World Employment and Social Outlook-Trends 2022

World Employment and Social Outlook-Trends 2022

Στις 17 Ιανουαρίου παρουσιάστηκε η τελευταία έκθεση της ILO (Διεθνής Οργάνωση Εργασίας-ΔΟΕ), η οποία αφορά κυρίως τις παγκόσμιες τάσεις της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας. Η έκθεση των 128 σελίδων αναπτύσσεται σε τρία διεξοδικά κεφάλαια, με το τελευταίο να εστιάζει ειδικά στις συνέπειες της πανδημικής κρίσης. Τα ευρήματα ταξινομούνται σε ευρείες γεωγραφικές περιοχές, συνεπώς τα παρεχόμενα στοιχεία για την ελληνική πραγματικότητα είθισται να είναι πενιχρά στις εκθέσεις της Οργάνωσης, που όμως καταγράφουν με μεγάλη επιτυχία τις παγκόσμιες τάσεις.

Μερικά από τα πιο σημαντικά σημεία της έκθεσης είναι τα εξής:

  • Η πανδημία COVID-19 κυριάρχησε στην παγκόσμια οικονομία για δεύτερη χρονιά το 2021, αποτρέποντας μία πλήρη και ισορροπημένη ανάκαμψη των αγορών εργασίας.
  • Οι προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς εργασίας έχουν επιδεινωθεί μετά τις τελευταίες προβλέψεις της ΔΟΕ. Η επιστροφή στις προ της πανδημίας επιδόσεις της αγοράς εργασίας είναι πιθανό να παραμείνει άπιαστη για μεγάλο μέρος του κόσμου τα επόμενα χρόνια, πράγμα που θα επιβραδύνει την αύξηση της απασχόλησης και των ωρών εργασίας.
  • Τα μοτίβα ανάκαμψης ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ περιοχών, χωρών και κλάδων. Συνολικά, οι βασικοί δείκτες της αγοράς εργασίας σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές – Αφρική, Αμερική, Αραβικά κράτη, Ασία και Ειρηνικό, και Ευρώπη και Κεντρική Ασία – δεν έχουν ακόμη επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα.
  • Υποκείμενες διαρθρωτικές ελλείψεις και ανισότητες ενισχύουν και παρατείνουν τις αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης. Αναπτυσσόμενες οικονομίες που βασίζονται στις εξαγωγές αγαθών έντασης εργασίας έχουν αγωνιστεί ιδιαίτερα να προσαρμοστούν στην ασταθή ζήτηση που προκύπτει από την πανδημία.
  • Οι απώλειες θέσεων εργασίας και μειώσεις στις ώρες απασχόλησης οδήγησαν σε μειωμένα εισοδήματα. Ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, ελλείψει ολοκληρωμένων κοινωνικών συστημάτων προστασίας που μπορούν να παρέχουν επαρκή οφέλη για τη σταθεροποίηση των εισοδημάτων επιδεινώθηκε το οικονομικό άγχος των ήδη οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών, με κλιμακωτές επιπτώσεις στην υγεία.
  • Η ασύμμετρη ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας έχει αρχίσει να προκαλεί μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, από την άποψη της επίμονης αβεβαιότητας και αστάθειας, που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν την ανάκαμψη. Η ανάκαμψη της αγοράς εργασίας είναι ταχύτερη στις χώρες με υψηλά εισοδήματα, μα είναι άνιση εντός των χωρών.
  • Η άνοδος των τιμών των εμπορευμάτων και των βασικών αγαθών, ενώ οι αγορές εργασίας παραμένουν ασταθείς, μειώνει σημαντικά τα διαθέσιμα εισοδήματα και επομένως προστίθεται στο κόστος της πανδημίας.
  • Το 2022, οι προβλέψεις της ΔΟΕ υποδηλώνουν ότι θα υπάρξει απώλεια ωρών εργασίας που ισοδυναμεί με 52 εκατ. θέσεις πλήρους απασχόλησης, λόγω των διαταραχών στην αγορά εργασίας που προκάλεσε η πανδημική κρίση.
  • Πολλοί από όσους εγκατέλειψαν το εργατικό δυναμικό δεν έχουν επιστρέψει, έτσι το επίπεδο της ανεργίας εξακολουθεί να υποτιμά τον αντίκτυπο της κρίσης επί της πλήρους απασχόλησης.
  • Οι δυσανάλογες επιπτώσεις της πανδημίας στην απασχόληση των γυναικών προβλέπεται να περιοριστούν σε παγκόσμιο επίπεδο τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, προβλέπεται ότι θα παραμείνει ένα σημαντικό χάσμα.
  • Η πανδημία έχει αρχίσει να προκαλεί οικονομικές αλλαγές που θα μπορούσαν να γίνουν διαρθρωτικές, με μόνιμες επιπτώσεις στις αγορές εργασίας. Η συρροή διαφόρων μακροοικονομικών τάσεων δημιουργεί αβεβαιότητα σχετικά με το αν η μείωση σε ώρες εργασίας, απασχόληση και εργατικό δυναμικό είναι προσωρινή ή εάν η πανδημία επιταχύνει περισσότερο τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας εξόδους ή το μετασχηματισμό εξοικονόμησης εργασίας.
  • Πριν από την έναρξη της πανδημίας, η προσωρινή απασχόληση ως ποσοστό της συνολικής απασχόλησης αυξανόταν με την πάροδο του χρόνου, αν και όχι ομοιόμορφα σε τομείς και χώρες. Συγκεκριμένα, τα ποσοστά προσωρινής απασχόλησης είναι υψηλότερα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (λίγο πάνω το ένα τρίτο της συνολικής απασχόλησης) σε σχέση με εκείνες υψηλού εισοδήματος (15 %). Όμως, η φύση της προσωρινής απασχόλησης ποικίλλει μεταξύ των αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.
  • Οι προσωρινοί εργαζόμενοι υπέστησαν απώλειες θέσεων εργασίας στο υψηλότερο ποσοστό από τους μη προσωρινούς εργαζομένους στην αρχή της πανδημίας, αλλά έκτοτε οι περισσότερες οικονομίες έχουν σημειώσει άνοδο σε νέες προσωρινές θέσεις εργασίας.
  • Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία, Ρουμανία και Μεγάλη Βρετανία) έχουν κάνει χρήση κινήτρων απασχόλησης που στοχεύουν ειδικά σε νέους που αναζητούν εργασία.
  • Σε όλη την περίοδο ανάκαμψης, οι μακροοικονομικές πολιτικές θα πρέπει να υπερβαίνουν έναν κλασικό αντικυκλικό ρόλο, επιδιώκοντας απλώς την επιστροφή στα προ της κρίσης αποτελέσματα, ώστε να αντιμετωπιστούν οι θεμελιώδεις ανισότητες μεταξύ χωρών και κλάδων.
  • Ο κοινωνικός διάλογος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διεθνή απάντηση απέναντι στην πανδημία, δεδομένου ότι πολλές πολιτικές και μέτρα για τον περιορισμό των απωλειών θέσεων εργασίας που προέκυψαν από τριμερείς συζητήσεις.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Έρευνα δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης λήξης σχολικού έτους 2019/2020

Έρευνα δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης λήξης σχολικού έτους 2019/2020

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε συγκριτικά στοιχεία σχετικά με τη Δευτεροβάθμια Επαγγελματική Εκπαίδευση (ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ), για τα σχολικά έτη 2018/2029 και 2019/2020. Ειδικά όσον αφορά την Κεντρική Μακεδονία, τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τα εξής:

  • Οι σχολικές μονάδες παρέμειναν αμετάβλητες μεταξύ των σχολικών ετών 2019/2020 και 2018/2019.
  • Στην ΠΚΜ βρίσκεται το 15,5% των σχολικών μονάδων και το 18,8 % του διδακτικού προσωπικού
  • Το διδακτικό προσωπικό κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασε αύξηση από 2.425 σε 2.550 άτομα (+5,2%).
  • Οι εγγεγραμμένοι μαθητές/σπουδαστές κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασαν αύξηση από 21.539 σε 22.789 άτομα (+5,8%).
  • Οι αποφοιτήσαντες μαθητές/σπουδαστές κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασαν αύξηση από 4.660 σε 6.090 (+30,7%).
  • Η ΠΚΜ κατά το εξεταζόμενο διάστημα 2019/2020 συγκέντρωσε το 20,8% των σπουδαστών και το 21,2% των αποφοίτων ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ της Χώρας.
  • Επίσης αποτυπώνεται σε εθνικό επίπεδο η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τα προγράμματα των ΕΠΑΛ-ΕΠΑΣ, μετά τη μεγάλη κάμψη που σημειώθηκε μεταξύ των σχολικών ετών 2013/14 και 2017/18.
  • Τέλος, η πανελλήνια αναλογία διδακτικού προσωπικού προς μαθητές/σπουδαστές για το σχολικό έτος 2019/2020 ήταν 1 εκπαιδευτικός έναντι 8,1 μαθητών, ενώ για 2018/19 η αντίστοιχη αναλογία ήταν 1 προς 7,9 , δηλαδή σημειώθηκε οριακή βελτίωση.


Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το σχετικό δελτίο τύπου εδώ

Δυναμικά Επαγγέλματα: Εκπαίδευση και κατάρτιση για τονπαραγωγικό μετασχηματισμό, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Special Report: Το μέλλον της Εργασίας

Δυναμικά Επαγγέλματα: Εκπαίδευση και κατάρτιση για τον παραγωγικό μετασχηματισμό, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Special Report: Το μέλλον της Εργασίας

Η Έκθεση αυτή διερευνά τον δυναμισμό των επαγγελμάτων της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ), που συνιστούν μεσαίου επιπέδου επαγγέλματα, στους παραγωγικούς κυρίως κλάδους της οικονομίας και διενεργήθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής του ΣΕΒ στα Περιφερειακά Συμβούλια Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας (ΣΣΠΑΕ). Σύμφωνα με αυτή:

  • Μεταξύ των ετών 2013 και 2019 σημειώθηκε αξιόλογη αύξηση της απασχόλησης κατά 18,4% συνολικά στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους Μεταποίηση, Logistics, Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών – ΤΠΕ, Εξόρυξη και Ενέργεια, έναντι 11,3% στο σύνολο της οικονομίας.
  • Από το 2013 έως το 2019, οι Περιφέρειες με ποσοστό απασχόλησης στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους υψηλότερο από 20% αυξήθηκαν από δύο σε τέσσερις και είναι κατά σειρά η Στερεά Ελλάδα, η Δυτική Μακεδονία, η Κεντρική Μακεδονία και η Αττική.
  • Η απασχόληση στον κλάδο των Logistics αυξήθηκε με διψήφια ποσοστά σε 9 από τις 13 Περιφέρειες της χώρας.
  • Κατά το 2019, το 68% των εργαζομένων στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους απασχολούνταν σε επαγγέλματα ΕΕΚ, όταν για το σύνολο της οικονομίας, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 37%. Μεταξύ των επαγγελμάτων ΕΕΚ, πολυπληθέστερες κατηγορίες είναι οι “Χειριστές” με 27%, οι “Τεχνίτες” με 21% και τα “Επαγγέλματα Διοίκησης και Οικονομίας” με 20%, που εξελίσσονται σε βασικούς πυλώνες ενίσχυσης της απασχόλησης.
  • Στην κατηγορία “Χειριστές”, αξιόλογη αύξηση απασχόλησης καταγράφεται στους “Χειριστές σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων” και στους “Οδηγούς μέσων μεταφοράς και κινητού εξοπλισμού”, ενώ στην κατηγορία “Τεχνίτες”, οι “Ηλεκτρολόγοι και Ηλεκτρονικοί” κατέγραψαν την υψηλότερη αύξηση απασχόλησης.
  • Οι σχετικοί μισθοί των περισσοτέρων δυναμικών επαγγελμάτων των κρίσιμων παραγωγικών κλάδων, όπως “Ηλεκτρολόγων και ηλεκτρονικών”, “Τεχνικών του τομέα της πληροφόρησης και επικοινωνίας”, “Υπάλληλων γενικών καθηκόντων και χειριστών μηχανών με πληκτρολόγιο” κ.α. είναι υψηλότεροι από τον μέσο μισθό της οικονομίας, γεγονός που συνιστά ένδειξη υπερβάλλουσας ζήτησης για ανθρώπινο δυναμικό στα εν λόγω επαγγέλματα.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Πρακτική άσκηση φοιτητών χρηματοδοτούμενη από τις επιχειρήσεις: μια εναλλακτική πηγή ενίσχυσης του θεσμού, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Flash Report: Τομέλλον της Εργασίας, Τεύχος 33.

Πρακτική άσκηση φοιτητών χρηματοδοτούμενη από τις επιχειρήσεις: μια εναλλακτική πηγή ενίσχυσης του θεσμού, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Flash Report: Το μέλλον της Εργασίας, Τεύχος 33

Μια πολύ σημαντική συνοπτική Έκθεση σχετικά με την ενίσχυση του θεσμού της χρηματοδοτούμενης από τις επιχειρήσεις πρακτικής άσκησης φοιτητών εξέδωσε τον Σεπτέμβριο, ο Τομέας Απασχόλησης και Αγοράς Εργασίας του ΣΕΒ.

Στην έκθεση αυτή παρουσιάζονται αναλυτικά τρία παραδείγματα συγχρηματοδοτούμενων (από ΕΣΠΑ και επιχειρήσεις) προγραμμάτων που ήδη εφαρμόζονται από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ), το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγκρίνονται οι προϋποθέσεις συμμετοχής και οι μέθοδοι επιλογής των φοιτητών, οι τρόποι συμμετοχής των φορέων υποδοχής, η χρηματοδότηση και οι διαδικασίες υλοποίησης των προγραμμάτων.


Η έκθεση καταλήγει με τη δέσμευση του ΣΕΒ να προωθήσει το θεσμό στον επιχειρηματικό κόσμο, σε συνεργασία με τα ΑΕΙ της Χώρας.


Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Επιπτώσεις από την πανδημία COVID στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

Επιπτώσεις από την πανδημία COVID στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, Μάρτιος 2021

Το Μάρτιο 2021 εκδόθηκε από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος έκθεση με αντικείμενο τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, ειδικά στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Στην αναλυτική έκθεση εξετάζονται σχολαστικά οι επιπτώσεις του COVID-19 στους τοπικούς κλάδους λιανικού εμπορίου, καταλυμάτων-εστίασης και βιομηχανίας. Επίσης, στα οκτώ κεφάλαια της έκθεσης, αναπτύσσονται οι κυριότερες πολιτικές αντιμετώπισης των οικονομικών επιπτώσεων της Πανδημίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, οι προοπτικές της ΕΕ μετά την Πανδημία (με δύο σενάρια), όπως και προτάσεις για πρόσθετα μέτρα στήριξης του επιχειρηματικού κόσμου.

Είναι γνωστό ότι ο κλάδος που επλήγη τα μέγιστα είναι ο καταλυμάτων-εστίασης, και κρίνοντας από τα διαθέσιμα στοιχεία, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι ολέθριες για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Ωστόσο, από την έκθεση διαπιστώνουμε πως οι αρνητικές επιπτώσεις για το λιανικό εμπόριο ήταν σχετικά ήπιες, και περισσότερο επιβράδυναν τον ανοδικό ρυθμό του μετά το 2017 (κατά το Α’ τρίμηνο 2020 σημειώθηκε θεαματική επίδοση +26,38% σε σχέση με το αντίστοιχο του 2019, ενώ κατά το Δ’ τρίμηνο 2020 ο συνολικός κύκλος εργασιών ήταν -4,5% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019). Δυστυχώς, από τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, δε μπορούν να εξαχθούν περαιτέρω στοιχεία για την συμμετοχή του ηλεκτρονικού εμπορίου στην επίδοση του κλάδου αυτού, κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων. Παράλληλα, ο κλάδος της μεταποίησης υπήρξε ουσιαστικά αλώβητος στην ΠΚΜ, σημειώνοντας μάλιστα άνοδο 0,52% κατά το Β’ εξάμηνο 2020 έναντι του αντίστοιχου εξαμήνου του 2019. Δεδομένου ότι οι δύο πληττόμενοι κλάδοι ανήκουν στον τομέα των υπηρεσιών, αναπόφευκτα μεγάλο είναι και το πλήγμα για την οικονομία της ΠΚΜ, καθώς η συμμετοχή του εν λόγω τομέα ανέβηκε από το 56% στο 79,1% του τοπικού ΑΕΠ κατά τα τελευτά 30 χρόνια, ενώ αντίστοιχα η συμμετοχή του πιο ανθεκτικού βιομηχανικού τομέα μειώθηκε, σε 16,9% από 30,5%.

Παρά το γεγονός ότι η έκθεση δεν παρουσιάζει στοιχεία σχετικά με την απασχόληση, αποτελεί έναν πολύ χρήσιμο δείκτη για την πορεία επαγγελματικών κλάδων ιδιαίτερα κρίσιμων για την οικονομική ανάπτυξη της κεντρικής Μακεδονίας, και μάλιστα εκείνων με τον μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.

RCI (Δείκτης Τάσεων Αγοράς Εργασίας) 2020 Β

RCI (Δείκτης Τάσεων Αγοράς Εργασίας) 2020 Β

Alba Graduate Business School, Ιανουάριος 2021

Τον περασμένο Ιανουάριο παρουσιάστηκε η έρευνα RCI (Δείκτης Τάσεων Αγοράς Εργασίας) 2020Β από το Alba Graduate Business School, δηλαδή το τμήμα μεταπτυχιακών σπουδών του Αμερικανικού Κολεγίου Αθηνών. Η εν λόγω εξαμηνιαία έρευνα αποτελεί έναν αξιόπιστο σύνθετο δείκτη τάσεων, που -αποτυπώνοντας το γενικότερο κλίμα του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας- παρέχει μία βασική πηγή πληροφόρησης για την κινητικότητα στην αγορά εργασίας το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Πιο αναλυτικά, σκοπός της έρευνας είναι η παρουσίαση των καταγραφόμενων τάσεων όσον αφορά τις νέες θέσεις εργασίας, και συγχρόνως η ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης των εταιρειών στην χώρα μας. Ο δείκτης RCI (Recruitment Confidence Index) υπολογίζεται μέσα από μια σειρά εξειδικευμένων ερωτήσεων σχετικά με την προσέλκυση και επιλογή εργαζομένων. Επίσης, η έρευνα καταγράφει το γενικότερο κλίμα που επικρατεί στην αγορά υπό τις παρούσες συνθήκες, τόσο για τους τελευταίους έξι μήνες όσο και για το επόμενο εξάμηνο.

Η έρευνα διεξήχθη κατά το χρονικό διάστημα 7/12/2020-12/1/2021. Αν και απεστάλησαν περισσότερα από 2.000 ερωτηματολόγια μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, συγκεντρώθηκαν 173 αξιοποιήσιμες αποκρίσεις. Το μέγεθος του τελικού δείγματος καταδεικνύει τη δυσκολία συγκέντρωσης στατιστικών δεδομένων σχετικών με την επιχειρηματικότητα, κατά τη διάρκεια της Πανδημίας. Με τη συνδρομή πολυάριθμων επεξηγηματικών διαγραμμάτων, η έρευνα αναπτύσσεται σε τέσσερα μέρη, με τα πρώτο να περιέχει τα δημογραφικά στοιχεία του δείγματος, το δεύτερο το βαρόμετρο του γενικού δείκτη, το τρίτο τις επιχειρηματικές προσδοκίες για το μέλλον, και το τέταρτο, όπου καταγράφεται η συνεχιζόμενη επίδραση της Κρίσης στην πραγματική οικονομία.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι τα εξής:

• Παρουσιάζεται το φαινόμενο, η σημαντική πτώση του δείκτη RCI που καταγράφηκε στη μέτρηση του α’ εξαμήνου του 2020 να ακολουθείται από μία ξεκάθαρη άνοδο του για το β’ εξάμηνο του 2020, αν και διαχρονικά, παρατηρούνταν η σταθεροποίηση του δείκτη RCI στα νέα χαμηλά ή υψηλά επίπεδα, μετά από μία σημαντική πτώση ή άνοδο αντίστοιχα.

• Στον τομέα των προσδοκιών για το μέλλον παρουσιάζεται ένα επίσης ασυνήθιστο φαινόμενο, αυτό της ταυτόχρονης αύξησης των ποσοστών τόσο της αισιοδοξίας όσο και της απαισιοδοξίας.

• Καταγράφεται αποκρυστάλλωση απόψεων και όσον αφορά την επιρροή της Κρίσης πάνω στη λειτουργία των ελληνικών επιχειρήσεων. Εκεί αποτυπώνεται -σε σχέση με το α’ εξάμηνο- μία μετατόπιση των ποσοστών από το μέσο προς τα δύο άκρα του φάσματος απαντήσεων. Πάντως ξεκάθαρη είναι η -για δεύτερη διαδοχική μέτρηση- συνέχιση της αύξησης του ποσοστού των απαντήσεων «Πολύ»/«Δραματικά», η οποία ανατρέπει μία συνεχή καθοδική πορεία από το ιστορικό υψηλό του β’ εξαμήνου του 2012, μέχρι το 2019, που συνιστά πρόσθετη ένδειξη απαισιοδοξίας του επιχειρηματικού κόσμου.

Στο τέλος τη έρευνας, ως ειδικό πέμπτο μέρος, βρίσκεται και το παράρτημά της με θέμα την επιρροή της Πανδημίας στη λειτουργία των ελληνικών επιχειρήσεων. Εκεί καταγράφεται ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επηρεάζονται «Πολύ» από αυτήν. Ωστόσο, δηλώνουν ότι επηρεάζονται πλέον λιγότερο αρνητικά, ενώ πιστεύουν ότι η μελλοντική άνοδος της οικονομικής τους δραστηριότητας θα είναι ακόμη μεγαλύτερη απ’ όσο πίστευαν στην προηγούμενη μέτρηση (α’ εξάμηνο 2020). Εξακολουθούν να θεωρούν την ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού τον σημαντικότερο παράγοντα αντιμετώπισης της Κρίσης (στοιχείο που απαντάται και σε άλλες πρόσφατες έρευνες εργοδοτών περιόδου), ενώ συνεχίζεται και η αμφίθυμη στάση των επιχειρήσεων απέναντι στην εξ αποστάσεως εργασία. Τέλος, όσον αφορά τις κυβερνητικές πολιτικές οικονομικής στήριξης, οι επιχειρήσεις φαίνεται να εμφανίζονται απαισιόδοξες κυρίως σχετικά με την επιλεξιμότητα τους να συμμετέχουν σε αυτές.

Την ενδιαφέρουσα έρευνα μπορείτε να βρείτε εδώ

Cedefop Skills Forecast 2020 (Greece)

Skills Forecast 2020 (Greece)

CEDEFOP, Ιανουάριος 2021

Η τελευταία έκθεση Skills Forecast 2020 (Greece) του CEDEFOP συντάχθηκε πριν από την παγκόσμια πανδημία του Covid-19. Οι βραχυπρόθεσμες οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας σε πολλές χώρες είναι πολύ αβέβαιες και επομένως οι διατυπωμένες βραχυπρόθεσμες προβλέψεις είναι πιθανότατα υπερβολικά αισιόδοξες. Ωστόσο, οι βασικοί μακροπρόθεσμοι παράγοντες (όπως η γήρανση πληθυσμού, η αυξανόμενη χρήση αυτοματισμών/τεχνητής νοημοσύνης, η παγκοσμιοποίηση, η έλλειψη πόρων και η πορεία προς μια οικονομία ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα) θα εξακολουθήσουν να ισχύουν. Συνεπώς, οι τάσεις για τις πιο μακροπρόθεσμες προβλέψεις συνεχίζουν να παραμένουν πιθανές.

Μερικά βασικά συμπεράσματα της έκθεσης για την Ελλάδα είναι τα εξής:

  • Η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί ταχύτερα την περίοδο 2018-30 σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27. Συγκεκριμένα, αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,5% βραχυπρόθεσμα (2018-22), 3% μεσοπρόθεσμα (2022-26) και 2,7% μακροπρόθεσμα (2026-30). Η αύξηση της απασχόλησης στην Ελλάδα αναμένεται να είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 για ολόκληρη την περίοδο πρόβλεψης της έκθεσης.
  • Το εργατικό δυναμικό αναμένεται να μειωθεί συνολικά κατά 6% στις τρεις δεκαετίες από το 2000 έως το 2030. Η μείωση του εργατικού δυναμικού οφείλεται στην πληθυσμιακή μείωση των ηλικιακών ομάδων κάτω των 45 ετών, ιδίως κατά την υπό πρόβλεψη περίοδο. Μεταξύ των ηλικιακών ομάδων με ιδιαίτερα έντονη μείωση θα είναι εκείνες μεταξύ 35-39 και 40-44, στις οποίες αναμένεται το εργατικό δυναμικό να μειωθεί συνολικά κατά 28% το 2020-30.
  • Ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα εξακολουθεί να βιώνει υψηλά επίπεδα εξωτερικής μετανάστευσης, ιδίως μεταξύ των νέων. Από την άλλη πλευρά, το μέγεθος του εργατικού δυναμικού ηλικίας 55-59 και 60-64 ετών αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται κατά το 2020-30, ξεπερνώντας το 30%.
  • Οι εργαζόμενοι υπηρεσιών και οι πωλητές καταστημάτων αναμένεται να δουν τον υψηλότερο αριθμό νέων θέσεων εργασίας (645.000), που όμως οφείλεται κυρίως σε ζήτηση αντικατάστασης. Οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι στη γεωργία και στην αλιεία είναι ο μόνος επαγγελματικός κλάδος που αναμένεται να συρρικνωθεί κατά την περίοδο πρόβλεψης. Αυτό οφείλεται στη μείωση της απασχόλησης στον αγροτικό τομέα λόγω μηχανοποίησης αλλά και γήρανσης του εργατικού δυναμικού. Ακόμη και έτσι, η ζήτηση αντικατάστασης συνεπάγεται ότι θα διατίθεται ακόμη σημαντικός αριθμός νέων θέσεων εργασίας.
  • Η απασχόληση στα επαγγέλματα χαμηλότερου επιπέδου αναμένεται να μειωθεί, εκτός από τους υπαλλήλους γραφείων και τα επαγγέλματα εκείνα που υποστηρίζουν την παραγωγή (οικοδόμοι, μεταλλωρύχοι, βιομηχανικοί εργάτες κλπ). Ανάμεσα στα επαγγέλματα μεσαίων δεξιοτήτων που γίνονται πιο περιζήτητα είναι εκείνα στους κλάδους υγείας, νομικών υπηρεσιών, και κοινωνικής μέριμνας.
  • Η αύξηση του ποσοστού εργαζομένων υψηλότερων προσόντων αναμένεται να προέλθει από την εκροή εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, με χαμηλά και μεσαία προσόντα. Σε σχέση με το μέσο μείγμα προσόντων στην ΕΕ-27, η Ελλάδα αναμένεται να συνεχίσει να έχει χαμηλότερο ποσοστό μεσαίων και υψηλότερο ποσοστό κατώτερων προσόντων.
  • Ορισμένοι από τους περισσότερο μορφωμένους εργαζομένους θα πρέπει να απασχοληθούν σε επαγγέλματα χαμηλότερου επίπεδου σε σχέση με τις δεξιότητες τους (υπερπροσοντούχοι), ή να αντιμετωπίσουν δυσκολίες πρόσληψης.
  • Μεσαίου επιπέδου επαγγέλματα, όπως οι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες και οι πωλητές καταστημάτων, οι χειριστές εγκαταστάσεων και μηχανημάτων, οι συναρμολογητές και παρόμοιοι εργαζόμενοι αναμένεται να αντιμετωπίσουν υψηλότερα επίπεδα δυσκολιών πρόσληψης, σύμφωνα με τις προβλέψεις του CEDEFOP. Αντίθετα νομικοί, ανώτερα στελέχη και διευθυντές αναμένεται να έχουν λιγότερες δυσκολίες πρόσληψης.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση (στα αγγλικά) εδώ.

The Future of Jobs Report, 2020

The Future of Jobs Report, 2020.

World Economic Forum, Οκτώβριος 2020

Οι αποκλεισμοί από την πανδημία COVID-19 και η σχετική παγκόσμια ύφεση του 2020 δημιούργησαν μια εξαιρετικά αβέβαιη προοπτική για την αγορά εργασίας και επιτάχυναν την άφιξη του μέλλοντος της εργασίας. Η εξεταζόμενη έκθεση για το μέλλον των θέσεων εργασίας στοχεύει να αναδείξει τις ανακατατάξεις που σχετίζονται με την πανδημία (μέσω της εξέτασης ενός μακροχρόνιου ιστορικού οικονομικών κύκλων), και τις αναμενόμενες προοπτικές για θέσεις εργασίας και δεξιότητες νέων τεχνολογιών κατά τα επόμενα πέντε χρόνια. Παρά τον υψηλό βαθμό αβεβαιότητας σήμερα, η έκθεση του WEF παρέχει ιδιάιτερα υψηλή πληροφόρηση, συγκεντρώνοντας τις απόψεις σημαντικών ανθρώπων της επιχειρηματικότητας -διευθυντικά στελέχη, διευθυντές στρατηγικής και υπεύθυνοι ανθρώπινου δυναμικού- μαζί με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, ώστε να σκιαγραφήσει μια σαφέστερη εικόνα τόσο της τρέχουσας κατάστασης, όσο και των μελλοντικών προοπτικών για θέσεις εργασίας και δεξιότητες.

Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο μέρη. Στα τρία κεφάλαια του πρώτου μέρους περιγράφεται στο πρώτο η κατάσταση της διεθνούς αγοράς εργασίας εν μέσω πανδημίας, στο δεύτερο κατατίθενται προβλέψεις για την εξέλιξή της την περίοδο 2020-2025, και στο τρίτο σκιαγραφούνται οι δυνατότητες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την επίτευξη ανάκαμψης. Στο δεύτερο μέρος παρέχονται σε βάθος πληροφορίες για 15 βιομηχανικούς τομείς και για 26 προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες.

Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης υποστηρίζονται από πλήθος διαγραμμάτων και πινάκων, και περιλαμβάνουν τα παρακάτω συμπεράσματα:

  • Για τους εργαζομένους που πρόκειται να διατηρήσουν τους επαγγελματικούς ρόλους τους, το μερίδιο των βασικών δεξιοτήτων που θα πρέπει να αλλάξουν στα επόμενα πέντε χρόνια είναι 40%, ενώ το 50% όλων των εργαζομένων θα χρειαστεί επαναπροσδιορισμό των δεξιοτήτων του (αύξηση 4%).
  • Παρά την τρέχουσα οικονομική ύφεση, η μεγάλη πλειοψηφία των εργοδοτών αναγνωρίζει την αξία των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Κατά μέσο όρο, το 66% των ερωτηθέντων εργοδοτών αναμένουν να λάβουν απόδοση της επένδυσης στην αναβάθμιση και στον επαναπροσδιορισμό εντός ενός έτους. Κατά μέσο όρο, οι εργοδότες διεθνώς αναμένουν να προσφέρουν επαναπροσδιορισμό και αναβάθμιση δεξιοτήτων σε ποσοστό άνω του 70% των εργαζομένων τους, έως το 2025. Δυστυχώς ως τώρα, μόνο το 42% των εργαζομένων συμμετέχουν σε προγράμματα επαναπροσδιορισμού και αναβάθμισης που υποστηρίζονται από εργοδότες.
  • Ο δημόσιος τομέας πρέπει να παράσχει ισχυρότερη υποστήριξη για την επαναπροσδιορισμό και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων σε κίνδυνο απώλειας εργασίας. Επί του παρόντος, μόνο το 21% των επιχειρήσεων αναφέρουν ότι είναι σε θέση να κάνουν χρήση δημόσιων πόρων για να υποστηρίξουν τους υπαλλήλους τους μέσω της επαναπροσδιορισμού και της αναβάθμισης. Ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να δημιουργήσει κίνητρα για επενδύσεις στις θέσεις εργασίας του αύριο. για παροχή ισχυρότερων διχτυών ασφαλείας για τους απολυθέντων εργαζομένων, και για την αντιμετώπιση των υπαρκτών προβλημάτων στα συστήματα ΕΕΚ.
  • Σε συνδυασμό με την ύφεση λόγω COVID-19, η γενικευόμενη αυτοματοποίηση οδηγεί σε ένα σενάριο «διπλής διακοπής» για τους εργαζόμενους. Η υιοθέτηση της από εταιρείες προβλέπεται ότι θα μεταμορφώσει τα επαγγέλματα, τις θέσεις εργασίας και τις δεξιότητες έως το 2025. Το 43% των επιχειρήσεων που ερωτήθηκαν δηλώνουν ότι πρόκειται να μειώσουν το εργατικό δυναμικό τους λόγω της ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών, το 41% ότι σχεδιάζει να επεκτείνει τη χρήση εξωτερικών συνεργατών για εργασία με εξειδικευμένες εργασίες, και μόνο το 34% ότι σχεδιάζουν να επεκτείνουν το εργατικό δυναμικό τους λόγω ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών. Ένα σημαντικό μερίδιο εταιρειών αναμένει επίσης να πραγματοποιήσει αλλαγές σε τοποθεσίες δραστηριοποίησης τους, στις αλυσίδες αξίας τους και στο μέγεθος του εργατικού δυναμικού τους τα επόμενα πέντε χρόνια, για διάφορους λόγους.
  • Παρόλο που ο αριθμός των θέσεων εργασίας που χάθηκαν θα ξεπεραστεί από τον αριθμό των «θέσεων εργασίας του αύριο» που δημιουργούνται, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια η δημιουργία θέσεων εργασίας επιβραδύνεται, ενώ η καταστροφή θέσεων επιταχύνεται. Με βάση αυτό το σενάριο, εκτιμάται ότι έως το 2025, 85 εκατομμύρια θέσεις εργασίας διεθνώς ενδέχεται να χαθούν από μια μετατόπιση στον καταμερισμό εργασίας μεταξύ ανθρώπων και μηχανών, ενώ 97 εκατομμύρια νέοι επαγγελματικοί ρόλοι ενδέχεται να προκύψουν, όντες πιο προσαρμοσμένοι στο νέο καταμερισμό εργασίας μεταξύ ανθρώπων, μηχανών και αλγορίθμων.
  • Οι κορυφαίες ομάδες δεξιοτήτων που οι εργοδότες θεωρούν ότι θα έχουν αυξημένη ζήτηση έως το 2025 περιλαμβάνουν προσόντα όπως κριτική σκέψη και ανάλυση, επίλυση προβλημάτων αλλά και δεξιότητες αυτόνομης δράσης, όπως ενεργή μάθηση, ανθεκτικότητα, ανοχή στο άγχος και ευελιξία. Κατά μέσο όρο, οι εταιρείες εκτιμούν ότι περίπου το 40% των εργαζομένων θα απαιτήσει επαναπροσδιορισμό δεξιοτήτων σε περίοδο έξι μηνών (ή λιγότερο) και το 94% των επιχειρηματιών αναφέρουν ότι αναμένουν από τους υπαλλήλους τους να αποκτήσουν νέες επαγγελματικές δεξιότητες (65% το 2018).
  • Εκ των εργοδοτών, 84% είναι έτοιμοι να ψηφιοποιήσουν γρήγορα τις εσωτερικές διαδικασίες -συμπεριλαμβανομένης μιας σημαντικής επέκτασης της τηλεργασίας- ώστε να δύνανται να μεταφέρουν το 44% του έμψυχου δυναμικού τους σε εργασία εξ αποστάσεως. Επιδιώκοντας να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες σχετικά με την παραγωγικότητα και την ευημερία, περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων εργοδοτών αναμένουν να λάβουν μέτρα για να τη δημιουργία αίσθησης κοινότητας, σύνδεσης και συμμετοχής μεταξύ των εργαζομένων μέσω ψηφιακών εργαλείων.
  • Ελλείψει ανασχετικών πρωτοβουλιών, η εισοδηματική ανισότητα πιθανώς θα επιδεινωθεί χάρη στο διπλό αντίκτυπο της τεχνολογίας και της πανδημικής ύφεσης. Οι θέσεις εργασίας που κατέχουν εργαζόμενοι με χαμηλότερους μισθούς, γυναίκες και νεότεροι εργαζόμενοι επηρεάστηκαν πιο βαθιά στην πρώτη φάση της οικονομικής συρρίκνωσης. Συγκρίνοντας τον αντίκτυπο της παγκόσμιας κρίσης του 2008 σε άτομα με χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης με αυτόν της κρίσης COVID-19, ο αντίκτυπος σήμερα καταγράφεται πολύ πιο σημαντικός.
  • Η διαδικτυακή μάθηση και κατάρτιση διαδίδεται, αλλά διαφορετικά για όσους εργάζονται και για όσους είναι άνεργοι. Καταγράφηκε τετραπλάσια αύξηση στον αριθμό των ατόμων που αναζητούν ευκαιρίες για μάθηση μέσω διαδικτύου, πενταπλάσια αύξηση στην παροχή από τους εργοδότες διαδικτυακών μαθησιακών ευκαιριών στους εργαζομένους τους, και εννεαπλάσια αύξηση εγγραφών για μαθητές με πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω κυβερνητικών προγραμμάτων. Όσοι εργάζονται δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα μαθήματα προσωπικής ανάπτυξης, τα οποία έχουν σημειώσει αύξηση 88% σε αυτή τη μερίδα εργαζομένων, ενώ οι άνεργοι έχουν δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην εκμάθηση ψηφιακών δεξιοτήτων.
  • Επιπλέον, θα είναι σημαντικό για τις κυβερνήσεις να εξετάσουν άμεσα τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στην αγορά λόγω της κρίσης του COVID-19, ώστε να παρέχουν έγκαιρη στήριξη μισθών και διατήρηση θέσεων εργασίας, στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες.

Σύμφωνα με το WEF, η συνεχιζόμενη αναστάτωση στις αγορές εργασίας από την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση έχει πλέον γίνει πιο περίπλοκη -και σε ορισμένες περιπτώσεις επιταχυνόμενη- με την έναρξη της ύφεσης λόγω της πανδημίας. Αν και παραμένει δύσκολο να προσδιοριστούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της πανδημίας στη ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών, η υποστήριξη των εργαζομένων κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης θα προστατεύσει ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα κάθε εταιρείας και χώρας, το ανθρώπινο κεφάλαιο της. Οι επιχειρήσεις είναι έτοιμες να επιταχύνουν την ψηφιοποίηση των διαδικασιών εργασίας, τη μάθηση, την επέκταση της απομακρυσμένης εργασίας, καθώς και την αυτοματοποίηση εργασιών εντός ενός οργανισμού.

Για την αντιμετώπιση των ουσιαστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η αγορά εργασίας, οι κυβερνήσεις πρέπει να ακολουθήσουν μια ολιστική προσέγγιση, δημιουργώντας ενεργούς δεσμούς και συντονισμό μεταξύ παρόχων ΕΕΚ, εργαζομένων και εργοδοτών, και διασφαλίζοντας αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών απασχόλησης, περιφερειών, και εθνικών κυβερνήσεων. Τέτοιες προσπάθειες μπορούν να ενισχυθούν μέσα από τη συνεργασία πολλών εμπλεκομένων συντελεστών. Εταιρειών που επιθυμούν να στηρίξουν το εργατικό τους δυναμικό. Αιρετών διοικήσεων πρόθυμων να χρηματοδοτήσουν την ανανέωση προγραμμάτων επαγγελματικής μετεκπαίδευσης και επανεκπαίδευσης. Επιχειρήσεων ανθρωπίνου δυναμικού, που θα μπορούσαν να χαρτογραφήσουν πιθανές μεταβάσεις εργασίας, ή να παρέχουν σχετικές συμβουλευτικές υπηρεσίες. Όσων εργατικών συνδικάτων συνειδητοποιούν τον αντίκτυπο αυτών των μεταβάσεων στην ευημερία των εργαζομένων. Και τέλος, ενεργών φορέων της κοινωνίας των πολιτών, που θα μπορούσαν να κρίνουν την αποτελεσματικότητα κάθε νέας σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας, παρέχοντας παράλληλα χρήσιμο σχολιασμό πάνω στον τρόπο εφαρμογής της.


Μπορείτε να βρείτε την πολυσέλιδη έκθεση (στα αγγλικά) εδώ.

Η ελληνική οικονομία, τριμηνιαία έκθεση 03/2020

Η ελληνική οικονομία, τριμηνιαία έκθεση 03/2020.

ΙΟΒΕ, Οκτώβριος 2020

Στο πλαίσιο των περιοδικών επισκοπήσεων της εθνικής οικονομίας που πραγματοποιεί, το ΙΟΒΕ παρουσίασε την τρίτη έκθεσή του για το 2020 σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για την ελληνική, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία. Κυβερνήσεις και ενώσεις κρατών έχουν λάβει πρωτοφανή μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της υγειονομικής κρίσης και την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών συνεπειών της και ως τώρα τις έχουν μεν μετριάσει, με ισχυρό όμως αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα και στα δημόσια οικονομικά. Η έκθεση αναπτύσσεται σε τέσσερις ενότητες. Η πρώτη αποτελεί μια συνοπτική επισκόπηση της έκθεσης, η δεύτερη εστιάζει στο διεθνές και εθνικό οικονομικό περιβάλλον, η τρίτη εστιάζει στις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας ως επί το πλείστον στο δεύτερο τρίμηνο του 2020, η δε τέταρτη ενότητα της έκθεσης περιλαμβάνει την παρουσίαση μελέτης, σχετικά με τη μακροοικονομική και κοινωνικοοικονομική επίδραση του προγράμματος αξιοποίησης της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην έκθεση αρχικά αναλύονται οι προοπτικές των αναπτυσσόμενων και ανεπτυγμένων οικονομιών διεθνώς, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικες τους για το 2021, και κατατίθενται προτάσεις για τη χρηματοδότηση τους το επόμενο έτος. Ακολουθεί εκτενής περιγραφή της τρέχουσας κατάστασης στην Ελλάδα. Εκεί, περιγράφονται οι άμεσες και έμμεσες συνέπειες της πανδημίας ανά τρίμηνο του 2020, με ιδιαίτερη έμφαση στην κατανάλωση, στις επενδύσεις στις εξαγωγές και στις εισαγωγές. Κατόπιν αναλύονται οι χρηματοδοτικές δυνατότητες των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων, και των επιχειρήσεων από εθνικούς, ενωσιακούς και τραπεζικούς πόρους. Ακολούθως παρατίθενται λεπτομερή στοιχεία από τον προϋπολογισμό του 2021, όπου ο αναγνώστης ενημερώνεται για τις πορεία εκτέλεσης του προηγούμενου και για τον δημοσιονομικό σχεδιασμό του νέου έτους, βάσει ευνοϊκών και δυσμενών σεναρίων. Τέλος, κατατίθενται προβλέψεις για τις αντιδράσεις της πραγματικής οικονομίας -στα πεδία κατανάλωσης, επενδύσεων, εξαγωγών και εισαγωγών- υπό την επήρεια της πανδημίας πάνω στο παγκόσμιο και εθνικό οικονομικό γίγνεσθαι. Σημειώνεται ότι η έκθεση ολοκληρώθηκε πριν την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου των πρώτων εμβολίων κατά του COVID-19.

Κάποιες σημαντικές επισημάνσεις της όσον αφορά την απασχόληση είναι οι παρακάτω:

  • Η απότομη μεταβολή στην τάση του ΑΕΠ έχει ως τώρα αποτυπωθεί ήπια στην τάση της ανεργίας. Σε αυτήν την εξέλιξη θεωρείται ότι έχουν συμβάλλει συνδυαστικά ορισμένοι παράγοντες. Τα κυβερνητικά μέτρα προστασίας των θέσεων εργασίας από τις επιπτώσεις της πανδημίας, και το γεγονός ότι η ισχυρή υποχώρηση του αριθμού των απασχολούμενων στο δεύτερο τρίμηνο αποδόθηκε πρωτίστως στην έξοδό τους από το εργατικό δυναμικό, λόγω μη διάθεσης αναζήτησης εργασίας, με αποτέλεσμα να μην καταγραφεί στατιστική αύξηση του αριθμού των ανέργων. Εάν αυτά τα άτομα είχαν θεωρηθεί ως άνεργοι, το ποσοστό ανεργίας θα είχε διαμορφωθεί στην περίοδο Απριλίου-Ιουνίου φέτος στο 18,6%, αντί του 16,7% στο οποίο τελικά διαμορφώθηκε. Αυτό το ποσοστό είναι 0,2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από εκείνο στην αντίστοιχη περίοδο του 2019, διαφορά η οποία συνιστά σημαντική επιβράδυνση της κάμψης της ανεργίας.
  • Το ποσοστό ανεργίας του δεύτερου τριμήνου, σε συνδυασμό με εκείνο του προηγούμενου τριμήνου,διαμόρφωσαν την ανεργία στο πρώτο εξάμηνο του 2020 στο 16,5%, 1,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από ότι πριν ένα έτος και το χαμηλότερο για αυτήν την περίοδο από το 2012. Οι περισσότερες θέσεις εργασίας που χάθηκαν το δεύτερο τρίμηνο σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο πέρυσι πρωτίστως εντοπίζονται στους κλάδους του Τουρισμού (-82,3 χιλ. ή -20,4%), στον Πρωτογενή τομέα (-29,6 χιλ. ή -6,5%) και στις Κατασκευές (-14,3 χιλ. ή -9,5%). Στον αντίποδα, αύξηση θέσεων εργασίας παρουσίασαν κυρίως το Χονδρικό-Λιανικό Εμπόριο (+2,7%), οι Δραστηριότητες Ανθρώπινης Υγείας (+6,3%) και η Μεταφορά-Αποθήκευση (+4,6%).
  • Η σημαντική μείωση θέσεων εργασίας στις Κατασκευές αναμένεται να καταγραφεί και στο δεύτερο μισό του 2020 Στον αντίποδα, η πτώση της παραγωγής στη Μεταποίηση υποχώρησε σημαντικά στη διάρκεια της θερινής περιόδου (-0,3% τον Ιούλιο-Αύγουστο), χαλαρώνοντας τις πιέσεις στις θέσεις εργασίας του κλάδου. Ήπια συνεχίστηκε από τον Μάιο ως τον Ιούλιο και η υποχώρηση στο Λιανικό Εμπόριο, σχεδόν κατά 3,0%. Επομένως, οι τρέχουσες εξελίξεις στην κλαδική απασχόληση ποικίλουν. Όπως σε όλες τις μακροοικονομικές μεταβλητές, η εξέλιξη της πανδημίας του νέου κορωνοϊού θα επιδράσει καθοριστικά και στην αγορά εργασίας το 2021.
  • Υπό το βασικό σενάριο μακροοικονομικών εξελίξεων, στο οποίο δεν αναμένεται να προκύψουν ουσιαστικά προσκόμματα στη δραστηριότητα της μεγάλης πλειονότητας των κλάδων της ελληνικής οικονομίας το 2021, εκτιμάται πως θα ευνοηθεί η απασχόληση σε αυτούς οι οποίοι αντιμετώπισαν φέτος τις σημαντικότερες αντιξοότητες (Τουρισμός, Εστίαση, Κατασκευές, Λιανικό-Χονδρικό Εμπόριο). Επιπρόσθετα, το παγκόσμιο εμπόριο θα αναθερμανθεί σημαντικά, τονώνοντας τις εξαγωγές προϊόντων και τις μεταφορές, με αντίστοιχο αντίκτυπο στα επίπεδα απασχόλησης στους σχετικούς κλάδους. Σε κάθε περίπτωση, η τρέχουσα δυσμενής συγκυρία έχει δημιουργήσει συγκεκριμένες ανάγκες παροχής υπηρεσιών, οι οποίες το 2020 ίσως συντηρήσουν ή και αυξήσουν τις θέσεις εργασίας στους αντίστοιχους κλάδους. Ενδεικτικά αναφέρονται οι 6.200 προσλήψεις υγειονομικού προσωπικού στο δημόσιο τομέα, η μεγάλη πλειοψηφία των εξαγγελθεισών -σχεδόν 7.300- προσλήψεων μόνιμου προσωπικού.
  • Το 2021, τονωτικά στην εγχώρια απασχόληση αναμένεται να επενεργήσει ο δημόσιος τομέας, μέσω των προαναφερθεισών προσλήψεων στο ΕΣΥ, όσο και των προγραμμάτων απασχόλησης του ΟΑΕΔ, ιδίως εκείνου στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η προσδοκώμενη έναρξη εκταμίευσης πόρων από το ΕΤΑ, όπως επίσης από το ΕΣΠΑ για την προγραμματική περίοδο 2021-2027, θα αποτελέσουν βασικό παράγοντα τόνωσης των επενδύσεων και δημιουργίας θέσεων εργασίας σε αυτές. Ακολούθως, υπό το βασικό σενάριο μακροοικονομικών εξελίξεων, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να διαμορφωθεί σε 18,0% το 2020 και να υποχωρήσει ήπια στο 2021 (17,0%). Στο σενάριο νέας ισχυρής έξαρσης του COVID-19, ιδίως στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη, η ανεργία θα ενισχυθεί περαιτέρω το 2021 από ότι το 2020.

Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης υπάρχει η ειδική μελέτη “Η μακροοικονομική και κοινωνικοοικονομική επίδραση του προγράμματος αξιοποίησης της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου”. Στόχος της μελέτης είναι η ανάδειξη των μακροοικονομικών και κοινωνικοοικονομικών επιδράσεων από την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την εκτενή έκθεση του ΙΟΒΕ εδώ.

Η απασχόληση στα Καταλύματα και την Εστίαση και τους Λοιπούς Κλάδους της Ελληνικής Οικονομίας, 2010-2019

Η απασχόληση στα Καταλύματα και την Εστίαση και τους Λοιπούς Κλάδους της Ελληνικής Οικονομίας, 2010-2019

Σεπτέμβριος 2020

Κατά την πολυετή περίοδο της Κρίσης, ο εξωστρεφής κλάδος του τουρισμού και της εστίασης αποτέλεσα τη σημαντικότερη εξαίρεση μέσα στη γενικότερη κατήφεια της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το 2010 η άμεση συνεισφορά του κλάδου στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ήταν 15,2 δισ. €, το 2019 έφτασε στα 23,4 δισ. €, ενώ σαν ποσοστό του ΑΕΠ ανέβηκε από το 6,9 % στο 12,5 %. Είναι λοιπόν προφανές πως οι τάσεις απασχόλησης στον συγκεκριμένο κλάδο ασκούν σημαντική επίδραση στην απασχόληση γενικότερα, ειδικά όταν στην Κεντρική Μακεδονία απασχολήθηκαν πέρυσι περίπου 8.200 άτομα στα καταλύματα και περίπου 40.200 στην εστίαση, κατά παράδοση νεαρής ηλικίας και χαμηλών δεξιοτήτων.

Στα πλαίσια της ερευνητικής του δραστηριότητας, το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) παρουσίασε την εν λόγω μελέτη, αντικείμενο της οποίας είναι η συγκριτική καταγραφή της εξέλιξης της απασχόλησης στα καταλύματα, στην εστίαση και στους λοιπούς κλάδους της οικονομίας, ανά τύπο απασχόλησης (πλήρης-μερική), ανά ηλικία και ανά φύλο κατά την προηγούμενη δεκαετία. Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, η μελέτη έχει βασιστεί στην επεξεργασία στοιχείων της κυλιόμενης Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, και η περίοδος αναφοράς ορίζεται από το 2010 έως το 2019. Ειδικά σε σχέση με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής ενδιαφέροντα:

  1. Ως απασχολούμενοι ορίζονται άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω, τα οποία την εβδομάδα αναφοράς είτε εργάστηκαν έστω και μία ώρα με σκοπό την αμοιβή ή το κέρδος, είτε εργάστηκαν στην οικογενειακή επιχείρηση, είτε δεν εργάστηκαν αλλά είχαν εργασία ή επιχείρηση από την οποία απουσίαζαν προσωρινά.
  2. Αν και μέρος της δραστηριότητας της εστίασης δεν αφορά στον τουρισμό, η εποχικότητα που παρουσιάζουν τα στοιχεία απασχόλησης σ’ αυτήν ταυτίζεται με την εποχικότητα του ελληνικού τουρισμού. Κατά συνέπεια, η δραστηριότητα της εστίασης αντιμετωπίζεται από την ΕΛΣΤΑΤ ως κλάδος του τουρισμού.
  3. Υπάρχουν άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες συναφείς με τον τουρισμό (πχ μεταφορές, ταξιδιωτικά γραφεία κλπ), που όμως περιλαμβάνονται σε άλλες κατηγορίες και δεν αποτυπώνονται στα στοιχεία της παρούσας έρευνας.

Πάντα σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, ξεχωριστά ευρήματα της έρευνας είναι τα παρακάτω:

  • 429,2 χιλ. ήταν οι απασχολούμενοι στα καταλύματα και στην εστίαση στο τρίτο τρίμηνο του 2019, αριθμός ρεκόρ από το 2010
  • +2,4% ήταν ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της απασχόλησης στα καταλύματα και την εστίαση τα τελευταία 10 χρόνια, με τον ρυθμό να εκτινάσσεται στο +5,1% μετά το 2014
  • 10,8% ήταν η συμμετοχή των καταλυμάτων και της εστίασης στην απασχόληση στο τρίτο τρίμηνο του 2019
  • η παρατηρούμενη αύξηση της μερικής απασχόλησης στα καταλύματα και στην εστίαση δεν είναι εις βάρος της πλήρους απασχόλησης, αλλά προστίθεται σε αυτή
  • ο κλάδος των καταλυμάτων και της εστίασης προσφέρει ευκαιρίες σε ομάδες του πληθυσμού που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, λόγω έλλειψης δεξιοτήτων
  • οι απασχολούμενες γυναίκες στα καταλύματα και στην εστίαση είναι αναλογικά περισσότερες σε σύγκριση με τους λοιπούς κλάδους της πραγματικής οικονομίας
  • καταγράφηκε αποκλιμάκωση της ανασφάλιστης εργασίας, τόσο στα καταλύματα όσο και στην εστίαση
  • οι Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας κατέγραψαν τα υψηλότερα μερίδια απασχόλησης στον κλάδο
  • η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο κατέγραψαν τα υψηλότερα μερίδια στα καταλύματα, ενώ η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία στην εστίαση

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την μελέτη εδώ

Μετάβαση στο περιεχόμενο