ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΈΣ ΔΕΞΙΟΤΉΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

Οι πολιτικές δεξιοτήτων στην Ελλάδα

Στην εν λόγω μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αναπτύσσονται και αναλύονται οι πολιτικές δεξιοτήτων στη χώρα. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται αποτίμηση των πολιτικών αυτών και των διαχρονικών επιπτώσεών τους στην απασχόληση, πρώτα μέσα από την αξιολόγηση των πολιτικών δεξιοτήτων και από την αποτίμηση των επιπτώσεών τους, και κατόπιν μέσα από την εξέταση του σχετικού θεσμικού πλαισίου που τις αφορά. Στο μεγαλύτερο τμήμα της μελέτης αξιολογούνται διεξοδικά τα ευρήματα που προέκυψαν από ημιδομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους φορέων, αλλά και με εμπειρογνώμονες-ειδικούς εμπλεκόμενους στο πεδίο των πολιτικών δεξιοτήτων.

Ως προϊόν της αξιολόγησης αυτής, αναδεικνύεται σειρά προτάσεων για τη βελτίωση του υφιστάμενου θεσμικού-κανονιστικού πλαισίου που διέπει τις πολιτικές δεξιοτήτων, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ισχύοντος συστήματος διάγνωσης αναγκών της αγοράς εργασίας, και για τη βέλτιστη σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά αυτή. Στις σχετικές προτάσεις περιλαμβάνονται πχ η ανάγκη για περαιτέρω εξειδίκευση και διάκριση των ρόλων των εμπλεκόμενων στο σύστημα διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας φορέων, η αξιοποίηση της σχετικής με τις δεξιότητες πληροφόρηση σε διάφορα επίπεδα (περιφερειακό, τοπικό, κλαδικό, επαγγελματικό) και η ενίσχυση της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στην ανατροφοδότηση του εθνικού και περιφερειακών μηχανισμών διάγνωσης αναγκών της αγοράς εργασίας (ΜΔΑΑΕ) αναφορικά με περιζήτητες και φθίνουσες δεξιότητες.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη τη μελέτη εδώ.

Ψηφιακή εκπαίδευση: Η ταξινόμηση των ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω του Ευρωπαϊκού πλαισίου για την ψηφιακή ικανότητα των πολιτών

Ψηφιακή εκπαίδευση: Η ταξινόμηση των ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω του Ευρωπαϊκού πλαισίου για την ψηφιακή ικανότητα των πολιτών (DigComp)

Οι διαδραματίζουσες σημαντικό ρόλο στην οικονομία και στον κόσμο της εργασίας ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, σε συνδυασμό με την πανδημία, συνέβαλλαν στην επανεκκίνηση του τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) και έστρεψαν την εκπαιδευτική διεργασία προς την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και την μικτή διδασκαλία και μάθηση. Η επανεκκίνηση αυτή ανέδειξε προκλήσεις και ευκαιρίες για τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης ενώ επεσήμανε τη σημαντική επιρροή του ψηφιακού μετασχηματισμού στην αναμόρφωση της κοινωνίας, της αγοράς εργασίας και του μέλλοντος της εργασίας.


Προκειμένου τα κράτη-μέλη της ΕΕ να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα (βάσει του νέου κύκλου για την ευρωπαϊκή συνεργασία «ΕΚ2020») δημιουργήθηκε ο Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης, με σκοπό την περιγραφή του τρόπου δια του οποίου η ευρωπαϊκή συνεργασία μπορεί να εμπλουτίσει την ποιότητα, τη συμμετοχικότητα και την ψηφιακή και “πράσινη” διάσταση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης της Ένωσης. Παράλληλα, οι αναδυόμενες τεχνολογίες (ψηφιοποίηση, τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική, εικονική πραγματικότητα κλπ) και κατ΄ επέκταση οι νέες εργασιακές συνθήκες (τηλεργασία) και απαιτήσεις για δεξιότητες συνέβαλλαν στην επικαιροποίηση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Ψηφιακών Ικανοτήτων για τους πολίτες.


Στα πλαίσια αυτά, το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ εξέδωσε τον ενημερωτικό οδηγό “Ψηφιακή εκπαίδευση: Η ταξινόμηση των ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω του Ευρωπαϊκού πλαισίου για την ψηφιακή ικανότητα των πολιτών (DigComp)”. Στο πρώτο μέρος του κειμένου επιδιώκεται η συνοπτική περιγραφή των δυο Σχεδίων Δράσης για την Ψηφιακή Εκπαίδευση και των συντονισμένων προσπαθειών των κρατών-μελών προκειμένου να επιτευχθεί η προσαρμοστικότητα των συστημάτων ΕΕΚ στην ψηφιακή εποχή, ενώ στο δεύτερο μέρος χαρτογραφείται συνοπτικά ο Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης και το εργαλείο αυτοαξιολόγησης δεξιοτήτων, σύμφωνα με το πρότυπο του DigComp.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο τον οδηγό εδώ.

Η συμβολή της εργασίας στην αναβάθμιση του παραγωγικού μοντέλου: Εργασιακές σχέσεις, παραγωγή δεξιοτήτων, κοινωνική προστασία

Η συμβολή της εργασίας στην αναβάθμιση του παραγωγικού μοντέλου:
Εργασιακές σχέσεις, παραγωγή δεξιοτήτων, κοινωνική προστασία

Η εν λόγω μελέτη σκοπό έχει να αποτυπώσει τις αλλαγές που έχει επιφέρει η ψηφιοποίηση στην ελληνική πραγματικότητα σε σχέση με τον παράγοντα εργασία. Βασική υπόθεση του πονήματος του Μάνου Ματσαγγάνη και της Σοφίας Τσαρούχα για λογαριασμό του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ είναι ότι η ψηφιοποίηση αλλάζει την οργάνωση της εργασίας, διογκώνοντας την ελαστικότητά της και συρρικνώνοντας έτσι κατοχυρωμένα εργασιακά δικαιώματα όσον αφορά το ωράριο και τον τρόπο οργάνωσης της προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Σε έξι κεφάλαια αναπτύσσονται ο νέος τρόπος οργάνωσης της εργασίας, η απομάκρυνση από το παραδοσιακό εργασιακό περιβάλλον, οι αλλαγές που επιφέρει στον τρόπο της ίδιας της επίτευξης των στόχων της εργασίας, όλα όσα απομακρύνουν τους εργαζομένους από την ομαδικότητα στον τόπο εργασίας και ενισχύουν όλο και περισσότερο τις ατομικές αποδόσεις.

Η συλλογική διεκδίκηση, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις, η ομαδικότητα στους σύγχρονους τόπους εργασίας έχουν αρχίσει να φθίνουν. Το ερώτημα που απασχολεί περαιτέρω τους συγγραφείς αφορά τις επιπτώσεις της ψηφιοποίησης στο σύνολο του εργατικού δυναμικού.Σύμφωνα με τη μελέτη, η προετοιμασία ενός βιώσιμου παραγωγικού μοντέλου χωρίς αποκλεισμούς προϋποθέτει αλλαγή προσανατολισμού στη δημόσια πολιτική: συστηματική επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, κοινωνικό κράτος ως επιταχυντή της ανάπτυξης, δίκαιο και μη στρεβλωτικό φορολογικό σύστημα, νέα ρύθμιση της αγοράς εργασίας. Συμπερασματικά, η αναβάθμιση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας δεν μπορεί να περάσει μέσα από τυχόν “ήττα” των συνδικάτων. Οι φορείς εκπροσώπησης των εργαζομένων έχουν θετικό ρόλο να παίξουν και καλούνται να συνεργαστούν για την επίτευξη του εθνικού στόχου για βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.

Μπορείτε να κατεβάσετε όλη την μελέτη εδώ.

Αποτελέσματα έρευνας ΣΕΒΕ για την καταγραφή των αναγκών των επιχειρήσεων σε ανθρώπινο δυναμικό

Αποτελέσματα έρευνας ΣΕΒΕ για την καταγραφή των αναγκών των επιχειρήσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της απασχόλησης

Ο ΣΕΒΕ, αποδίδοντας μεγάλη βαρύτητα στην εξεύρεση του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού για τις επιχειρήσεις, ξεκίνησε την προσπάθεια να καλύψει τις ανάγκες τους διεξάγοντας έρευνα ανάμεσα στα μέλη του (δείγμα 118 επιχειρήσεων), με στόχο την αρχική καταγραφή των αναγκών τους σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού. Τα αποτελέσματα της πρωτόλειας αυτής έρευνας θα αποτελέσουν οδηγό για περαιτέρω πρωτοβουλίες σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς γύρω από θέματα απασχόλησης.

Περίπου οι μισές επιχειρήσεις του δείγματος (49,2%) δήλωσαν ότι αναζητούν ειδικευμένους τεχνίτες, χειριστές εξοπλισμού και μηχανημάτων και οδηγούς, το 48,3% ότι αναζητεί ανειδίκευτους εργάτες, το 42,4% επαγγελματίες (μηχανικούς, οικονομολόγους, πληροφορικούς, λογιστές, νομικούς, κ.α.), το 40,7% τεχνικούς
και βοηθούς. Ως προς τις προτάσεις τους για τη βελτίωση των συνθηκών στην ελληνική αγορά εργασίας, οι ερωτηθείσες επιχειρήσεις ανέφεραν την καλύτερη και πιο αποτελεσματική σύνδεση εκπαιδευτικών φορέων και επιχειρήσεων, την ενίσχυση τεχνικής εκπαίδευσης ανώτερου επιπέδου, την έμφαση της ΕΕΚ σε επαγγέλματα του μέλλοντος, την αλλαγή πλαισίου πρακτικής άσκησης (μαθητείας), τη μείωση εργοδοτικών εισφορών, την αύξηση βιομηχανικών διδακτορικών, τη βελτίωση επικοινωνίας υποψήφιων και επιχειρήσεων και την προσέγγιση εργαζομένων από ξένες χώρες.

Μπορείτε να κατεβάσετε όλη την έρευνα εδώ.


Αναβάθμιση δεξιοτήτων και ποιότητα στην εργασία

Αναβάθμιση δεξιοτήτων και ποιότητα στην εργασία. Κριτικές παρατηρήσεις στο κείμενο «Στρατηγική Δεξιοτήτων» της ΔΥΠΑ

Η «Στρατηγική για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και τη διασύνδεσή του με την αγορά εργασίας» (Ιούνιος 2022, μπορείτε να τη βρείτε εδώ) αποτελεί την πρώτη μείζονα δημόσια συνεισφορά της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), μετά την ίδρυσή της με το Νόμο 4921/2022. Σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η επιχειρηματολογία της Στρατηγικής Δεξιοτήτων εδράζεται στην αντίληψη ύπαρξης «αναντιστοιχίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δεξιοτήτων» στην αγορά εργασίας, ενώ βασικότερος στόχος που τίθεται είναι «η αποτελεσματική αντιστοίχιση της προσφοράς και της ζήτησης της αγοράς εργασίας, σε όρους απαιτούμενων δεξιοτήτων». Ως αίτιο της αναντιστοιχίας θεωρείται από τη Στρατηγική η περιορισμένη ή μη κατάλληλη προσφορά δεξιοτήτων από τους εργαζομένους, η οποία αδυνατεί να ανταποκριθεί με επάρκεια στην ζήτηση.

Το ΙΝΕ ΓΣΕΕ εκτιμά πώς πρόβλημα του κειμένου της Στρατηγικής Αναβάθμισης των Δεξιοτήτων είναι οι ελλιπείς αναφορές στο ζήτημα της ποιότητας της Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ), αλλά και οι ποιοτικές προδιαγραφές του συστήματος δεξιοτήτων στο σύνολό του. Αντίθετα, το ζήτημα της ποιότητας προσεγγίζεται από το ΙΝΕ ΓΣΕΕ συστηματικά τα τελευταία χρόνια μέσα από όλες του τις παρεμβάσεις. Η ποιότητα στη ΣΕΚ και γενικότερα στο πεδίο της αναβάθμισης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού συνιστά οριζόντια πολιτική και δεν μπορεί να περιορίζεται από τα στεγανά επιμέρους δράσεων. Κρίνεται λοιπόν απαραίτητη η συνέργεια μεταξύ των διαφορετικών θεσμικών οργάνων και φορέων, όπως για παράδειγμα της Γενικής Γραμματείας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Νεολαίας, του ΕΟΠΠΕΠ αλλά και όλων των άλλων εμπλεκομένων. Στόχος είναι η υλοποίηση οριζόντιων δράσεων, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα του υποσυστήματος των εκπαιδευτών, η αποφυγή της σύγχυσης και της πολυνομίας, αλλά και η επίτευξη οικονομιών κλίμακας. Θεωρείται επίσης άμεσα απαραίτητος ένας μηχανισμός αντίστοιχος εκείνου του ΕΙΕΑΔ , αλλά με αντικείμενο το περιεχόμενο της προσφοράς εργασίας, δηλαδή της «ζήτησης δεξιοτήτων, με αποτύπωση τόσο των αναγκών της αγοράς εργασίας όσο και των διαθέσιμων δεξιοτήτων σε επίπεδο επαγγέλματος (σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμβατότητα με την πολιτική των επαγγελματικών περιγραμμάτων). Η παραπάνω αποτύπωση θα μπορούσε να αποτελεί το αντικείμενο ετήσιας έκθεσης, με λειτουργία ως οδηγός σχεδιασμού εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και πεδίο διαλόγου μεταξύ της μονάδας εμπειρογνωμόνων, κοινωνικών εταίρων και της επιστημονικής επιτροπής δεξιοτήτων.

Η Στρατηγική Δεξιοτήτων εκτιμάται πως αποδίδει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων των εργαζομένων και στη διάχυτη ευαισθητοποίηση αυτών σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και κυκλικής οικονομίας. Οι συντάκτες της Στρατηγικής φέρονται να εντοπίζουν τις ασυμμετρίες μεταξύ των διαφορετικών παραγωγικών κλάδων σε ό,τι αφορά την ψηφιακή ολοκλήρωση, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «όσο υψηλότερη είναι η ψηφιακή επάρκεια του εργατικού δυναμικού που συγκροτεί και την ψηφιακή ευφυΐα της επιχείρησης τόσο καλύτερη είναι και η πορεία της στο μέλλον». Σύμφωνα όμως με τα δεδομένα της Eurostat, στην Ελλάδα ένας στους δύο εργαζομένους (52%) διαθέτει, τουλάχιστον, της «βασικές ψηφιακές δεξιότητες». Η Ελλάδα, αν και διαχρονικά βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27, την τελευταία τετραετία καταγράφεται να σημειώνει συγκριτικά τη μεγαλύτερη πρόοδο, βελτιώνοντας το ποσοστό της κατά 8% σε σχέση με το 2019. Για την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τις μετρήσεις του ευρωπαϊκού δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας (DESI), η Ελλάδα καταλαμβάνει μόλις την 25η θέση αξιολόγησης σε σύνολο 27 χωρών, ενώ μόνο το 12% των ελληνικών επιχειρήσεων εμφανίζονται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων των εργαζομένων. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, το ΙΝΕ ΓΣΕΕ θα περίμενε να περιλαμβάνονται μέσα στο κείμενο της Στρατηγικής και εκείνες οι κατευθύνσεις που θα εστίαζαν στην επίδραση των κοινωνικών ανισοτήτων στο πεδίο της ανάπτυξης των τεχνολογικών δεξιοτήτων και όχι μόνο γενικές αναφορές στην αναγκαιότητα ανάπτυξης της «ψηφιακής ευφυΐας» των εργαζομένων. Επίσης, θα ανέμενε διεξοδική ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών της ζήτησης των ψηφιακών δεξιοτήτων μέσα από την αποτίμηση των κυρίαρχων σχετικών τάσεων που διαγράφονται στις αγορές εργασίας, με όρους προσφερόμενων θέσεων απασχόλησης, αλλά και σε συσχέτιση με το σχετικά χαμηλό επίπεδο τεχνολογικής συγκρότησης και ψηφιακής ολοκλήρωσης των ίδιων των επιχειρήσεων.

Εν κατακλείδι, το κείμενο εστιάζει την κριτική του στα παρακάτω πεδία:

  • Υπέρβαση της περιοριστικής θεώρησης της αντιστοίχισης μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δεξιοτήτων.
  • Διεύρυνση της πρόσληψης της έννοιας των δεξιοτήτων στο πραγματικό εννοιολογικό τους εύρος και ανάδειξη του ρόλου τους στην αποτύπωση αλλά και στην αναβάθμιση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της απασχόλησης
  • Επιχειρησιακός προσδιορισμός της διασύνδεσης των προβλεπόμενων δράσεων επαγγελματικής κατάρτισης με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του Εθνικού Συστήματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.
  • Αναγνώριση της βαρύτητας των κοινωνικών ανισοτήτων στην εφαρμογή πολιτικών τεχνολογικής μετάβασης στην απασχόληση (αναβάθμιση ψηφιακών και ανάπτυξη πράσινων δεξιοτήτων).
  • Αναβάθμιση της συμβολής των διαδικασιών κοινωνικού διαλόγου στην ίδια τη διαμόρφωση της Στρατηγικής Δεξιοτήτων.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το κείμενο των κριτικών παρατηρήσεων εδώ

Ετήσια Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Ετήσια Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ. Εισόδημα – Δαπάνες Νοικοκυριών 2022

Η εν λόγω 11η ετήσια έρευνα διεξάγεται από το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της ΓΣΕΒΕΕ από τον Δεκέμβριο του 2011. Οι τηλεφωνικές συνεντεύξεις της έρευνας πραγματοποιήθηκαν σε δείγμα 814 αντιπροσωπευτικά επιλεγμένων νοικοκυριών από όλη την Ελλάδα μεταξύ 9 και 29 Δεκεμβρίου 2022. Στόχος της τελευταίας έρευνας ήταν η καταγραφή των επιπτώσεων του πληθωρισμού στο εισόδημα, στις δαπάνες και στην καταναλωτική συμπεριφορά των νοικοκυριών, καθώς και η αποτύπωση της στάσης τους απέναντι στην ποιότητα διαβίωσης και τις οικονομικές υποχρεώσεις. Τα ευρήματα και αυτής της έρευνας είναι στατιστικά συγκρίσιμα με τα αντίστοιχα των προηγούμενων ερευνών.

Η έρευνα του διεξήχθη υπό τη επιρροή της πολύμηνης κρίσης ακρίβειας. Οι ανατιμήσεις -κυρίως στην ενέργεια- που ξεκίνησαν από τα μέσα του 2021 και αυξήθηκαν το 2022 διαχύθηκαν σε όλο σχεδόν το εύρος της οικονομίας, προκαλώντας ιδιαίτερα υψηλό πληθωρισμό για τα σύγχρονα δεδομένα. Όπως προκύπτει από την έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών επιδεινώθηκε σημαντικά το 2022, ενώ οι προσδοκίες για το μέλλον σημείωσαν αρνητικό πρόσημο, κάτι που είχε να παρατηρηθεί από την έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ το 2018. Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας εισοδήματος των ελληνικών νοικοκυριών προοιωνίζονται τις καταναλωτικές και επενδυτικές τάσεις του κοινού και την αντίστοιχη επίδραση τους στην απασχόληση, και για το 2022 είναι τα εξής:

  • Το 28% των νοικοκυριών δήλωσε πως το εισόδημά του μειώθηκε (27,4% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021). Για αυτά τα νοικοκυριά ο μέσος όρος μείωσης ανήλθε στο 24,1%. Το 11,7% των νοικοκυριών δήλωσε πως το εισόδημά του αυξήθηκε (9,8% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021). Για αυτά τα νοικοκυριά ο μέσος όρος αύξησης ανήλθε στο 19,5%. Το 60,1% των νοικοκυριών δήλωσε πως το εισόδημά του παρέμεινε σταθερό (62,5% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021).
  • Η εισοδηματική ανισότητα μεταξύ των χαμηλών και μεσαίων εισοδηματικά νοικοκυριών έναντι των υψηλότερων εισοδηματικά νοικοκυριών διευρύνθηκε περαιτέρω. Συγκεκριμένα, το 31,2% των νοικοκυριών με εισόδημα έως 30.000 € δήλωσε πως το εισόδημά του μειώθηκε το 2022, έναντι 11% που δήλωσε ότι αυξήθηκε και 58,9% που δήλωσε ότι παρέμεινε σταθερό.
  • Ο μισθός και η σύνταξη αποτελούν την κύρια πηγή εισοδήματος για τη συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Το 44,2% δήλωσε ως κύρια πηγή εισοδήματος τον μισθό, το 44,1% των νοικοκυριών δήλωσε ως κύρια πηγή εισοδήματος τη σύνταξη και το 6% δήλωσε ως κύρια πηγή τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα.
  • Το 35,2% των νοικοκυριών δεν έχει άλλη πηγή εισοδήματος. Το 23,8% έχει ως άλλη πηγή εισοδήματος τον μισθό, το 21,9% τη σύνταξη, το 12,6% τα ενοίκια, το 4,2% τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα και το 1,9% το επίδομα ανεργίας.
  • Πάνω από 1 στα 2 νοικοκυριά (52,4%) δήλωσαν ότι το μηνιαίο εισόδημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα. Για τα νοικοκυριά αυτά το μηνιαίο εισόδημα επαρκεί μεσοσταθμικά για 18 ημέρες.
  • Από τα επιμέρους στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι το μηνιαίο εισόδημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα για: □ το 58,8% των νοικοκυριών με τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος, □ το 68% των νοικοκυριών με εισόδημα έως 10.000 € και □ το 58,7% των νοικοκυριών με εισόδημα από 10.001 έως 18.000 €.
  • Σε σχέση με την κύρια πηγή εισοδήματος, σε δυσμενέστερη θέση βρίσκονται τα νοικοκυριά με κύρια πηγή εισοδήματος τον μισθό, καθώς για το 55,6% αυτών το μηνιαίο εισόδημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα και ακολουθούν το 49,1% των νοικοκυριών με κύρια πηγή εισοδήματος τη σύνταξη.
  • Σταθερά συντριπτικό και μάλιστα αυξημένο παραμένει το ποσοστό των νοικοκυριών που αδυνατούν να αποταμιεύσουν. Συγκεκριμένα, 85,3% δήλωσαν ότι δεν καταφέρνουν να αποταμιεύσουν.
  • Σχεδόν 6 στα 10 νοικοκυριά (57,3%) δήλωσαν πως χρειάζεται να κάνουν περικοπές για να καλύψουν τα αναγκαία, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση τόσο με την έρευνα του 2021(42,3%) όσο και με τις έρευνες του 2020 (47,9%) και του 2019 (48,7%).
  • Το 24,7% των νοικοκυριών δήλωσε ότι τα καταφέρνει χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες, ποσοστό που είναι σημαντικά μειωμένο σε σχέση με τις προηγούμενες έρευνες του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για τα έτη 2021, 2020 και 2019. Τέλος, μόλις το 6% των νοικοκυριών δήλωσε ότι ζει άνετα.
  • Απέναντι στο ενδεχόμενο ενός έκτακτου αλλά απολύτως αναγκαίου εξόδου της τάξης των 500€, το 18,7% δήλωσε ότι δε θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει, ενώ το 40,5% θα κάλυπτε αυτήν τη δαπάνη με μεγάλη δυσκολία.
  • Το 20,9% δήλωσε πως το ίδιο ή κάποιο άλλο μέλος του νοικοκυριού του έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο έναντι του 16,8% που ήταν στην έρευνα του 2021. Το προαναφερόμενο ποσοστό (20,9%) επιμερίζεται σε 9,9% του οποίου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν έχουν ρυθμιστεί (8,4% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021), και σε 11% του οποίου οι οφειλές είναι ρυθμισμένες (8,4% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021).
  • Από τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ιδιόκτητο σπίτι, το 21,3% έχει ενεργό στεγαστικό δάνειο (21% το αντίστοιχο ποσοστό το 2021). Από τα νοικοκυριά αυτά το 18,7% (16,5% το αντίστοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2021) καταβάλλει τις δόσεις του δανείου συχνά με κάποια καθυστέρηση, ενώ το 8,5% (6% το αντίστοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2021) έχει καθυστερημένες οφειλές για περισσότερο από 3 μήνες.
  • Το 3,8% των νοικοκυριών δήλωσε πως το 2022 υπέστη δέσμευση ή κατάσχεση λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων λόγω οφειλών, ποσοστό πολλαπλάσιο σε σχέση με το 2021 που ήταν 0,8%.
  • Περίπου 4 στα 10 νοικοκυριά (39,5%) περιόρισαν τις δαπάνες τους για εξόδους (εστιατόρια, καφέ, σινεμά κλπ). Το 37,9% περιόρισε τις δαπάνες για ένδυση-υπόδηση, ενώ το 35,6% των νοικοκυριών ξόδεψε λιγότερα για ταξίδια.
  • Καταγράφεται εκτίναξη του ποσοστού των νοικοκυριών που αύξησαν τις δαπάνες τους για την κάλυψη βασικών αναγκών. Ειδικότερα, το 73,7% των νοικοκυριών αύξησε τις δαπάνες του για λογαριασμούς σπιτιού, το 64,8%, για είδη διατροφής το 60,7% για θέρμανση και το 51% για μετακινήσεις.
  • Πάνω από 1 στα 3 (36,3%) νοικοκυριά καθυστέρησαν να αναζητήσουν την κατάλληλη θεραπεία για κάποιο ιατρικό πρόβλημα, 1 στα 4 (25,6%) καθυστερεί να πληρώσει το ηλεκτρικό ρεύμα και το 18,8% καθυστερεί την πληρωμή λογαριασμών θέρμανσης.
  • Πάνω από 1 στα 2 νοικοκυριά (51,9%) εκτιμούν ότι το 2023 θα χειροτερέψει η οικονομική τους κατάσταση, έναντι μόλις του 15,4% που εκτιμά ότι θα βελτιωθεί και του 29,3% που εκτιμά ότι θα παραμείνει η ίδια.
  • Οι αυξήσεις των τιμών τόσο της ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και των ειδών διατροφής αποτελούν για σχεδόν 6 στα 10 νοικοκυριά τις κατηγορίες που έχουν τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση στο εισόδημά τους, και ακολουθούν οι αυξήσεις στη βενζίνη (28,5%) και στο πετρέλαιο θέρμανσης (23,2%).
  • Το 47,3% των νοικοκυριών αξιολόγησε τα κυβερνητικά μέτρα περιορισμού της ακρίβειας ως ανεπαρκή, το 23,4% ως μάλλον ανεπαρκή, ενώ μόλις το 17,9% και το 7,9% αξιολόγησαν τα μέτρα ως μάλλον επαρκή και επαρκή, αντίστοιχα.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το κείμενο εδώ

Η Πρακτική Άσκηση στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση

Η Πρακτική Άσκηση στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Στάσεις και αντιλήψεις φοιτητικού πληθυσμού και η σύνδεση της Πρακτικής Άσκησης με την αγορά εργασίας

Τον Ιούνιο του 2022 υλοποιήθηκε Διαδικτυακό Θεματικό Εργαστήριο με τίτλο «Η Πρακτική Άσκηση στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Στάσεις και αντιλήψεις φοιτητικού πληθυσμού και η σύνδεση της Πρακτικής Άσκησης με την αγορά εργασίας», με αντικείμενο την παρουσίαση σχετικής έρευνας, η οποία -όπως και οι προβληματισμοί και τα συμπεράσματα του διαδικτυακού θεματικού εργαστηρίου- αποτυπώθηκαν σε Ηλεκτρονικό Ενημερωτικό Δελτίο που δημοσιεύτηκε από το ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Τον πληθυσμό της έρευνας αποτέλεσαν φοιτητές, φοιτήτριες, απόφοιτοι και απόφοιτες ελληνικών ΑΕΙ που έχουν ολοκληρώσει την Πρακτική τους Άσκηση. Το στατιστικό δείγμα προέκυψε από διακίνηση περίπου 10.000 ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων σε 5 ΑΕΙ και σε 62 τμήματα. Συγκεντρώθηκαν 1.365 απαντήσεις (ποσοστό περίπου 13,65%). Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ένα γραπτό ερωτηματολόγιο στο προαναφερθέν δείγμα φοιτητών και φοιτητριών, το οποίο περιελάμβανε ερωτήσεις κλειστού τύπου.

Μέσα από τη έρευνα αναζητήθηκε ο ρόλος της Πρακτικής Άσκησης (Π.Α.) στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση και η σύνδεσή της με την αγορά εργασίας, σύμφωνα με τις απόψεις φοιτητριών και φοιτητών. Πέραν της θεωρητικής προσέγγισης του ζητήματος, εξετάστηκαν ζητήματα όπως οι λόγοι συμμετοχής στην Π.Α., οι προσδοκίες από την Π.Α. και οι λόγοι που συνέδραμαν στην πιθανή μη ικανοποίησή τους, οι λόγοι πιθανής διακοπής της Π.Α., στάσεις απέναντι στην ΠΑ στα ΑΕΙ και ως προς τη σύνδεσή της με την αγορά εργασίας, και οι δεξιότητες που αναζητά ο φοιτητικός πληθυσμός μέσα από την Πρακτική Άσκηση. Τέλος, υπάρχει αναφορά και σε ζητήματα ανασχεδιασμού και βελτίωσης της Π.Α. Η Π.Α., παρά το γεγονός ότι είχε συστηματική και έντονη παρουσία για πολλά χρόνια σε κάποια προγράμματα σπουδών της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (πχ στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών), μόλις τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται ως συστηματική δραστηριότητα και ως αναπόσπαστο τμήμα των Προγραμμάτων Σπουδών στα ελληνικά ΑΕΙ.

Σύμφωνα με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές του δείγματος, η Πρακτική Άσκηση στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί σημαντικό συστατικό στοιχείο των σπουδών. Το δείγμα της έρευνας θεωρεί απαραίτητη την πρακτική άσκηση πέραν των λίγων σχετικά δυσκολιών και αρνητικών στοιχείων που αντιμετώπισε. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο μέσοι όροι των βαθμών συμφωνίας στις κλίμακες των γενικών αρχών της Π.Α. και στην κλίμακα που αναφέρεται στη σύνδεση της Π.Α. με την αγορά εργασίας είναι πολύ υψηλοί, ενώ ο μ.ο. στην κλίμακα που αναφέρεται στα προβλήματα της Π.Α. είναι πολύ χαμηλός. Τα δεδομένα αυτά φέρονται να τεκμηριώνουν μια ευρεία αποδοχή της Π.Α. εκ μέρους του φοιτητικού πληθυσμού και μάλιστα σχεδόν κατά έναν αδιαφοροποίητο τρόπο. Με άλλα λόγια εμφανίζεται μια αδιαίρετη αποδοχή της Πρακτικής Άσκησης η οποία δε φαίνεται να επηρεάζεται σχεδόν καθόλου από τα κοινωνικά, εκπαιδευτικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που αναδείχθηκε από την έρευνα ήταν το ζήτημα των εργασιακών-επαγγελματικών δεξιοτήτων που ο φοιτητικός πληθυσμός θεωρεί σημαντικές να αποκτήσει μέσω της Π.Α. Το δείγμα έδειξε πολύ υψηλό βαθμό συμφωνίας σε 16 επαγγελματικές δεξιότητες, οι οποίες σύμφωνα με θεωρούνται περιζήτητα προσόντα για τους εργαζομένους.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το κείμενο εδώ

πλατφόρμα για τα 160 αδειοδοτούμενα Επαγγέλματα με Επαγγελματικά Δικαιώματα από το ΙΝΕ ΓΣΕΕ

Πλατφόρμα για 160 αδειοδοτούμενα επαγγέλματα από το ΙΝΕ ΓΣΕΕ

Ένα καινούργιο εργαλείο που θα διευκολύνει πολλούς ενδιαφερόμενους προσφέρει το Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ, παρέχοντας έγκυρη και δωρεάν ενημέρωση για 160 επαγγέλματα και ειδικότητες, μέσα από μια εύχρηστη διαδικτυακή πλατφόρμα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης, καθώς κωδικοποιεί όλες τις αλλαγές των τελευταίων ετών σε ζητήματα εργατικής νομοθεσίας, δικαιωμάτων, επαγγελματικών αδειών και σχετικών προσόντων. Με την πλατφόρμα αυτή το ΙΝΕ ΓΣΕΕ αποσκοπεί στην υποστήριξη εργαζομένων και ανέργων, μα και επιχειρήσεων, συνδικαλιστικών οργανώσεων, επαγγελματιών ανθρώπινου δυναμικού, συμβούλων σταδιοδρομίας, όπως φυσικά και ιδιωτικών και δημοσίων φορέων παροχής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.

Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, το Ινστιτούτο φιλοδοξεί να συμβάλλει στην προώθηση της βιώσιμης και ποιοτικής απασχόλησης, στην ενθάρρυνση της κινητικότητας προς όφελος των εργαζομένων και της εθνικής οικονομίας και στη διασπορά εφαρμογής καλών πρακτικών από κλάδο σε κλάδο. Οι χρήστες μπορούν εύκολα να επιλέξουν τον επαγγελματικό κλάδο ενδιαφέροντός τους από το ευρετήριο της πλατφόρμας. Μέσω του ανάλογου συνδέσμου θα βρουν χρήσιμες πληροφορίες, όπως για:

  • Τις προϋποθέσεις για την άσκηση του κάθε επαγγέλματος και την πιστοποίηση των αναγκαίων προσόντων
  • Τις προοπτικές ανέλιξης που προσφέρει το κάθε επάγγελμα
  • Τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του επαγγελματία
  • Τις ισχύουσες συλλογικές ρυθμίσεις και συμβάσεις
  • Το βασικό για όσους ασκούν κάποιο επάγγελμα θεσμικό πλαίσιο και νομοθεσία

Για περισσότερη ευκολία χρήσης, το ΙΝΕ – ΓΣΕΕ έχει κατατάξει τα επαγγέλματα και τις ειδικότητες που διαθέτει στις βάσεις δεδομένων του σε 12 ομάδες: ηλεκτρολογίας, τεχνολογίας οχημάτων και μεταφορών, πολιτισμού, αγροτικής παραγωγής και δασικής προστασίας, ανέγερσης και αποπεράτωσης κτιρίων και άλλων δομικών έργων, υγείας πρόνοιας και κοινωνικών υπηρεσιών, τουρισμού, πληροφορικής, μηχανολογίας και μετάλλου, ναυτιλίας, οικονομίας και διοίκησης, καθώς και «λοιπές ομάδες επαγγελμάτων».

Το σημαντικό αυτό έργο χρηματοδοτήθηκε μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία» (ΕΠΑνΕΚ) 2014 – 2020, με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο – Ε.Κ.Τ).

Μπορείτε να έχετε πρόσβαση στην πλατφόρμα από εδώ.

Ο αντίκτυπος της Πανδημίας στις επιχειρήσεις-Έκθεση 2021

Ο αντίκτυπος της Πανδημίας στις επιχειρήσεις-Έκθεση 2021

Η τελευταία έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι ιδιαίτερα εκτενής, αναπτυσσόμενη σε 232 σελίδες, περιέχοντας 76 γραφήματα και 13 πίνακες με στοιχεία από πολλαπλές πηγές, και διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, το οποίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, επιχειρείται μια ικανοποιητικά αναλυτική και συστηματική αποτύπωση του ευρύτερου οικονομικού περιβάλλοντος, μέσω της αποτύπωσης -με βάση πάντοτε τα διαθέσιμα στοιχεία- της πορείας κρίσιμων οικονομικών μεγεθών. Το δεύτερο μέρος της Έκθεσης αποτελείται από δύο κεφάλαια, όπου στο πρώτο περιγράφεται το μικροοικονομικό περιβάλλον, ενώ στο δεύτερο κεφάλαιο συστηματοποιούνται και συνοψίζονται τα ευρήματα των τακτικών Ερευνών Κλίματος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, καθώς και έκτακτων ερευνών που διεξήγαγε κατά τη διάρκεια της Πανδημίας. Το τρίτο μέρος αποτελείται από πέντε άρθρα, στα οποία ολοκληρώνεται ο απολογισμός των ευρημάτων, σε τρία δε από αυτά περιέχονται και προτάσεις πολιτικής πάνω στην ενδυνάμωση του ρόλου των Μικρών-Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και στην επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας, οι οποίες παρουσιάζουν ειδικό ενδιαφέρον.


Κάποια πολύ σημαντικά ευρήματα σχετικά με την απασχόληση είναι τα εξής:

  • Ενώ κατά τα έτη 2018 και 2019 η πτώση της παραγωγικότητας είχε αποκλιμακωθεί, το 2020 σημειώθηκε νέα μείωση 4,13%, ανάλογη με τη μείωση του 2016, τη χρονιά των capital controls. Η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα το 2020 ήταν στο 69,7% του επιπέδου της ΕΕ, συνεχίζοντας την γενικότερη καθοδική τάση που ξεκίνησε το 2009, όταν ο δείκτης παραγωγικότητας ήταν 98,5 (ΕΕ=100). Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα παρουσιάζει τη δεύτερη χαμηλότερη παραγωγικότητα στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, η οποία όμως σταθερά κερδίζει έδαφος.
  • Τα αποθέματα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα το 2020 ανήλθαν στα 33,879 δισ. € έναντι 40,193 δισ. € το 2019. Ωστόσο, παρά την Πανδημία, βρίσκονται σε συνέχεια της ανοδικής τάσης που ξεκίνησε μετά το 2014, όταν τα αποθέματα ΑΞΕ είχαν κατέβει στα 22.119,3 δισ. €.
  • Παρατηρήθηκαν έντονα αποπληθωριστικά φαινόμενα, τα οποία ξεκίνησαν αμέσως μετά το πρώτο lockdown. Συγκεκριμένα, από τον Απρίλιο του 2020 ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο -1,4% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους και στη συνέχεια κλιμακώθηκε φτάνοντας στο -2,3% τον Δεκέμβριο. Ο μέσος πληθωρισμός το 2020 διαμορφώθηκε στο -1,2%. Αξίζει να σημειωθεί ότι τέτοια επίπεδα αρνητικού πληθωρισμού συναντήσαμε μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου κορύφωσης της ύφεσης (2013-2015). Από το σύνολο των χωρών της ΕΕ, η Ελλάδα ήταν η χώρα που γνώρισε τον μεγαλύτερο αποπληθωρισμό. Μετά την άρση του lockdown του 2021 άρχισε να καταγράφεται από τον Μάιο του 2021 θετικός πληθωρισμός, ο οποίος τον Αύγουστο έφτασε στο 1,9%.
  • Κατά τη διάρκεια του αποπληθωρισμού του 2020, η μεγαλύτερη πτώση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή καταγράφηκε στην ενέργεια. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, είχαμε και ανατιμήσεις στα προϊόντα διατροφής, για τα οποία ο πληθωρισμός κυμάνθηκε ανοδικά με κορύφωση τον Ιούλιο του 2020, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 3,15% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Οι πληθωριστικές τάσεις που παρατηρήθηκαν το 2ο τρίμηνο του 2021 οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας κατά 9,8% τον Απρίλιο και κατά 13,2% τον Μάιο του 2021, οι οποίες συμπαρέσυραν και τις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων. Οι αυξήσεις αυτές οφείλονται μεν στη διεθνή αύξηση των τιμών των καυσίμων, αλλά και στην αναθεώρηση των εθνικών στόχων για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
  • Σε ένα σύνολο 1.419.855 επιχειρήσεων (ή 870.494 επιχειρήσεων, όσες είναι δηλαδή οι επιχειρήσεις εκτός εκείνων του πρωτογενούς τομέα, οι οποίες δεν εθίγησαν από τα μέτρα), 210.217 επιχειρήσεις (14,8% του συνόλου) τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας τον Μάρτιο του 2020 .
  • Από τα ευρήματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ συμπεραίνεται ότι το 55,6% των επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό έκαναν χρήση του μέτρου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, το 13,3% αξιοποίησε το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, το 4,3% αξιοποίησε κάποιο από τα προγράμματα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας του ΟΑΕΔ και το 3% έκανε χρήση του προγράμματος δημιουργίας 100.000 νέων θέσεων εργασίας.
  • Το 2021 η κινητικότητα προσλήψεων-απολύσεων αυξήθηκε σε σχέση με το 2020 αλλά ήταν χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2019. Ωστόσο, το διάστημα Μαΐου-Σεπτεμβρίου 2021, όταν η οικονομία λειτούργησε υπό σχετικά κανονικές συνθήκες, η κινητικότητα επανήλθε στα προ πανδημίας επίπεδα. Σε σχέση με την ευελιξία, που μαζί με την έντονη κινητικότητα αποτελούν δυο από τα κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς εργασίας, κατά τη διάρκεια της πανδημίας καταγράφηκε μείωση του ποσοστού των ευέλικτων μορφών εργασίας, κάτι που επεσήμανε και ο ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ, μέσα από την επεξεργασία στοιχείων του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ.
  • Το 16,8% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων του δείγματος της έρευνας που απασχολούν προσωπικό αξιοποίησαν την τηλεργασία κατά τη διάρκεια της Πανδημίας. Οι επιχειρήσεις στον ευρύτερο τομέα των υπηρεσιών παρουσίασαν το υψηλότερο ποσοστό, όπως ήταν αναμενόμενο. Συγκεκριμένα, το σύνολο ή μέρος των εργαζομένων του 20,7% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων του τομέα των υπηρεσιών τηλεργάστηκε, έναντι του 14,9% των επιχειρήσεων της μεταποίησης και του 8% των εμπορικών επιχειρήσεων. Σε σχέση με το μέγεθος της επιχείρησης τα μεγαλύτερα ποσοστά παρουσίασαν οι επιχειρήσεις με 11 έως 49 εργαζόμενους (21,6%) και οι επιχειρήσεις με 6 έως 10 εργαζόμενους (19,2%) ενώ χαμηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στις επιχειρήσεις με 1 έως 5 εργαζόμενους (13,1%). Από τα επιμέρους ευρήματα της έρευνας φαίνεται ότι οι νεότεροι σε ηλικία εργοδότες προσαρμόστηκαν γρηγορότερα στις νέες συνθήκες σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Επίσης, το 16,7% των μικρών και πολύ μικρών εργοδοτών του δείγματος απάντησε ότι η παραγωγικότητα των εργαζομένων τους που τηλεργάστηκε αυξήθηκε, το 50% ότι δεν μεταβλήθηκε, ενώ το 32,2% απάντησε ότι μειώθηκε.
  • Μόνο το 14,8% των επιχειρήσεων του δείγματος της έρευνας δήλωσαν ότι διαθέτουν κάποιο σύστημα ηλεκτρονικών πωλήσεων (e-shop) ή συμμετοχής σε κάποια σχετική πλατφόρμα, σε ερώτηση πάνω στις ηλεκτρονικές πωλήσεις.
  • Οι θετικές προσδοκίες από την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού φαίνεται να σχετίζονται στενά με το ύψος του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων. Όσο δηλαδή χαμηλότερος βρίσκεται ο κύκλος εργασιών, τόσο υψηλότερο είναι το ποσοστό των επιχειρήσεων που θεωρεί ότι η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού θα έχει αρνητικές συνέπειες. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 50.000€ παρουσιάζουν σχεδόν διπλάσιο ποσοστό (33,1%) αρνητικών προσδοκιών σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δηλώνουν κύκλο εργασιών πάνω από 500.000 € (17,1%). Επίσης, σχετικά με τις επιπτώσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού στις θέσεις εργασίας φαίνεται ότι επικρατεί διάχυτη απαισιοδοξία, αφού περισσότεροι από 6 στους 10 επιχειρηματίες (63,9%) του δείγματος απάντησαν ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα μειώσει τις θέσεις εργασίας.
  • Ο συντελεστής ανισότητας, όπως μετριέται στη βάση των πεμπτημορίων εισοδήματος (ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat), αυξήθηκε κατά την περίοδο της Πανδημίας. Ενώ το εισόδημα του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού, όπως δηλώθηκε το 2019 (αφορούσε εισόδημα που αποκτήθηκε το 2018), ήταν 5,1 φορές υψηλότερο από το εισόδημα του φτωχότερου 20%, το 2020 το αντίστοιχο εισόδημά ήταν 5,2 φορές μεγαλύτερο. Μετά το 2017 είχαμε μια συνεχή πτώση, η οποία όμως το 2020 ανακόπηκε και αντιστράφηκε. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρατηρούμενη αύξηση των ανισοτήτων συνέβη σε μία χρονιά αύξησης και του μέσου ισοδύναμου ατομικού διαθέσιμου εισοδήματος κατά 6,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φθάνοντας τα 9.993 €. Επομένως, η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος (και του ΑΕΠ το ίδιο έτος κατά 1,9%) δεν απέτρεψε την όξυνση των ανισοτήτων.

Μπορείτε να βρείτε αυτή την ιδιαίτερα ενημερωτική έκθεση εδώ

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση-Ενδιάμεση Έκθεση 5

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση-Ενδιάμεση Έκθεση 5

Δόθηκε στη Δημοσιότητα η Ενδιάμεση Έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για το 2021. Το κείμενο των 83 σελίδων αναπτύσσεται σε 5 κεφάλαια, με τη συνδρομή 49 διαγραμμάτων. Μετά την εισαγωγή, αποτυπώνονται σε δύο κεφάλαια οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις. Ακολούθως παρουσιάζεται η επίπτωση της ακρίβειας στο βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών, ενώ στο τελευταίο κεφάλαιο καταγράφεται η κατάσταση στην αγορά εργασίας.

Κάποια από τα κυριότερα συμπεράσματα της Έκθεσης είναι τα εξής:

  • Δύο είναι οι σημαντικές προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας για το 2022. Εάν και κατά πόσο η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να επιστρέψει στο επίπεδο του 2019, και εάν η ανάκαμψη αυτή θα είναι βιώσιμη.
  • Οι επενδύσεις το β’ τρίμηνο του 2021 είναι υψηλότερες τόσο σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του 2020 όσο και του 2019. Η κατανάλωση δεν έχει ακόμα ανακάμψει στο επίπεδο του 2019, ενώ οι επενδύσεις φαίνεται ότι δεν επηρεάστηκαν από την πανδημική κρίση.
  • Παρόλο που η πανδημική κρίση επηρέασε περισσότερο την παραγωγή στην Ευρωζώνη από ό,τι στην Ελλάδα, το β’ τρίμηνο του 2021 ο δείκτης παραγωγής κεφαλαιουχικών προϊόντων στην Ελλάδα ήταν χαμηλότερος από το επίπεδο του α’ τριμήνου του 2009 κατά περίπου 44% , ενώ στον μέσο όρο της Ευρωζώνης υψηλότερος κατά 24% για το ίδιο διάστημα
  • Μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Αυγούστου 2021 οι καθαρές ροές χρηματοδότησης των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά περίπου 8 δισ. €. Οι κλάδοι με τον υψηλότερο δανεισμό ήταν του εμπορίου (1,72 δισ. €), του τουρισμού (1,34 δισ. €) και της μεταποίησης (1,27 δισ. €).
  • Σε πιο δεινή χρηματοοικονομική θέση βρίσκονται οι μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, καθώς και οι ατομικές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, των οποίων τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν μεταξύ δ’ τριμήνου του 2020 και α’ τριμήνου του 2021 κατά περίπου 500 εκατ. € και 200 εκατ. € αντίστοιχα. Αντιθέτως, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των μεγάλων επιχειρήσεων συνέχισαν να μειώνονται.
  • Ο ελληνικός επιχειρηματικός τομέας το α’ εξάμηνο του 2021 εμφάνιζε υψηλότερη κερδοφορία τόσο σε σχέση με το 2020 όσο και με το 2019. Συγκεκριμένα, το α’ τρίμηνο του 2021 το περιθώριο κέρδους ήταν υψηλότερο του αντίστοιχου τριμήνου του 2019 κατά 2%, ενώ το β’ τρίμηνο η αύξηση του περιθωρίου κέρδους έναντι του 2019 ήταν 9%.
  • Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο αριθμός των απασχολουμένων διαμορφώθηκε στα 4.081,8 χιλ. άτομα (+140,9 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020), των ανέργων στα 609,5 χιλ. άτομα (-169,3 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020) και των μη ενεργών στα 3.164,4 (-4,1 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020). Έχοντας λοιπόν καταγράψει υψηλό έτους τον Απρίλιο του 2021 (17,3%), το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 στο 13%.
  • Ενώ κατά το β’ τρίμηνο του 2020 η διαφορά βρισκόταν στο 9,6% (το ποσοστό υποαπασχόλησης για τους άνδρες ήταν 20,6%, ενώ για τις γυναίκες 30,2%), το γ’ τρίμηνο του 2020 η απόκλιση αυξήθηκε στο 11,3% και το β’ τρίμηνο του 2021 ακόμη περισσότερο, στο 11,8%. Αντίθετη εικόνα εμφανίζεται στην Ευρωζώνη, όπου η διαφορά στα ποσοστά υποαπασχόλησης μεταξύ γυναικών και ανδρών παρέμεινε κατά τη διάρκεια της Πανδημίας σταθερή (γύρω στο 5%).
  • Το β’ τρίμηνο του 2021 το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών στην Ελλάδα ήταν 66% (έναντι 72,5% την ίδια περίοδο στην Ευρωζώνη και 64,6% το β ́ τρίμηνο του 2020 στην Ελλάδα), ενώ των γυναικών μόλις 48,2% (συγκριτικά με 63,1% την ίδια στιγμή στη ζώνη του ευρώ και 47,1% το β ́ τρίμηνο του 2020 στη χώρα μας).
  • Η συνολική μείωση της απασχόλησης κατά 62,2 χιλ. μεταξύ του β’ τριμήνου του 2019 και του β ́ τριμήνου του 2021 στις ηλικίες 15-64 ετών οφείλεται αποκλειστικά στις απώλειες που καταγράφονται στα πιο νεαρά και δυναμικά τμήματα του εργατικού δυναμικού. Αντίθετα, αύξηση της απασχόλησης την ίδια περίοδο εμφάνισαν οι ηλικιακές ομάδες 50-64 ετών.
  • Συγκριτικά με το 2009 ο αριθμός των απασχολουμένων το 2020 παρέμενε μικρότερος στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας κατά 103,4 χιλ. άτομα.
  • Η μείωση του συνολικού αριθμού των απασχολουμένων το 2020 αφορούσε κυρίως άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, με την απασχόληση μεταξύ των αποφοίτων προσχολικής, πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να υποχωρεί πανελληνίως έναντι του 2019 κατά 67,9 χιλ. άτομα. Αύξηση της απασχόλησης παρατηρήθηκε αντίθετα στους αποφοίτους ανώτερης δευτεροβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης , με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας να καταγράφει σχετική αύξηση 8 χιλ. ατόμων.
  • Όσον αφορά τις γυναίκες, η μείωση της απασχόλησης στην Κεντρική Μακεδονία φτάνει τα 6 χιλ. άτομα κατά τη διάρκεια της Πανδημίας.
  • Σημαντική υποχώρηση της μερικής απασχόλησης σημειώθηκε στην Κεντρική Μακεδονία (-6,1 χιλ. άτομα) την ίδια περίοδο.
  • Παρά την Πανδημία, σε δέκα από τις δεκατρείς συνολικά περιφέρειες της χώρας το ποσοστό των ατόμων που αντιμετώπιζε πέρυσι κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκε.
  • Το άνοιγμα της αγοράς πετρελαίου θέρμανσης τον Οκτώβριο ακολουθήθηκε από μια σχεδόν κατακόρυφη αύξηση της τιμής του (+17%) σε μηνιαία βάση και του 26,3% σε ετήσια. Τον Οκτώβριο του 2021 ο δείκτης τιμής φυσικού αερίου αυξήθηκε 46% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2020 και 21,3% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2021. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η αύξηση στον δείκτη της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Ενώ στο διάστημα Δεκέμβριος 2019-Σεπτέμβριος 2019 ο δείκτης τιμής ήταν σχεδόν απόλυτα σταθερός, τον Οκτώβριο του 2021 αυξήθηκε 18% έναντι του Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου.
  • Το κύμα ακρίβειας αναμένεται να διαβρώσει περαιτέρω την ήδη χαμηλή αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού. Με βάση τη μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών το 2020 και τον μέσο όρο των ετήσιων αυξήσεων των τιμών στο διάστημα Ιούλιος-Οκτώβριος 2021, η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα και στα μη αλκοολούχα ποτά εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση της αγοραστικής δύναμης του κατώτατου μισθού κατά 1,3% . Τα έξοδα στέγασης, στα οποία περιλαμβάνεται η δαπάνη για ηλεκτρική ενέργεια, πετρέλαιο θέρμανσης και φυσικό αέριο, αναμένεται να διαβρώσει την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού επιπλέον κατά 2%, ενώ η αύξηση της τιμής της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά 1,9%. Αθροιστικά, ο κατώτατος μισθός στο διάστημα Ιούλιος-Οκτώβριος 2021 έχασε το 5,1% της αγοραστικής του δύναμης ως συνέπεια της αύξησης των τιμών σε αυτές μόνο τις κατηγορίες προϊόντων.


Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Μετάβαση στο περιεχόμενο