο της παρενόχλησης, καθώς η παρενόχληση από ανώτερο στέλεχος μιας επιχείρησης είναι σοβαρότερη από ότι η παρενόχληση μεταξύ συναδέλφων. Κατόπιν καταγράφονται τα στάδια και οι κατηγορίες του φαινομένου της ηθικής παρενόχλησης, με την έκθεση να ολοκληρώνεται με προτάσεις που έχουν στόχο την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου, οι οποίες θα αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις, για τα διευθυντικά στελέχη, και φυσικά για τους εργαζομένους.

Μπορείτε να βρείτε την έκθεση εδώ .

ΑΚΤΙΚΗ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ) ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Π.Ε. ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2020

Τακτική (συνοπτική) έκθεση κατάστασης της απασχόλησης στην Ελλάδα, στις Περιφέρειες, και στις Π.Ε. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Ιανουάριος-Οκτώβριος 2020

1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, τον Οκτώβριο και το Δεκάμηνο του 2020.

Σύμφωνα με το Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, όπου καταγράφονται ηλεκτρονικά οι ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, οι έντονες επιπτώσεις που προκάλεσε η πανδημία στην απασχόληση κατά το τρίμηνο Μάρτιος-Μάιος έχουν αμβλυνθεί σε μεγάλο βαθμό στο τέλος του 10μήνου, λόγω των πολύ καλών επιδόσεων των μηνών Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου.

Πιο συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο συνεχίστηκε η τάση ανάκαμψης της απασχόλησης  στη χώρα, καθώς το αρνητικό ισοζύγιο των -33.356 θέσεων εργασίας που εμφανίζεται (Γράφημα 1) είναι πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο του περυσινού Οκτωβρίου (-120.087 θέσεις). Η επίδοση αυτή οφείλεται κυρίως στον  πολύ χαμηλό αριθμό αποχωρήσεων (229.640) σε σχέση με πέρυσι (350.046), που προφανώς αντικατοπτρίζει τις μειωμένες προσλήψεις εργαζομένων που έγιναν το καλοκαίρι, σε εποχιακά επαγγέλματα που σχετίζονται με την εστίαση και τον τουρισμό.

Ως αποτέλεσμα, το ισοζύγιο θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα για το φετινό 10μηνο είναι θετικό κατά 120.820 θέσεις, έναντι όμως 161.869 θέσεων του περυσινού δεκαμήνου Πίνακας 1, Γράφημα 2), δηλαδή υπολείπεται κατά -41.049 θέσεις εργασίας. Πρέπει να σημειώσουμε ότι στην παραπάνω αρκετά θετική τάση συμβάλλουν αφενός το μέτρο της “αναστολής των συμβάσεων εργασίας”, που περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τις απολύσεις, αφετέρου τα μέτρα στήριξης της απασχόλησης, που μειώνουν αποφασιστικά το μη μισθολογικό κόστος των εργοδοτών.

Επιπλέον, όπως καταγράφεται στον Πίνακα 2 και απεικονίζεται στο Γράφημα 3, το φετινό γ’ 3μηνο (110.782 θέσεις) και ο φετινός Οκτώβριος (-33.356 θέσεις) ήταν οι καλύτεροι της ενδεκαετίας 2010-2020 από πλευράς ισοζυγίου θέσεων εργασίας, σε αντίθεση με το α’ 6μηνο (43.394 θέσεις) που ήταν το χειρότερο από το 2012 και μετά. Ως αποτέλεσμα, η επίδοση του φετινού 10μήνου με θετικό ισοζύγιο 120.820 θέσεων εργασίας κυμαίνεται στα επίπεδα της τριετίας 2013-2015, αλλά υστερεί έναντι όλων των μετέπειτα ετών (Πίνακας 2, Γράφημα 3).

Πίνακας 1: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα – Σύγκριση 2019-2020

 Α΄ Εξάμ. 2020Α΄Εξάμ. 2019Διαφορά 2020-199μηνο 20209μηνο 2019Διαφορά 2020-19Οκτώβρ. 2020Οκτώβρ. 2019Διαφορά 2020-1910μηνο 202010μηνο 2019Διαφορά 2020-19
Ι. Προσλήψεις850.4011.419.602-569.2011.557.2132.173.467-596.254196.284229.959-33.6751.773.4972.422.059-648.562
II.Αποχωρήσεις*807.0071.123.136-316.1291.423.0371.885.930-462.893229.640350.046-120.4061.652.6772.260.190-607.513
ΙΙΙ. Ισοζύγιο (I-II)43.394296.466-253.072154.176287.537-133.361-33.356-120.08786.731120.820161.869-41.049
*Περιλαμβάνονται λήξεις συμβάσεων, οικειοθελείς αποχωρήσεις και απολύσεις.
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

  

Πηγή: Εργάνη, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ
Πηγή: Εργάνη, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ

Πίνακας 2: Ιστορικό Ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης 2010-2020

ΈτοςΙσοζύγιο ροών α΄6μήνουγ’ 3μηνοΙσοζύγιο ροών 9μήνουΙσοζύγιο ροών ΟκτωβρίουΙσοζύγιο ροών 10μήνου
201061.005-26.86834.137-44.302-10.165
201129.947-18.86911.078-55.360-44.282
201219.30914.33733.646-50.473-16.827
201390.53475.168165.702-34.999130.703
2014176.29710.626186.923-66.636120.287
2015203.123-30.102173.021-56.473116.548
2016234.66410.941245.605-82.810162.795
2017255.9039.968265.871-98.420167.451
2018298.171-9.802288.369-120.087168.282
2019296.466-8.929287.537-125.668161.869
202043.394110.782154.176-33.356120.820
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: Εργάνη, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ

2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια.

Ο Οκτώβριος απεδείχθη ένας αρκετά καλός μήνας και για την ΠΚΜ, καθώς εμφανίζει θετικό ισοζύγιο 847 θέσεων εργασίας (έναντι -7.739 πέρυσι), δηλαδή μία βελτίωση περίπου 8.600 θέσεων εργασίας. Όπως απεικονίζεται και στο Γράφημα 5, όλες οι Περιφέρειες της Χώρας καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από τις περυσινές στα ισοζύγια τους για τον μήνα Οκτώβριο.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι Περιφέρειες με εξάρτηση από τον θερινό τουρισμό (Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης αλλά και Κεντρικής Μακεδονίας) εμφανίζουν βελτιωμένες επιδόσεις σε σύγκριση με τον περυσινό Οκτώβριο, λόγω μειωμένου αριθμού απολύσεων, οφειλόμενου στις αντίστοιχες μειωμένες προσλήψεις των προηγούμενων μηνών σε εποχικά επαγγέλματα σχετιζόμενα με τον τουρισμό και την εστίαση.

Οι πολύ καλές επιδόσεις του Οκτωβρίου συνετέλεσαν αποφασιστικά στη βελτίωση του θετικού ισοζυγίου δεκαμήνου για όλη τη χώρα (120.820 θέσεις εργασίας), με την ΠΚΜ να εμφανίζει θετικό ισοζύγιο 15.333 θέσεων εργασίας,  πίσω από τις τουριστικές Περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, καθώς και από την Αττική (Γράφημα 6), με αποτέλεσμα η απώλεια θέσεων εργασίας σε σχέση με το αντίστοιχο 10μηνο του 2019 να περιοριστεί στις -4.975 θέσεις.

Στο τέλος του Πίνακα 4 γίνεται η σύγκριση του Ισοζυγίου Ροών Μισθωτής Απασχόλησης 10μήνου για τα έτη 2019 και 2020 στις 13 Περιφέρειες της Χώρας και στο Γράφημα 7 απεικονίζονται οι συνολικές απώλειες ανά Περιφέρεια. Η Περιφέρεια Αττικής εμφανίζει τις μεγαλύτερες απώλειες  10μήνου  (-24.000 θέσεις περίπου) σε σχέση με το περυσινό 10μηνο, δεύτερη η Κρήτη με -5.933 θέσεις, και τρίτη η Κεντρική Μακεδονία.

Πίνακας 4: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια για το 2020 

Περιφέρειαα΄εξάμ. 2020α΄εξάμ. 2019Διαφορά9μηνο 20209μηνο 2019ΔιαφοράΟκτώβρ. 2020Οκτώβρ. 201910μηνο 202010μηνο 2019Διαφορά
Κεντρικής Μακεδονίας11.92933.392-21.46314.48628.047-13.561 847-7.73915.33320.308-4.975
Ανατ. Μακ.& Θράκης4.6319.582-4.9516.8367.963-1.127 -267-2.2746.5695.689 880
Δυτικής Μακεδονίας-1.944-1.153-791 -756 -39 -717 663 117 -93 78 -171
Ηπείρου 4345.226-4.7922.2264.753-2.527-463-1.7081.7633.045-1.282
Θεσσαλίας1.6657.228-5.5632.4256.184-3.7591.773-1.6344.1984.550-352
Στερεάς Ελλάδας1.2654.364-3.0994.2235.393-1.17060-38242835011-728
Δυτικής Ελλάδας 1714.876-4.7053.1005.329-2.229920-66340204666-646
Αττικής-19.72310.649-30.372-4.08126.285-30.36621.83215.35517.75141.640-23.889
Πελοποννήσου3.58710.175-6.5887.2589.108-1.850-1.667-4.3705.5914.738853
Βορείου Αιγαίου1.0905.663-4.5732.8024.901-2.099-1283-3.3101.5191.591 -72
Νοτίου Αιγαίου21.47998.340-76.86152.23786.064-33.827-23.948-5475828.28931.306-3.017
Ιονίων Νήσων7.61245.778-38.16624.48040.652-16.172-15.226-29.6819.25410.971-1.717
Κρήτης11.19862.346-51.14838.94062.897-23.957-16.597-34.62122.34328.276-5.933
Ελλάδα43.394296.466-253.072154.176287.537-133.361-33.356-125.668120.820161.869-41.049
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

  

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

3. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ.

Ο Οκτώβριος, όπως είδαμε παραπάνω, ευνόησε ιδιαίτερα την ΠΚΜ από πλευράς ισοζυγίου θέσεων εργασίας, αφού εμφάνισε θετικό ισοζύγιο 847 θέσεων, έναντι -7.739 του περυσινού (Γράφημα 8). Η Π.Ε. Θεσσαλονίκης δείχνει να είναι η πιο ευνοημένη από τις επτά, με 6.404 θέσεις εργασίας (+2.445 σε σχέση με πέρυσι), ενώ επίσης θετικές από πλευράς δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας σε σχέση με πέρυσι είναι η Πέλλα με +418 (-152 πέρυσι) και Κιλκίς με +305 (-75 πέρυσι). Οι υπόλοιπες Π.Ε. εμφανίζουν βελτίωση στο αρνητικό ισοζύγιο τους, με εξαίρεση την Ημαθία που σημειώνει μικρή επιδείνωση για τον Οκτώβριο (+10 θέσεις έναντι +131 πέρυσι). Στο Γράφημα 9 απεικονίζεται το ισοζύγιο θέσεων εργασίας ανά Π.Ε. για το σύνολο των  10μήνων 2020 και 2019. Παρατηρούμε ότι από τις 15.333 θέσεις εργασίας του θετικού ισοζυγίου στο σύνολο της ΠΚΜ, οι 4.394 αντιστοιχούν στη Θεσσαλονίκη και οι 3.965 στη Χαλκιδική, δηλαδή συνολικά το 55% του συνόλου. 

Στο Γράφημα 10 απεικονίζεται η διαφορά μεταξύ των ισοζυγίων των 10μήνων 2020 και 2019, ανά Π.Ε. και για το σύνολο της ΠΚΜ. Με συνολικές απώλειες -4.975 θέσεων για την ΠΚΜ, η Π.Ε. Θεσσαλονίκης εμφανίζει απώλεια -5.110 θέσεων, η Χαλκιδική -910 θέσεων και η Πέλλα -262 θέσεων, ενώ οι υπόλοιπες τέσσερις Π.Ε. εμφανίζουν σημαντικά κέρδη σε θέσεις εργασίας σε σχέση με πέρυσι, προφανώς λόγω των μέτρων της Κυβέρνησης για την προστασία και την ενίσχυση της απασχόλησης.

Πίνακας 5: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, Σύγκριση 2019-2020

Περιφερειακή Ενότηταα΄εξάμ. 2020α΄εξάμ. 2019Διαφορά9μηνο 20209μηνο 2019ΔιαφοράΟκτώβρ. 2020Οκτώβρ. 201910μηνο 202010μηνο 2019Διαφορά
Ημαθίας1.7381.226 5121.8251.237 588101311.8351.368467
Θεσσαλονίκης-5.791-735-5.056-2.0105.545-7.555640439594.3949.504-5.110
Κιλκίς 188 374 -186 795 793 2305-751.100718382
Πέλλας2.6203.116 -4961.2212.053-832418-1521.6391.901-262
Πιερίας1.6785.016-3.3381.8692.826-957-627-17991.2421.027215
Σερρών 40 60 -20 733 726 74251891.158915243
Χαλκιδικής11.45624.335-12.87910.05314.867-4.814-6088-99923.9654.875-910
Σύνολο ΠΚΜ11.92933.392-21.46314.48628.047-13.561847-773915.33320.308-4.975
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

4. Τα Δυναμικότερα Επαγγέλματα στη Χώρα κατά τον Οκτώβριο

Στα παρακάτω Γραφήματα 11 και 12 απεικονίζονται τα επαγγέλματα ανά Στατιστική Ταξινόμηση Επαγγελμάτων (ΣΤΕΠ), με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων-αποχωρήσεων, για το μήνα Οκτώβριο του 2019 και του 2020, σε ολόκληρη τη χώρα.

Όπως διακρίνουμε στο Γράφημα 11, κατά το φετινό Οκτώβριο -όπως ήταν άλλωστε αναμενόμενο- η ειδικότητα “Καθηγητές, δάσκαλοι κ.ά.” είναι μακράν (όπως και το Σεπτέμβριο)  το δυναμικότερο επάγγελμα, με θετικό ισοζύγιο 23.805 θέσεων, και αμέσως ακολουθούν οι “Υπάλληλοι γραφείου” με 5.278 θέσεις. Παρατηρούμε μάλιστα ότι τουλάχιστον τα 5 από τα 10 πιο δυναμικά επαγγέλματα του Οκτωβρίου σχετίζονται με την εκπαίδευση. Συγκρίνοντας τα παραπάνω με τον περυσινό αντίστοιχο μήνα (Γράφημα 12), βλέπουμε ότι και τον περυσινό Οκτώβριο το κορυφαίο σε δυναμισμό επάγγελμα  ήταν μακράν οι “Καθηγητές, δάσκαλοι κα”, όμως με θετικό ισοζύγιο 20.539 θέσεων.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ


Η Τηλεργασία στην Ε.Ε. πριν και μετά την Πανδημία Covid-19, EIEAΔ, Νοέμβριος 2020

Η Τηλεργασία στην Ε.Ε. πριν και μετά την Πανδημία Covid-19

EIEAΔ, Νοέμβριος 2020

Ένα πολύ επίκαιρο Δελτίο Ενημέρωσης σχετικά με την εξέλιξη της τηλεργασίας πριν και μετά την πανδημία στις χώρες της Ε.Ε. εξέδωσε η Διεύθυνση Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΙΕΑΔ).

Σύμφωνα με αυτό:

  • Στην Ελλάδα η τηλεργασία εκτιμάται στο 5,3% το 2019 (από 4,3% το 2009), έναντι 16,1% του μ.o. των κρατών-μελών της Ε.Ε. (12,4% το 2009).
  • Αφορά κυρίως τους αυτοαπασχολούμενους (37% το 2019) και λιγότερο τους μισθωτούς (12,7% το 2019).
  • Συναντάται κυρίως στους κλάδους “Πληροφορικής και Επικοινωνιών” (40%), “Παροχής επιχειρηματικών υπηρεσιών  έντασης γνώσης” (35%) και “Εκπαίδευσης” (32%), ενώ στους παραγωγικούς κλάδους χαμηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης περιορίζεται σε λιγότερο από 10%.
  • Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, πρωταθλήτριες είναι η Σουηδία, η Φινλανδία και Ολλανδία με πάνω από 30% του εργατικού δυναμικού, ενώ η πλειοψηφία των κρατών εμφανίζει ποσοστά τηλεργασίας κάτω από 10% (2019).
  • Κατά τη διάρκεια του 1ου κύματος της πανδημίας, το 26% των εργαζομένων της Ελλάδας εντάχθηκε σε καθεστώς τηλεργασίας, έναντι 37% της ΕΕ-27, με πρωταθλήτριες τη Φινλανδία (59%), το Λουξεμβούργο (56,8%) και την Ολλανδία (53,9%).
  • Στην μετά Covid εποχή, για τις χώρες της ΕΕ εκτιμάται ότι το 35%-40% του εργατικού δυναμικού θα μπορούσε να εργάζεται σε σχεδόν σταθερή βάση από απόσταση, ενώ για την Ελλάδα το ποσοστό πλήρους απασχόλησης με τηλεργασία θα μπορούσε να φτάσει το 25%, με ένα επιπλέον 12% να μπορεί να εργαστεί εκ περιτροπής.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το δελτίο εδώ

ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Π.Ε. ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2020

Συνοπτική έκθεση κατάστασης της απασχόλησης στην Ελλάδα, στις Περιφέρειες και στις Π.Ε. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2020

1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, τον Σεπτέμβριο και το Εννεάμηνο του 2020.

Σύμφωνα με το Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, που καταγράφει με ηλεκτρονικό τρόπο τις ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, οι έντονες επιπτώσεις που προκάλεσε η  πανδημία στην απασχόληση κατά το τρίμηνο Μάρτιος-Μάιος έχουν πλέον αμβλυνθεί σε μεγάλο βαθμό στο τέλος του εννεαμήνου, λόγω της πολύ καλής επίδοσης του φετινού Σεπτεμβρίου. Τον μήνα αυτό,  η διαφορά προσλήψεων-αποχωρήσεων κατέληξε σε θετικό ισοζύγιο 38.529 θέσεων εργασίας, έναντι 2.651 θέσεων του περυσινού Σεπτεμβρίου (Πίνακας 1, Γράφημα 1), κυρίως λόγω μειωμένων απολύσεων εργαζομένων, που προφανώς οφείλονται στις μειωμένες προσλήψεις εποχικού προσωπικού στους κλάδους καταλυμάτων και εστίασης κατά τους θερινούς μήνες. Ως αποτέλεσμα, το εννεάμηνο έκλεισε με θετικό ισοζύγιο 154.176 θέσεων εργασίας, έναντι 287.537 του περυσινού (Γράφημα 2), με αποτέλεσμα η διαφορά σε σχέση με πέρυσι να έχει πλέον μειωθεί στις -133.361 θέσεις εργασίας (Πίνακας 1), δηλαδή σχεδόν στο 1/2 της μέγιστης τιμής που καταγράφηκε στο τέλος Μαΐου (-260.000 θέσεις εργασίας).

Πίνακας 1: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα – Σύγκριση 2019-2020

 Α’Εξάμ. 2020Α’Εξάμ. 2019Διαφορά 2020-198μηνο 20208μηνο 2019Διαφορά 2020-19Σεπτέμβ. 2020Σεπτέμβ. 20199μηνο 20209μηνο 2019Διαφορά 2020-19
Ι. Προσλήψεις850.4011.419.602-569.2011.317.7921.865.346-547.554259.421308.1211.557.2132.173.467-596.254
II.Αποχωρήσεις*807.0071.123.136-316.1291.202.1451.580.460-378.315220.892305.4701.423.0371.885.930-462.893
ΙΙΙ. Ισοζύγιο (I-II)43.394296.466-253.072115.647284.886-169.23938.5292.651154.176287.537-133.361
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

                         

Όπως καταγράφεται στον Πίνακα 2 και στο Γράφημα 3, ο φετινός Σεπτέμβριος ήταν ο δεύτερος καλύτερος της ενδεκαετίας 2010-2020 από πλευράς θετικού ισοζυγίου, πίσω μόνον από τον αντίστοιχο του 2013 (63.122 θέσεις) και σε μεγάλη απόσταση από τους αντίστοιχους του 2019 (2.651 θέσεις) και 2018 (6.556 θέσεις).  Ως αποτέλεσμα, η επίδοση του φετινού εννεαμήνου, με θετικό ισοζύγιο 154.176 θέσεων εργασίας, είναι πολύ υψηλότερη των αντίστοιχων της τριετίας 2010-2012, αλλά συνεχίζει να υστερεί έναντι όλων των μετέπειτα ετών (Πίνακας 2).

Πίνακας 2: Ιστορικό Ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης 6μήνου και 9μήνου 2010-2020

ΈτοςΙσοζύγιο ροών 6μήνου Ισοζύγιο ροών ΙουλίουΙσοζύγιο ροών Αυγούστ.Ισοζύγιο ροών Σεπτεμβ.Γ’ 3μηνοΙσοζύγιο ροών 9μήνου 
201061.0051.059-12.130-15.797-26.86834.137
201129.947743-8.237-11.375-18.86911.078
201219.30914.131-2.1782.38414.33733.646
201390.5341.07710.96963.12275.168165.702
2014176.29713.2751.311-3.96010.626186.923
2015203.123-16.658-441-13.003-30.102173.021
2016234.66419.281-16.1287.78810.941245.605
2017255.9037.242-14.40217.1289.968265.871
2018298.171-8.610-7.7486.556-9.802288.369
2019296.466-14.6913.1112.651-8.929287.537
202043.39467.9114.34238.529110.782154.176
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Στο παρακάτω Γράφημα 3, απεικονίζονται τα ιστορικά ισοζύγια α’ εξαμήνου, γ’ τριμήνου και εννεαμήνου για την περίοδο 2010-2020. Παρατηρούμε ότι η φετινή επίδοση του γ’ τριμήνου είναι η καλύτερη της τελευταίας ενδεκαετίας (110.787 θέσεις), με αποτέλεσμα να αμβλύνεται σε σημαντικό βαθμό η χαμηλή επίδοση του α’ εξαμήνου (43.394 θέσεις), συντελώντας στο ικανοποιητικό -για την περίοδο που διανύουμε- ισοζύγιο των 154.176 θέσεων για το εννεάμηνο.

2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια.

Ο Σεπτέμβριος απεδείχθη ένας αρκετά καλός μήνας και για την ΠΚΜ, καθώς εμφανίζει θετικό ισοζύγιο 2.085 θέσεων (έναντι -4.335 πέρυσι), δηλαδή μία βελτίωση 6.420 θέσεων εργασίας. Όπως απεικονίζεται και στο Γράφημα 4, όλες οι Περιφέρειες της Χώρας καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από τις περυσινές στα ισοζύγια τους, εκτός της Αττικής.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Όπως αναφέραμε προηγουμένως, οι Περιφέρειες με εξάρτηση από τον θερινό τουρισμό (Νοτίου Αιγαίου, Ιονίων Νήσων, Κρήτης αλλά και Κεντρικής Μακεδονίας), εμφανίζουν βελτιωμένες επιδόσεις σε σύγκριση με τον περυσινό Σεπτέμβριο, λόγω μειωμένου αριθμού απολύσεων, που οφείλεται στις αντίστοιχες μειωμένες προσλήψεις των προηγούμενων μηνών σε εποχικά επαγγέλματα σχετιζόμενα με τον τουρισμό και την εστίαση. Στο σύνολο του εννεαμήνου 2020, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχει το τέταρτο υψηλότερο θετικό ισοζύγιο με 14.486 θέσεις εργασίας, πίσω από τις τρεις κατεξοχήν τουριστικές Περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου, Κρήτης και Ιονίων Νήσων (Πίνακας 3, Γράφημα 5).

Πίνακας 3: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια για το 2020                                                                                                                                                                                               

ΠεριφέρειαΑ’εξάμ. 2020Α’εξάμ. 2019Ιούλιος 2020Αύγ. 2020Σεπτέμ. 2020Σεπτέμ. 20199μηνο 20209μηνο 2019Διαφορά
Κεντρικής Μακεδονίας11.92933.3924.852-4.3802.085-4.33514.48628.047-13.561
Ανατ. Μακεδ. & Θράκης46319.5821.309-2051.101-1.8916.8367.963-1.127
Δυτικής Μακεδονίας-1944-1.153-7781131.8531.211-756-39-717
Ηπείρου4345.2261.374266152-9882.2264.753-2.527
Θεσσαλίας1.6657.228478-330612-2.2042.4256.184-3.759
Στερεάς Ελλάδας12654.3642.806-596748-6434.2235.393-1.170
Δυτικής Ελλάδας1714.8761.561-7352.1037683.1005.329-2.229
Αττικής-19.72310.649-23.835-2.92442.40145.539-4.08126.285-30.366
Πελοποννήσου3.58710.1754.1061.510-1.945-4.8217.2589.108-1.850
Βορείου Αιγαίου1.0905.6632.207-208-287-1.8422.8024.901-2.099
Νοτίου Αιγαίου21.47998.34034.2294.758-8.229-17.70752.23786.064-33.827
Ιονίων Νήσων7.61245.77817.3503.658-4.140-8.41824.48040.652-16.172
Κρήτης11.19862.34622.2523.4152.075-2.01838.94062.897-23.957
Ελλάδα43.394296.46667.9114.34238.5292.651154.176287.537-133.361
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Στο Γράφημα 6 απεικονίζονται οι συνολικές απώλειες ανά Περιφέρεια. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου εμφανίζει τις μεγαλύτερες απώλειες (περίπου 34.000 θέσεις) σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο, η Αττική ακολουθεί με περίπου 30.000 θέσεις, η Κρήτη με απώλειες περίπου 24.000 θέσεων και η Ιονίων Νήσων με περίπου 16.000 θέσεις. Η Κεντρική Μακεδονία ακολουθεί στην πέμπτη θέση παρουσιάζοντας  συνολική απώλεια 13.561 θέσεων εργασίας για το εννεάμηνο, συγκρινόμενη με το αντίστοιχο περυσινό (από 28.047 το 2019 σε 14.486 το 2020).

Οι υπόλοιπες οκτώ Περιφέρειες της Χώρας, που δεν έχουν ιδιαίτερη εξάρτηση από τον τουρισμό, εμφανίζουν σχετικά μικρές απώλειες  στο ισοζύγιο τους, σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο, έχοντας προφανώς επηρεαστεί μόνον από το δίμηνο lockdown και από τα παρεπόμενα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης σε εστίαση, ψυχαγωγία κλπ, που ισχύουν σε όλη τη Χώρα.

3. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ.

Με τη σταδιακή επιστροφή  στην κανονικότητα των επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και τουρισμού τον Μάιο και τον Ιούνιο, το α’ εξάμηνο έκλεισε με θετικό ισοζύγιο για όλες τις Π.Ε. της ΠΚΜ (Πίνακας 4), εκτός της Π.Ε. Θεσσαλονίκης (-5.791), με συνολικό θετικό ισοζύγιο για την ΠΚΜ 11.929 θέσεων (33.392 πέρυσι). Ο Ιούλιος, που ήταν ιστορικά ο καλύτερος της δεκαετίας για τη Χώρα, με θετικό ισοζύγιο 67.911 θέσεων εργασίας, απεδείχθη ένας πολύ καλός μήνας τόσο για την ΠΚΜ συνολικά, όσο και για τις τρεις τουριστικές Π.Ε. της (Χαλκιδική, Πιερία, Πέλλα), αφού εμφάνισε θετικό ισοζύγιο 4.852 θέσεων εργασίας, έναντι -1.249 του Ιουλίου 2019, συνεισφέροντας δηλαδή 6.101 επιπλέον θέσεις. 

Αντιθέτως ο Αύγουστος (Πίνακας 4),  ήταν αρνητικός από πλευράς ισοζυγίου για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με -4.380 θέσεις εργασίας (έναντι θετικού 239 θέσεων πέρυσι). Ο Σεπτέμβριος, όπως είδαμε νωρίτερα, αποδεικνύεται ένας πολύ καλός μήνας για την ΠΚΜ και όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 7, όλες οι Π.Ε. της ΠΚΜ σημειώνουν έστω και οριακά καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τον περυσινό Σεπτέμβριο,  πλην της Πέλλας (-2.075 φέτος έναντι -1.823 πέρυσι). 

Πίνακας 4: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, Σύγκριση 2019-2020

Περιφερειακή ΕνότηταΑ’εξάμ. 2020Α’εξάμ. 2019Ιούλιος 2020Αύγουστ. 2020Σεπτέμ. 2020Σεπτέμ. 20199μηνο 20209μηνο 2019Διαφορά
Ημαθίας1.7381.2261.710-607-1.016-1.5751.8251.237588
Θεσσαλονίκης-5.791-735-6.3805499.6129.564-2.0105.545-7.555
Κιλκίς18837438-155843907957932
Πέλλας2.6203.1161.805-1.129-2.075-1.8231.2212.053-832
Πιερίας1.6785.0161.265-429-645-2.3481.8692.826-957
Σερρών4060-352839626817337267
Χαλκιδικής11.45624.3356.766-2.832-5.337-9.22410.05314.867-4.814
Σύνολο ΠΚΜ11.92933.3924.852-4.3802.085-4.33514.48628.047-13.561
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Οι πολύ καλές επιδόσεις του Σεπτεμβρίου συνετέλεσαν σημαντικά στη βελτίωση του φετινού ισοζυγίου θέσεων εργασίας εννεαμήνου στον ιδιωτικό τομέα για όλες τις Π.Ε. της ΠΚΜ. Εντός της ΠΚΜ (Γραφήματα 8 και 9), τις μεγαλύτερες απώλειες σε θέσεις εργασίας,  σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο εμφανίζει η Π.Ε. Θεσσαλονίκης με 7.555 θέσεις, αμέσως μετά η Π.Ε.  Χαλκιδικής με 4.814 θέσεις, τρίτη η Π.Ε. Πιερίας με 957 θέσεις και ακολουθεί η Π.Ε. Πέλλας με 832 θέσεις. Οι υπόλοιπες τρεις Π.Ε., λόγω των χαρακτηριστικών του παραγωγικού ιστού τους και της ελάχιστης εξάρτησής τους από τον θερινό τουρισμό, εμφανίζονται χωρίς απώλειες (Σέρρες +7 θέσεις, Κιλκίς +2 θέσεις), με την Ημαθία να εμφανίζει σημαντικά κέρδη 588 θέσεων σε σχέση με το περυσινό εννεάμηνο.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

4. Τα Δυναμικότερα Επαγγέλματα στη Χώρα κατά τον Σεπτέμβριο

Όπως διακρίνουμε στο Γράφημα 10, κατά τον φετινό Σεπτέμβριο, όπως ήταν αναμενόμενο,  η ειδικότητα  ‘Καθηγητές- Δάσκαλοι’ είναι μακράν το δυναμικότερο επάγγελμα με θετικό ισοζύγιο 53.646 θέσεων (51.904 πέρυσι), οι ‘Καθαριστές και καθαρίστριες΄ αμέσως μετά με 9.313 θέσεις, οι ‘Βρεφοκόμοι, παιδοκόμοι και νηπιαγωγοί’ με 7.038 θέσεις (6.154 πέρυσι) και οι ‘Υπάλληλοι γραφείου’ με 6.917 θέσεις (5.652 πέρυσι). Αξίζει να σημειωθεί ότι τουλάχιστον τα 6 από τα 10 πιο δυναμικά επαγγέλματα του Σεπτεμβρίου σχετίζονται με την Εκπαίδευση.

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ

Τέλος,  με  ενδιαφέρον αναμένονται οι επιπτώσεις που θα έχει στην απασχόληση το νέο πρόγραμμα δημιουργίας 100.000 θέσεων εργασίας (θα ξεκινήσει την 1η Οκτωβρίου και θα επιδοτεί τις ασφαλιστικές εισφορές του νέου εργαζόμενου για 6 μήνες), καθώς και η μείωση του μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων από το 2021, μέσω της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες.

Νικόλαος Γ. Πόδας, Εμπειρογνώμων του ΜΔΑΑΕ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας                                                                                                                                                                  

Σημ.: Αναλυτικά στοιχεία για κρίσιμα μεγέθη και τάσεις της αγοράς εργασίας, καθώς και για τον δυναμισμό κλάδων και επαγγελμάτων  για το 2019, ανά Περιφέρεια, Περιφερειακή Ενότητα και Δήμο, μπορείτε να βρείτε στη διαδραστική πλατφόρμα του Εθνικού ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ, την οποία επιμελούνται ο Επιστημονικά Υπεύθυνος του Έργου Δρ Σταύρος Γαβρόγλου και ο ερευνητής Δρ Βάιος Κώτσιος.

Η απασχόληση στα Καταλύματα και την Εστίαση και τους Λοιπούς Κλάδους της Ελληνικής Οικονομίας, 2010-2019

Η απασχόληση στα Καταλύματα και την Εστίαση και τους Λοιπούς Κλάδους της Ελληνικής Οικονομίας, 2010-2019

Σεπτέμβριος 2020

Κατά την πολυετή περίοδο της Κρίσης, ο εξωστρεφής κλάδος του τουρισμού και της εστίασης αποτέλεσα τη σημαντικότερη εξαίρεση μέσα στη γενικότερη κατήφεια της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 2010 η άμεση συνεισφορά του κλάδου στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ήταν 15,2 δισ. €, το 2019 έφτασε στα 23,4 δισ. €, ενώ σαν ποσοστό του ΑΕΠ ανέβηκε από το 6,9 % στο 12,5 %. Είναι λοιπόν προφανές πως οι τάσεις απασχόλησης στον συγκεκριμένο κλάδο ασκούν σημαντική επίδραση στην απασχόληση γενικότερα, ειδικά όταν στην Κεντρική Μακεδονία απασχολήθηκαν πέρυσι περίπου 8.200 άτομα στα καταλύματα και περίπου 40.200 στην εστίαση, κατά παράδοση νεαρής ηλικίας και χαμηλών δεξιοτήτων.

Στα πλαίσια της ερευνητικής του δραστηριότητας, το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) παρουσίασε την εν λόγω μελέτη, αντικείμενο της οποίας είναι η συγκριτική καταγραφή της εξέλιξης της απασχόλησης στα καταλύματα, στην εστίαση και στους λοιπούς κλάδους της οικονομίας, ανά τύπο απασχόλησης (πλήρης-μερική), ανά ηλικία και ανά φύλο κατά την προηγούμενη δεκαετία. Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, η μελέτη έχει βασιστεί στην επεξεργασία στοιχείων της κυλιόμενης Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, και η περίοδος αναφοράς ορίζεται από το 2010 έως το 2019. Ειδικά σε σχέση με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής ενδιαφέροντα:

  1. Ως απασχολούμενοι ορίζονται άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω, τα οποία την εβδομάδα αναφοράς είτε εργάστηκαν έστω και μία ώρα με σκοπό την αμοιβή ή το κέρδος, είτε εργάστηκαν στην οικογενειακή επιχείρηση, είτε δεν εργάστηκαν αλλά είχαν εργασία ή επιχείρηση από την οποία απουσίαζαν προσωρινά.
  2. Αν και μέρος της δραστηριότητας της εστίασης δεν αφορά στον τουρισμό, η εποχικότητα που παρουσιάζουν τα στοιχεία απασχόλησης σ’ αυτήν ταυτίζεται με την εποχικότητα του ελληνικού τουρισμού. Κατά συνέπεια, η δραστηριότητα της εστίασης αντιμετωπίζεται από την ΕΛΣΤΑΤ ως κλάδος του τουρισμού.
  3. Υπάρχουν άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες συναφείς με τον τουρισμό (πχ μεταφορές, ταξιδιωτικά γραφεία κλπ), που όμως περιλαμβάνονται σε άλλες κατηγορίες και δεν αποτυπώνονται στα στοιχεία της παρούσας έρευνας.

Πάντα σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, ξεχωριστά ευρήματα της έρευνας είναι τα παρακάτω:

  • 429,2 χιλ. ήταν οι απασχολούμενοι στα καταλύματα και στην εστίαση στο τρίτο τρίμηνο του 2019, αριθμός ρεκόρ από το 2010
  • +2,4% ήταν ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της απασχόλησης στα καταλύματα και την εστίαση τα τελευταία 10 χρόνια, με τον ρυθμό να εκτινάσσεται στο +5,1% μετά το 2014
  • 10,8% ήταν η συμμετοχή των καταλυμάτων και της εστίασης στην απασχόληση στο τρίτο τρίμηνο του 2019
  • η παρατηρούμενη αύξηση της μερικής απασχόλησης στα καταλύματα και στην εστίαση δεν είναι εις βάρος της πλήρους απασχόλησης, αλλά προστίθεται σε αυτή
  • ο κλάδος των καταλυμάτων και της εστίασης προσφέρει ευκαιρίες σε ομάδες του πληθυσμού που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, λόγω έλλειψης δεξιοτήτων
  • οι απασχολούμενες γυναίκες στα καταλύματα και στην εστίαση είναι αναλογικά περισσότερες σε σύγκριση με τους λοιπούς κλάδους της πραγματικής οικονομίας
  • καταγράφηκε αποκλιμάκωση της ανασφάλιστης εργασίας, τόσο στα καταλύματα όσο και στην εστίαση
  • οι Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας κατέγραψαν τα υψηλότερα μερίδια απασχόλησης στον κλάδο
  • η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο κατέγραψαν τα υψηλότερα μερίδια στα καταλύματα, ενώ η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία στην εστίαση

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την μελέτη εδώ

Μετάβαση στο περιεχόμενο