Εργαζόμενοι και Εργασία στη Κεντρική Μακεδονία: Ανθεκτικότητα, Επισφάλεια και Επαγγέλματα στη μετα-πανδημική εποχή, Μέρος Α’

Εργαζόμενοι και Εργασία στη Κεντρική Μακεδονία: Ανθεκτικότητα, Επισφάλεια και Επαγγέλματα στη μεταπανδημική εποχή, Μέρος Α’

Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ δημοσίευσε το πρώτο μέρος της εν προκειμένω μελέτης, όπου παρουσιάζονται εργασιακά και μακροοικονομικά μεγέθη της Κεντρικής Μακεδονίας σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η εξειδικευμένη αυτή ανάλυση χρησιμοποίησε δεδομένα από την ΕΛΣΤΑΤ, συγκεντρωμένα μεταξύ 2009-2020, σχετικά με τη συνολική και ανά κλάδο απασχόληση, την ανεργία και τις βασικές μορφές ευέλικτης απασχόλησης στην ΠΚΜ, ενώ παράλληλα, μελετήθηκαν οικονομικοί και κοινωνικοί δείκτες της Περιφέρειας. Επιπλέον, αποτυπώθηκαν οι τοπικοί μισθοί των εργαζομένων ανά κλάδο, τόσο για την τυπική απασχόληση όσο και για τις ευέλικτες μορφές της.

Από τη συνολική εξέταση και συσχέτιση των παραπάνω στοιχείων προέκυψαν ποικίλα ποιοτικά και αριθμητικά συμπεράσματα, με πιο σημαντικά να είναι τα εξής:

  • Η ΠΚΜ και το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης δέχτηκαν ισχυρότατο πλήγμα μετά την έναρξη της οικονομικής κρίσης, ειδικά σε σύγκριση με Αττική και Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών. Όσον αφορά τα ποσοστά ανεργίας και την απώλεια μεγάλου μέρους του ΑΕΠ, η Κεντρική Μακεδονία παρουσίασε ρυθμούς μεταβολής ισχυρότερους των αντίστοιχων εθνικών μέσων όρων. Η Κρίση μάλιστα εμφανίζεται να επιβάρυνε δυσανάλογα περισσότερο τους σημαντικότερους παραγωγικούς τομείς της Περιφέρειας.
  • Παρά την ευμεγέθη αγορά εργασίας της ΠΚΜ (δεύτερη στη χώρα), αυτή δε συμπεριλαμβάνεται στις περιφέρειες με υψηλό ΑΕΠ. Αντιθέτως, βρίσκεται περίπου στο 80% του εθνικού μέσου όρου (και στο 50% του μέσου περιφερειακού ΑΕΠ στην ΕΕ το 2019).
  • Πέραν της αύξησης της ανεργίας, ανησυχητική είναι και η αύξηση του ποσοστού των οικονομικά ανενεργών κατοίκων στην περιοχή.
  • Κατά την περίοδο 2014-20, η Κεντρική Μακεδονία επέδειξε ανάκαμψη των μεγεθών απασχόλησής και ΑΕΠ υψηλότερη της μέσης εθνικής τάσης.
  • Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης -κυρίως η μερική απασχόληση- καθιερώνονται στην Κεντρική Μακεδονία. Κατά τη περίοδο 2014-19 οι σχετικές συμβάσεις αποτελούσαν κύρια επιλογή για τους εργοδότες, όμως η Πανδημία φαίνεται να έχει λειτουργήσει ανασχετικά όσον αφορά την εξάπλωση τους, και πλέον οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης υπερτερούν.
  • Οι μέσες απολαβές για πλήρη και μόνιμη απασχόληση στην ΠΚΜ θεωρούνται μάλλον χαμηλές.
  • Οι μέσες απολαβές για μερική και προσωρινή απασχόληση κυμαίνονται χαμηλότερα εκείνων για πλήρη και μόνιμη απασχόληση, οδηγώντας ακολούθως σημαντικό μέρος των εργαζόμενων της Κεντρικής Μακεδονίας στα όρια της φτώχειας, σε αντίθεση με τον εθνικό μο και την Αττική.Κατά συνέπεια, οι εργαζόμενοι στην Κεντρική Μακεδονία δυσφορούν περισσότερο απέναντι στην εργασιακή ευελιξία σε σχέση με εκείνους στην Αττική και στην υπόλοιπη χώρα.
  • Σύμφωνα με τους ερευνητές, στην Κεντρική Μακεδονία το 2020, ως πληθυσμός κυριαρχούν οι εργαζόμενοι στο εμπόριο, ενώ ακολουθούν εκείνοι στη βιομηχανία και στον πρωτογενή τομέα.
  • Τοπικές παρεμβάσεις, επικεντρωμένες στη δημιουργία καλοπληρωμένων σταθερών θέσεων εργασίας, μπορούν να αποτελέσουν παράγοντα οικονομικής ανάκαμψης και ανατροπής του -πλέον μη παραγωγικού- αναπτυξιακού προτύπου της Περιφέρειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραπάνω οικονομικά και εργασιακά στοιχεία βρίσκονται σε συνάρτηση με όσα έχει παρουσιάσει ήδη ο ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ για την Κεντρική Μακεδονία μέσα από την επεξεργασία δεδομένων από ΕΡΓΑΝΗ-ΟΑΕΔ-ΕΛΣΤΑΤ, ή όσων συγκεντρώθηκαν κατά την πρόσφατη πρωτογενή έρευνα πεδίου. Το δεύτερο μέρος της μελέτης αναμένεται τον Νοέμβριο 2021.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη τη μελέτη εδώ, κάτω από το σχετικό δελτίο τύπου της ΓΣΕΕ.

Οι Επιπτώσεις της Πανδημίας στην Αγορά Εργασίας

Οι Επιπτώσεις της Πανδημίας στην Αγορά Εργασίας

ΕΙΕΑΔ-ΜΔΑΑΕ, Μάρτιος 2021

Ένα ενδιαφέρον “Θεματικό Δελτίο Ενημέρωσης” εξέδωσε ο Μηχανισμός Διάγνωσης Αναγκών της Αγοράς Εργασίας του ΕΙΕΑΔ, που αποτυπώνει τις επιπτώσεις του Covid-19 στο σύνολο της Χώρας για το 2020, με βάση στοιχεία από το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Σύμφωνα με αυτήν:

  • Οι προσλήψεις πανελλαδικά μειώθηκαν κατά 29,83%, οι απολύσεις/αποχωρήσεις κατά 29,96% και οι νέες θέσεις (ισοζύγιο προσλήψεων/απολύσεων) κατά 27,14%.
  • Σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις εντοπίζονται στις νέες θέσεις που αφορούσαν γυναίκες ηλικίας 25-34 ετών (-185% σε σχέση με το 2019), κυρίως στο επάγγελμα “Απασχολούμενοι στην παροχή προσωπικών υπηρεσιών’, στον κλάδο των ‘Υπηρεσιών Εστίασης”.
  • Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε νέες θέσεις εργασίας παρατηρούνται στους κλάδους “Δημόσια Διοίκηση” (+ 576 %), “Κατασκευές” (+107%), “Υγεία” (+ 50%) και οι μεγαλύτερες μειώσεις στους κλάδους “Τέχνες, Διασκέδαση και Ψυχαγωγία” (-176%) και “Καταλύματα και Εστίαση” (-92%).
  • Ως προς το επίπεδο δεξιοτήτων 1 έως 4 (ταξινόμηση ILO), το 15% των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν το 2020 αφορούσε σε θέσεις με το χαμηλότερο επίπεδο 1, το 65% των ν.θ.ε. αφορούσε επίπεδο 2, το 9% αφορούσε επίπεδο 3 και το 12% το υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων 4.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έρευνα εδώ

Αντίστοιχα στοιχεία, με εστίαση στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τις 7 Π.Ε. της, μπορούν να αναζητηθούν στη “Συνοπτική έκθεση κατάστασης απασχόλησης στη χώρα, στην ΠΚΜ και στις Περιφερειακές Ενότητες της, για το 2020”, που εκπονήθηκε από τα στελέχη του Μηχανισμού της ΠΚΜ και αναρτήθηκε στην παρούσα ιστοσελίδα στις 10/02/2021 (Δραστηριότητες > Εκθέσεις).

Ηθική παρενόχληση και ψυχολογικός εκφοβισμός στην εργασία: το σύνδρομο mobbing στους χώρους εργασίας

Ηθική παρενόχληση και ψυχολογικός εκφοβισμός στην εργασία: το σύνδρομο mobbing στους χώρους εργασίας

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Φεβρουάριος 2021

Για τους φορείς που ερευνούν ζητήματα απασχόλησης, μόνιμο αντικείμενο ενδιαφέροντος αποτελεί η εξέταση θεμάτων σχετικών με αρνητικές συμπεριφορές στους εργασιακούς χώρους. Και στη χώρα μας, κατά τη διάρκεια της Κρίσης -και ειδικά της Πανδημίας- διατυπώνονται συχνά καταγγελίες για μορφές καταχρηστικής συμπεριφοράς (ενίοτε με σεξιστικά χαρακτηριστικά) μέσα στους εργασιακούς χώρους. Στο πνεύμα αντιμετώπισης τέτοιων συμπεριφορών, τον περασμένο Φεβρουάριο δημοσιεύτηκε από το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ το ενημερωτικό σημείωμα «Ηθική παρενόχληση και ψυχολογικός εκφοβισμός στην εργασία: το σύνδρομο mobbing στους χώρους εργασίας». Σημειώνεται ότι στην ιστοσελίδα του ΜΔΑΑΕ-ΠΚΜ αναρτήθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 και άλλη, παρόμοια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, με θέμα «Ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: Ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής».

Υπερεθνικοί φορείς, όπως η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χαρακτηρίζουν το mobbing στους χώρους εργασίας ως σημαντική και αναδυόμενη απειλή, με ατομικές συνέπειες και κοινωνικοοικονομικές προεκτάσεις. Πιο αναλυτικά, το mobbing στους χώρους εργασίας -και γενικότερα οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι- έχουν αρνητικό αντίκτυπο στους εργαζόμενους που βιώνουν το εργασιακό στρες και την πρόκληση επαγγελματικής εξουθένωσης (το διεθνώς ονομαζόμενο burn out), στις επιχειρήσεις που υφίστανται απουσίες εργαζομένων λόγω αναρρωτικής άδειας και οικονομικές απώλειες, και φυσικά στην κοινωνία ως σύνολο, λόγω του κόστους των μακροχρόνιων απουσιών από την εργασία και των συνεπαγόμενων δαπανών υγειονομικής περίθαλψης. Οι διακρίσεις στο χώρο εργασίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η ηθική παρενόχληση, αποτελούν ένα πολυδιάστατο φαινόμενο με διεθνώς αυξητική τάση στα ποσοστά εκδήλωσής του (EWCS, 2010). Δεν επιτρέπεται η επιστημονική αξιολόγηση αυτής της τάσης δίχως συνεκτίμηση των ιδιαίτερων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών σε κάθε χώρα. Κατά συνέπεια, στην έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δεν επιδιώκεται η ερμηνεία, αλλά απλώς η καταγραφή της.

Η έκθεση αναπτύσσεται σε έξι ενότητες. Η πρώτη περιέχει τις εννοιολογικές προσεγγίσεις του φαινομένου, η δεύτερη τις εκφάνσεις του mobbing, η τρίτη την παρουσίαση του mobbing μέσα από διεθνείς έρευνες (που εξετάζουν και την Ελλάδα), η τέταρτη το κόστος σε επίπεδο ατόμου-επιχείρησης-κοινωνίας, η πέμπτη τη σχετική ενωσιακή και εθνική νομοθεσία (όπως αποτυπώνεται σε πίνακα, στην Ελλάδα οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο της συνολικής εκτίμησης κινδύνου), και τέλος η έκτη κάποιους πρακτικούς τρόπους πρόληψης και μέτρα αντιμετώπισης του φαινομένου στον χώρο εργασίας. Στο συνοπτικό ενημερωτικό σημείωμα καταγράφεται η συνολική επίδοση της Ελλάδας λίγο πάνω από τον μ.ό. της ΕΕ (EWCS, 2010), ωστόσο στους ποιοτικούς δείκτες βρισκόμαστε κάτω από τον αντίστοιχο μ.ό., ενώ είναι χαρακτηριστική η υψηλή επίδοση της Κύπρου. Όσον αφορά τα ανθρώπινα και υλικά κόστη του φαινομένου, τα στοιχεία που παρατίθενται προέρχονται από πηγές βρετανικές, Ενωσιακές και εθνικές.

Εν κατακλείδι, θεωρείται αναγκαία η λήψη μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης του mobbing, για λόγους που επιπρόσθετα αφορούν την εικόνα της Ελλάδας στα μάτια των ξένων επενδυτών. Ως προς την πρόληψη του φαινομένου, κυρίαρχο ρόλο παίζουν η πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση των εμπλεκόμενων μερών για τα αίτια και τις επιπτώσεις του φαινομένου, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος διαχείρισής του από τις επιχειρήσεις, πολιτικές που αναμφισβήτητα επηρεάζονται καθοριστικά από το στιλ ηγεσίας και την εταιρική κουλτούρα. Σύμφωνα με το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, είναι σημαντικό εκ μέρους κάθε επιχείρησης να έχει καταστήσει σαφή την πρόθεση της να μην ανέχεται τέτοιες συμπεριφορές, με γνώμονα την εξασφάλιση εργασιακής ειρήνης, η οποία εγγυάται την εύρυθμη λειτουργία της.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το ενημερωτικό σημείωμα εδώ

Εξαμηνιαίο Δελτίο Οικονομικού Κλίματος Μικρών & Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων-Β΄ Εξάμηνο 2020

Εξαμηνιαίο Δελτίο Οικονομικού Κλίματος Μικρών & Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων-Β΄ Εξάμηνο 2020

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Απρίλιος 2021

Δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο η εξαμηνιαία έρευνα οικονομικού κλίματος για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ (σε συνεργασία με την MARC AE), η οποία διενεργείται συστηματικά από τον Μάιο του 2009. Όπως αποτυπώθηκε και στο α’ εξάμηνο του 2020, έτσι και κατά το β΄ εξάμηνο, ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος διατηρείται σε πολύ χαμηλό επίπεδο και διαμορφώνεται στις 20,1 μονάδες (έναντι 66,4 μονάδων του β΄ εξαμήνου του 2019), επίπεδο που είχε και πάλι καταγραφεί τα έτη 2011, 2012 και 2015. Για την πλειοψηφία των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων φαίνεται πως η κατάσταση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω, με αποτέλεσμα οι 4 στις 10 να εκφράζουν φόβους για ενδεχόμενο κλείσιμο τους το επόμενο διάστημα (έναντι 2 στις 10 τον Φεβρουάριο του 2020). Μεταξύ των σημαντικότερων ευρημάτων της έρευνας σταχυολογούμε τα εξής:

• Οι 7 στις 10 επιχειρήσεις δηλώνουν μείωση τζίρου, με τη μέση μείωση του τζίρου τους να αγγίζει το 33%, ενώ μόνο το 11% των επιχειρήσεων δηλώνουν αύξηση.

• Η μεσοσταθμική μείωση του τζίρου των επιχειρήσεων που ανέστειλαν τη λειτουργία τους με κρατική εντολή ανήλθε στο 39,3% και των επιχειρήσεων εστίασης στο 44,2%.

• Διπλασιάστηκαν οι επιχειρήσεις που το 2020 σε σύγκριση με το 2019 κατέγραψαν ζημιές (47,8% το 2020 από 27,6% το 2019).

• Το 71,5% δήλωσε πως το β’ εξάμηνο του 2020 μειώθηκαν οι παραγγελίες, έναντι του 9,2% που δήλωσε αύξηση.

• Το 74,9% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι το β΄ εξάμηνο του 2020 μειώθηκε περαιτέρω η ρευστότητα του, έναντι μόλις του 7,5% που δήλωσε αύξηση.

• Σχεδόν 1 στις 4 επιχειρήσεις δεν παρουσιάζει καθόλου ταμειακά διαθέσιμα, ενώ για επίσης 1 στις 4 επιχειρήσεις τα ταμειακά διαθέσιμα δεν επαρκούν για περισσότερο από ένα μήνα. Χειρότερη φαίνεται πως είναι η κατάσταση για τις επιχειρήσεις εστίασης, καθώς το 44,1% δεν έχει καθόλου ταμειακά διαθέσιμα, ενώ για το 19,2% επαρκούν το πολύ για ένα μήνα.

• Πάνω από το 50% των επιχειρήσεων αναμένει μείωση του κύκλου εργασιών και της ρευστότητας για το επόμενο εξάμηνο κι επομένως μόλις το 6% των επιχειρήσεων προτίθεται να κάνει κάποιου είδους επένδυση.

• Το 63,1% των επιχειρήσεων θεωρεί πως η οικονομική κρίση που έχει προκαλέσει η πανδημία θα διαρκέσει για τουλάχιστον 2 χρόνια (72% στις επιχειρήσεις εστίασης).

• Με δεδομένα τα παραπάνω, φαίνεται μάλλον ελπιδοφόρο ότι το 84,1% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι θα διατηρήσει σταθερό το προσωπικό του, με μόλις το 3,4% να δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε απολύσεις, που όμως υπερκαλύπτεται από το 7,4% που δηλώνει ότι θα κάνει προσλήψεις.

• Τέλος, ως προς τα κυβερνητικά μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των επιχειρήσεων, το 37,8% θεωρούν πως οι επιστρεπτέες προκαταβολές είναι το σημαντικότερο μέτρο στήριξης (64% έκαναν χρήση), και ακολουθούν η μείωση/απαλλαγή ενοικίου με 14,6% (4 στις 10 έκαναν χρήση), η αναστολή φορολογικών/ασφαλιστικών υποχρεώσεων με 13,6% (2 στις 10 έκαναν χρήση), και η αναστολή συμβάσεων εργασίας με 8% ((2 στις 10 έκανε χρήση).

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έρευνα εδώ

Ετήσια έρευνα, εισόδημα-δαπάνες νοικοκυριών

Ετήσια έρευνα, εισόδημα-δαπάνες νοικοκυριών

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Ιανουάριος 20201

Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ παρουσίασε την ετήσια έρευνά του πάνω στην οικονομική κατάσταση των Ελλήνων για το 2020. Η έρευνα σε γενικές γραμμές κάλυψε τα βασικά θέματα που απασχολούν τον πληθυσμό της χώρας, όπως το εισόδημα των νοικοκυριών, τις οικονομικές υποχρεώσεις, τις τάσεις απασχόλησης και κατανάλωσης. Τέλος, στους ερωτώμενους ζητήθηκε η αξιολόγηση των μέτρων κατά της πανδημίας, πάντα στο επίπεδο των οικονομικών επιπτώσεων. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι κατά το 2020:

  • Μειώθηκαν δραματικά τα εισοδήματα των νοικοκυριών που στηρίζονται στα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα,
  • Οι οικονομικές επιπτώσεις από την υγειονομική κρίση έχουν διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των ελληνικών νοικοκυριών και
  • Προέκυψε νέα αύξηση του ιδιωτικού χρέους.

Σε ότι αφορά στην απασχόληση, οι κύριες επισημάνσεις της έκθεσης του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι:

  • Σχεδόν 3 στα 10 νοικοκυριά δηλώνουν πως έχουν τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος. Από τα διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται πως τελικά το ποσοστό ανεργίας για το 2020 θα είναι αντίστοιχο εκείνου του 2019.
  • Παραμένει υψηλό το ποσοστό των μακροχρόνιων ανέργων, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας περισσότερα από 1 στα 2 νοικοκυριά που δηλώνουν πως κάποιο μέλος τους είναι άνεργο, βρίσκεται σε κατάσταση μακροχρόνιας ανεργίας (δηλαδή περισσότερο του 1 έτους).
  • Σχεδόν 1 στα 5 νοικοκυριά δηλώνει πως έχει κάποιο μέλος που η σύμβαση του τέθηκε σε αναστολή, σχεδόν 1 στα 30 πως έχει κάποιο μέλος που εντάχθηκε στο πρόγραμμα Συνεργασία, ενώ λιγότερο από 1 στα 100 δηλώνει πως έχει κάποιο μέλος που προσλήφθηκε με το πρόγραμμα δημιουργίας 100.000 θέσεων εργασίας.

Με βάση τα συμπεράσματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, για την αποφυγή της εκ νέου διόγκωσης του ιδιωτικού χρέους και της υπονόμευσης των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της χώρας θεωρείται αναγκαίο να υιοθετηθούν επαρκή μέτρα διευθέτησης των οφειλών που έχουν συσσωρευτεί. Τα σχετικά μέτρα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική οικονομική κατάσταση των οφειλετών και να είναι προσαρμοσμένα έτσι ώστε να μην υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και να μην επιδεινώνουν την τρέχουσα οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών. Η καταγεγραμμένη στην έρευνα υπερδιπλάσια μείωσή των εισοδημάτων που προέρχονται από επιχειρηματική δραστηριότητα καθιστά ακόμα πιο επείγουσα την άμεση ανάγκη λήψης ανάλογων μέτρων, όχι μόνο για τη στήριξή των επιχειρηματιών αλλά και για την συνεπαγόμενη στήριξη της απασχόλησης, ώστε να διασφαλιστεί η σταδιακή επαναφορά της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας σε μία νέα κανονικότητα.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ.

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση – Ετήσια Έκθεση 2020

Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση – Ετήσια Έκθεση 2020.

ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Οκτώβριος 2020

Με γνώμονα την πανδημία, η υπό εξέταση ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση υπογραμμίζει πως ο ρεαλιστικός σχεδιασμός ενός αναπτυξιακού σχεδίου (προς το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ανάκαμψη) προϋποθέτει νέες ιδέες και προτάσεις οικονομικής πολιτικής, αφού προηγηθεί ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος. Η διπλή κρίση, υγειονομική και οικονομική, έχει προκαλέσει σημαντικές πρόσθετες αρνητικές επιπτώσεις στην ήδη ταλαιπωρημένη ελληνική κοινωνία, στην αγορά εργασίας και στον τρόπο ζωής των πολιτών. Η κρίση αυτή θεωρείται πως έχει προκαλέσει σοβαρή αβεβαιότητα, ανασφάλεια και έλλειψη εμπιστοσύνης των εργαζομένων όσον αφορά την προστασία θεμελιωδών εργασιακών δικαιωμάτων τους και του βιοτικού τους επιπέδου, καθώς και όσον αφορά τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας, με τρόπο που να διασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο ευρείας ευημερίας.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, η έκταση της τρέχουσας κρίσης έχει αναδείξει εκ νέου τις σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες της χώρας στα συστήματα παραγωγής, χρηματοδότησης, μα και υγείας και πρόνοιας. Για την αντιμετώπιση αυτών των προϋφισταμένων αδυναμιών είναι αναγκαία η παραγωγική, χρηματοδοτική και θεσμική αναδόμηση της πραγματικής οικονομίας. Εν κατακλείδι,η σχεδιαζόμενη αναπτυξιακή στρατηγική καλείται να αποτελέσει τον κεντρικό άξονα εκείνου του αναπτυξιακού σχεδίου που θα κρίνει τη μετάβαση της Ελλάδας στο πολυπόθητο νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα. To κείμενο αναπτύσσεται σε τέσσερα κεφάλαια, και σε πολλά σημεία ταυτίζεται με την έκθεση του ΙΟΒΕ για το τρίτο τρίμηνο 2020. Οι θέσεις του στηρίζονται σε πολυάριθμα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα σχετικά με την κατάσταση και τις προοπτικές της πραγματικής οικονομίας (με αξιοπρόσεκτη έμφαση στην εξωστρέφεια), συνοδευόμενα από αναλυτικούς πίνακες και διαγράμματα.

Ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα της έκθεσης για θέματα απασχόλησης είναι:

  • Τα νοικοκυριά, που ουσιαστικά στηρίζουν ακόμη την οικονομική δραστηριότητα, βρίσκονται σε δεινή χρηματοοικονομική θέση με σημαντικές επιπτώσεις στις καταναλωτικές και χρηματοοικονομικές αποφάσεις τους. Ενδεικτικό είναι ότι το β’ τρίμηνο του 2020 η ιδιωτική κατανάλωση ήταν ίση με 28,8 δισ.€, όταν το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019 ήταν ίση με 32,6 δισ.€.
  • Η βλάβη στην απασχόληση εξαιτίας της πανδημίας αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στον δείκτη των συνολικών ωρών απασχόλησης σε βασικές θέσεις εργασίας, ο οποίος κατά το β’ τρίμηνο του 2020 διαμορφώθηκε στις 62 μονάδες, έναντι 85,1 μονάδων το δ’ τρίμηνο του 2019.
  • Πριν από το ξέσπασμα της πανδημικής κρίσης, το 73% των απασχολουμένων σε όλους τους κλάδους εργαζόταν υπερωριακά, ενώ σε ορισμένους κλάδους (πχ μεταποίηση και μεταφορές) το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνούσε το 80%. Το β’ τρίμηνο του 2020 το ποσοστό των ατόμων που εργαζόταν υπερωριακά μειώθηκε σε 55%.
  • Μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου η έξοδος από το εργατικό δυναμικό κυμάνθηκε μεταξύ 100 χιλιάδων και 180 χιλιάδων ατόμων σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2019. Ο μεγαλύτερος όγκος τους αφορά εργαζομένους σε αναστολή εργασίας για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών που λαμβάνουν εισόδημα λιγότερο από το 50% του μισθού τους, και που επίσης δεν καταγράφηκαν ως άνεργοι στις τελευταίες επίσημες στατιστικές απασχόλησης.
  • Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου, η θεαματική μείωση του όγκου και της ποιότητας της απασχόλησης και των αμοιβών κατά τη διάρκεια της πανδημίας συνεπάγονται πολλαπλούς κινδύνους για τους εργαζομένους, όμως οι αρνητικές επιπτώσεις δεν εξαντλούνται σε αυτούς. Διαχέονται, μέσω της κατανάλωσης και της αδυναμίας εξυπηρέτησης υποχρεώσεων, στο παραγωγικό, δημοσιονομικό και τραπεζικό σύστημα, εντείνοντας την αστάθεια της οικονομίας.

Εν κατακλείδι, η άποψη του ΙΝΕ ΓΣΕΕ είναι ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μόνος ο τρόπος που θα ενισχύσει τις προοπτικές εξόδου της οικονομίας από την τρέχουσα κρίση είναι η προστασία του όγκου και της ποιότητας της απασχόλησης. Σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό, στο επίκεντρο της οικονομικής πολιτικής θα πρέπει να βρεθεί η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος για τα μεσαία και κατώτερα εισοδηματικά στρώματα. Παράλληλα, θεωρείται απολύτως αναγκαίος ο σχεδιασμός εξειδικευμένων ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης για την ενίσχυση των εργαζομένων και των ανέργων και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων τους, με εξειδίκευση σε περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο. Ωστόσο, μεσομακροπρόθεσμα, η βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας θα εξαρτηθεί από την αύξηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, με έμφαση στις πράσινες επενδύσεις, η αύξηση των οποίων προϋποθέτει πολιτική και επιχειρηματική δέσμευση σε συγκεκριμένες κλαδικές και τομεακές παρεμβάσεις.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την αναλυτική έκθεση εδώ.

Ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: Ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής

Ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: Ο ρόλος της επαγγελματικής συμβουλευτικής.

ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Δεκέμβριος 2020

Μία πολύ ενδιαφέρουσα ενημερωτική έκθεση με θέμα την “Ηθική Παρενόχληση στο Χώρο Εργασίας” δημοσίευσε το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, το Δεκέμβριο του 2020. Σύμφωνα με αυτήν, η ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας θεωρείται μία από τις σοβαρότερες μορφές παρενόχλησης, αφού πρόκειται για φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο σύνολο του εργασιακού περιβάλλοντος, τόσο στην υγεία-ασφάλεια των εργαζομένων και στην ποιότητα της εργασιακής τους ζωής, όσο και στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Η έννοια της ηθικής παρενόχλησης επικεντρώνεται κυρίως σε μη ορατές επιθέσεις (δηλαδή στα συναισθήματα των παθόντων) και εκεί εντοπίζεται η αντικειμενική δυσκολία εντοπισμού της. Σημειώνεται ότι όσοι ασκούν ανάλογη επιθετική συμπεριφορά υιοθετούν συγκεκαλυμμένες συμπεριφορές, ώστε να μην αποκαλύπτονται. Ο ανταγωνισμός, ο φθόνος και η μη παραδοχή ότι κάποιος μπορεί να είναι καλύτερος από αυτούς είναι τα βασικά κίνητρά τους, σύμφωνα με την έκθεση. Ένας ακόμη παράγοντας που ωθεί σε αυτό το αρνητικό κοινωνικό φαινόμενο σχετίζεται με τις κακές συνθήκες και με την οργάνωση του εργασιακού περιβάλλοντος. Συμπερασματικά, για την ύπαρξη της ηθικής παρενόχλησης σαφώς ευθύνονται προσωπικά χαρακτηριστικά των εργαζομένων, ωστόσο είναι αναγκαίο να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή και στα οργανωτικά αίτια του φαινομένου.

Επίσης, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, οι εργασιακές σχέσεις μεταξύ θύτη και θύματος επηρεάζουν το επίπεδο της παρενόχλησης, καθώς η παρενόχληση από ανώτερο στέλεχος μιας επιχείρησης είναι σοβαρότερη από ότι η παρενόχληση μεταξύ συναδέλφων. Κατόπιν καταγράφονται τα στάδια και οι κατηγορίες του φαινομένου της ηθικής παρενόχλησης, με την έκθεση να ολοκληρώνεται με προτάσεις που έχουν στόχο την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου, οι οποίες θα αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις, για τα διευθυντικά στελέχη, και φυσικά για τους εργαζομένους.

Μπορείτε να βρείτε την έκθεση εδώ .

Η Τηλεργασία στην Ε.Ε. πριν και μετά την Πανδημία Covid-19, EIEAΔ, Νοέμβριος 2020

Η Τηλεργασία στην Ε.Ε. πριν και μετά την Πανδημία Covid-19

EIEAΔ, Νοέμβριος 2020

Ένα πολύ επίκαιρο Δελτίο Ενημέρωσης σχετικά με την εξέλιξη της τηλεργασίας πριν και μετά την πανδημία στις χώρες της Ε.Ε. εξέδωσε η Διεύθυνση Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΙΕΑΔ).

Σύμφωνα με αυτό:

  • Στην Ελλάδα η τηλεργασία εκτιμάται στο 5,3% το 2019 (από 4,3% το 2009), έναντι 16,1% του μ.o. των κρατών-μελών της Ε.Ε. (12,4% το 2009).
  • Αφορά κυρίως τους αυτοαπασχολούμενους (37% το 2019) και λιγότερο τους μισθωτούς (12,7% το 2019).
  • Συναντάται κυρίως στους κλάδους “Πληροφορικής και Επικοινωνιών” (40%), “Παροχής επιχειρηματικών υπηρεσιών  έντασης γνώσης” (35%) και “Εκπαίδευσης” (32%), ενώ στους παραγωγικούς κλάδους χαμηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης περιορίζεται σε λιγότερο από 10%.
  • Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, πρωταθλήτριες είναι η Σουηδία, η Φινλανδία και Ολλανδία με πάνω από 30% του εργατικού δυναμικού, ενώ η πλειοψηφία των κρατών εμφανίζει ποσοστά τηλεργασίας κάτω από 10% (2019).
  • Κατά τη διάρκεια του 1ου κύματος της πανδημίας, το 26% των εργαζομένων της Ελλάδας εντάχθηκε σε καθεστώς τηλεργασίας, έναντι 37% της ΕΕ-27, με πρωταθλήτριες τη Φινλανδία (59%), το Λουξεμβούργο (56,8%) και την Ολλανδία (53,9%).
  • Στην μετά Covid εποχή, για τις χώρες της ΕΕ εκτιμάται ότι το 35%-40% του εργατικού δυναμικού θα μπορούσε να εργάζεται σε σχεδόν σταθερή βάση από απόσταση, ενώ για την Ελλάδα το ποσοστό πλήρους απασχόλησης με τηλεργασία θα μπορούσε να φτάσει το 25%, με ένα επιπλέον 12% να μπορεί να εργαστεί εκ περιτροπής.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το δελτίο εδώ

Τάσεις και εξελίξεις στην αγορά εργασίας ως εργαλείο αναζήτησης εργασίας

Τάσεις και εξελίξεις στην αγορά εργασίας ως εργαλείο αναζήτησης εργασίας

ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Σεπτέμβριος 2020

Η χώρα διανύει μια περίοδο οικονομικής αστάθειας, η οποία ευλόγως επηρεάζει και την αγορά εργασίας, στα πεδία των αποδοχών, της κινητικότητας και της τήρησης της εργατικής νομοθεσίας. Η τρέχουσα περίοδος της πανδημίας του COVID19 έρχεται σε συνέχεια της πολυετούς οικονομικής ύφεσης, και αναμένεται να λειτουργήσει ανασταλτικά ως προς την προηγούμενη τάση μείωσης της ανεργίας. Ως εκ τούτου, ο Έλληνας εργαζόμενος καλείται να επιδείξει προσαρμοστικότητα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, να είναι ενήμερος για τις τάσεις στην απασχόληση, και να θέτει εφικτούς στόχους, πάντα σε σχέση με την πείρα και τις δεξιότητές του, επαγγελματικές και βασικές.

Στα πλαίσια αυτά, το ΙΝΕ ΓΣΕΕ δημοσίευσε τον εν λόγω εύληπτο οδηγό δέκα σελίδων, που μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για νέους και παλιούς εργαζομένους, είτε αυτοί βρίσκονται την αρχή της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, είτε διανύουν ένα μεταβατικό στάδιο. Ωστόσο, ο οδηγός μπορεί να αποβεί χρήσιμος και για φοιτητές και σπουδαστές, καθώς μπορεί να τους προσφέρει μια εικόνα της λειτουργίας της αγοράς εργασίας και των απαιτήσεων της, βοηθώντας τους έτσι στον ακαδημαϊκό τους προγραμματισμό.

Σε γενικές γραμμές, σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το κείμενο εστιάζει στα εξής:

  • γενικά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας
  • τάσεις και εξελίξεις
  • ανάλυση των αγγελιών εργασίας
  • τεχνολογική εξειδίκευση και επαγγέλματα
  • εξελίξεις στην αγορά εργασίας εξαιτίας της πανδημίας του COVID 19
  • θέσεις εργασίας και οι αναγκαίες δεξιότητες γι αυτές

Μπορείτε να δείτε ολόκληρο το κείμενο εδώ

Έκτακτη έρευνα για τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων.

Έκτακτη έρευνα για τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων.

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Ιούνιος 2020

Η έρευνα αυτή αποτελεί μέρος αυτών που διεξάγει το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σε συνεργασία με την εταιρεία MARC για τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο του έργου «Παρεμβάσεις της ΓΣΕΒΕΕ για τη συστηματική παρακολούθηση και πρόγνωση αλλαγών του παραγωγικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων», το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία 2014-2020».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση βρίσκονται οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις μετά τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων λόγω COVID-19. Το γενικότερο ζήτημα της ρευστότητας των επιχειρήσεων, που είχε ήδη επισημανθεί στην έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ (δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2020) ως το σημαντικότερο πρόβλημα που θα χρειαστεί αυτές να αντιμετωπίσουν έχει πλέον καταστεί πιεστικό. Σύμφωνα με την έρευνα, τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα από την κυβέρνηση για την ενίσχυση της ρευστότητας φαίνεται πως δεν επαρκούν για να καλύψουν την πλειονότητα των επιχειρήσεων που παλεύουν για την επιβίωση τους μέσα σε συνθήκες εξαιρετικά μειωμένης ζήτησης και οικονομικής αβεβαιότητας.

Τα κυριότερα ευρήματα της έρευνας που αποτυπώνουν την δυσμενή τρέχουσα κατάσταση είναι τα εξής:

  • Περίπου 8 στις 10 επιχειρήσεις (81,7%) δήλωσαν πως ο τζίρος τους ήταν μειωμένος το προηγούμενο διάστημα (μήνα) σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό. Με βάση τα στοιχεία της έρευνας ο μέσος όρος μείωσης του τζίρου τους είναι 46%.
  • Σχεδόν 2 στις 10 επιχειρήσεις (21,1%) δήλωσαν πως είναι πολύ πιθανό το προσωπικό τους να μειωθεί το επόμενο εξάμηνο, ενώ μόλις το 5% δήλωσε πως θα προχωρήσει σε προσλήψεις. Εκτιμάται, με βάση τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί σήμερα, πως μέχρι το τέλους του έτους κινδυνεύουν να χαθούν περίπου 190.000 θέσεις εργασίας.
  • Περίπου 1 στις 3 (33,9%) επιχειρήσεις εκφράζουν τον φόβο για ενδεχόμενη διακοπή της δραστηριότητας τους το επόμενο διάστημα. Σχεδόν 4 στις 10 επιχειρήσεις (37,2%) δήλωσαν ότι το επόμενο διάστημα δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις φορολογικές τους υποχρεώσεις,
  • Επίσης 1 στις 3 επιχειρήσεις (33,4%) δήλωσε ότι το επόμενο διάστημα δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις ασφαλιστικές της υποχρεώσεις.
  • Σχεδόν 6 στις 10 (55,1%) επιχειρήσεις είναι λίγο ή καθόλου ικανοποιημένες με τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για την στήριξη των επιχειρήσεων.

Οι περίπου 260.000 μικρές και πολύ μικρές ελληνικές επιχειρήσεις (δηλαδή όσες απασχολούν 0-49 άτομα προσωπικό) αποτελούν σχεδόν 99% των καταχωρημένων επιχειρήσεων και προσφέρουν σχεδόν 56% των θέσεων απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα. Επλήγησαν ιδιαίτερα από την δεκαετή οικονομική κρίση, με αποτέλεσμα να πάσχουν από διαχρονική έλλειψη ρευστότητας, απώλεια μεριδίων αγοράς και σημαντική μείωση επενδύσεων σε άψυχο και έμψυχο δυναμικό.

Κατά κοινή ομολογία, οι πολύ μικρές, μικρές και ατομικές επιχειρήσεις αποτελούν τις πιο ευάλωτες επιχειρηματικές κατηγορίες αναφορικά με την προσαρμογή τους σε καθεστώς οικονομικής λιτότητας, το υψηλό κόστος διοικητικής συμμόρφωσης, και τη δυνατότητα πρόσληψης νέου προσωπικού. Παράλληλα, εκτιμάται ότι είναι λιγότερο προετοιμασμένες απέναντι σε μεταρρυθμίσεις, οι οποίες είναι πιθανό να θεσμοθετηθούν κατά την υλοποίηση των μέτρων οικονομικής ανάκαμψης μετά την πανδημία. Τα λουκέτα σε αυτή την κατηγορία επιχειρήσεων (κατά κανόνα οικογενειακών) δεν συνεπάγονται μόνο την απώλεια έμμισθων θέσεων εργασίας, αλλά και εκείνων των αυτοαπασχολουμένων, συχνά ευρισκόμενων σε ώριμη ηλικία.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έρευνα εδώ 

Μετάβαση στο περιεχόμενο