3η Έρευνα Δευτερογενών Στοιχείων ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ Νέοι εργαζόμενοι στην ΠΚΜ: Η απασχόληση τους μετά τις πρόσφατες κρίσεις και πριν το νέο εθνικό παραγωγικό πρότυπο

Π.33: 3η Έρευνα Δευτερογενών Στοιχείων ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ.

Νέοι εργαζόμενοι στην ΠΚΜ: Η απασχόληση τους μετά τις πρόσφατες κρίσεις και πριν το νέο εθνικό παραγωγικό πρότυπο

Η τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα έφερε τη χειρότερη κρίση θέσεων εργασίας μετά τη Μεγάλη Ύφεση του 1929. Σύμφωνα με την ILO, σχεδόν το μισό του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού κινδυνεύει να απολέσει τους βιοποριστικούς πόρους του, με το πιο έντονα επηρεασμένο τμήμα να είναι οι εργαζόμενοι φτωχοί, νέοι, γυναίκες και μειονότητες. Ενώ ο αριθμός των κρουσμάτων COVID-19 σταδιακά μειώνεται και τα μέτρα περιορισμού αναστέλλονται, η πανδημία αφήνει πίσω της μία εκκολαπτόμενη αγορά εργασίας που ορίζεται από τρία χαρακτηριστικά: την αναντιστοιχία μεταξύ δεξιοτήτων και εργασίας, την αναζωπύρωση της εργατικής ισχύος, και την ανάγκη αποκατάστασης των κοινωνικών δικτύων ασφαλείας, ιδιαίτερα στις οικονομίες παροχής φροντίδας και περιστασιακής απασχόλησης. Η παγκόσμια αγορά εργασίας σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνεται πλέον από ένα εργατικό δυναμικό που δεν είναι ιδιαίτερα πρόθυμο να επιστρέψει σε παλιά πρότυπα. Οι εργοδότες επομένως καλούνται να επανεξετάσουν το πρότυπο εργασίας που προσφέρουν, δίνοντας περισσότερη προτεραιότητα σε παράγοντες όπως ο κοινωνικός αντίκτυπος, ο πολιτισμός, η ασφάλεια εργασίας και η ευελιξία. Μπροστά σε μια τέτοια αυξανόμενη αστάθεια, η τυχόν διαιώνιση ενός εργατικού δυναμικού με αποκλεισμούς θα συνεχίσει να εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη.

Την ίδια στιγμή, πολλοί οικονομικοί τομείς, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης, των κατασκευών, της πληροφορικής και της επικοινωνίας, αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού καθώς ο πλανήτης αναδύεται από την πανδημία COVID-19 (Living and working in Europe, Eurofound, 2021). Αυτή η ανεκπλήρωτη ζήτηση για εργασία αναστέλλει την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την παροχή υπηρεσιών υψηλότερου επιπέδου. Ωστόσο, η ζήτηση για εργασία είναι πιθανό να ενταθεί και λόγω αλλαγών στις καταναλωτικές και οικονομικές απαιτήσεις, παράλληλα με τη συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας για δημογραφικά αίτια. Ειδικά οι τομείς των κατασκευών, της ενέργειας, της μεταποίησης και των μεταφορών είναι πιθανό να απαιτήσουν επιπλέον εργατικό δυναμικό και νέες δεξιότητες τη στιγμή που η ΕΕ κινείται προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και καθαρότερες -και κυκλικές- βιομηχανία και υπηρεσίες. Θα απαιτηθεί επίσης επανειδίκευση πολλών εργαζομένων για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για την ψηφιοποίηση και για τις ανάγκες μιας μεταβαλλόμενης οικονομίας. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι εργοδότες και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καλούνται να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο εργασίας, όπως η παρενόχληση, η ένταση εργασίας και η εμπειρία συναισθηματικά ενοχλητικών καταστάσεων. Οι προαναφερόμενοι κίνδυνοι είναι επιβλαβείς για την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων και επιζήμιοι για την παραγωγικότητα. Πάνω από το ένα τρίτο των εργαζομένων βρίσκονται σε ανασφαλείς θέσεις εργασίας, γεγονός που συχνά παρέχουν μειωμένη πρόσβαση στην κοινωνική προστασία συμπεριλαμβανομένων των αδειών μετ’ αποδοχών, της αναρρωτικής άδειας και άλλων δικαιωμάτων που έχουν οι εργαζόμενοι σε μόνιμες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, η δε εξ αποστάσεως εργασία συχνά αποτελεί μια πιο πρόσφατη μορφή μη τυπικής απασχόλησης. Εδώ πρέπει να επισημανθεί πως και οι ψηφιακές τεχνολογίες μεταμορφώνουν το περιεχόμενο των θέσεων εργασίας, φαινόμενο που θα μπορούσε να αποδειχθεί ωφέλιμο μα και επιβλαβές ως προς την ποιότητα της απασχόλησης.


Η πανδημία έπληξε τους νέους πιο σοβαρά από όλες τις ηλικιακές ομάδες. Οι εργαζόμενοι ηλικίας 15-24 ετών έχασαν τη δουλειά τους και τέθηκαν σε άδεια περισσότερο από εκείνους σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες (ILO, 2022). Δύο παράγοντες εκθέτουν τους νεότερους εργαζομένους σε απώλεια θέσεων εργασίας: σχεδόν οι μισοί απασχολούνται με προσωρινές συμβάσεις (εύκολα τερματιζόμενες) και κατέχουν δυσανάλογο μερίδιο εργασίας σε τομείς που έκλεισαν με κυβερνητική εντολή -φιλοξενία, λιανικό εμπόριο και τέχνες. Η ψυχική υγεία των νέων κατρακύλησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ο κίνδυνος κατάθλιψης αυξήθηκε σε τρομακτικό επίπεδο, και μεγάλο ποσοστό διέτρεχε κίνδυνο κατάθλιψης την άνοιξη του 2021, τη στιγμή που οι περιορισμοί ενισχύθηκαν για άλλη μια φορά, όταν το δεύτερο κύμα COVID-19 σάρωσε την Ευρώπη. Αυτή η κρίση ψυχικής υγείας αντιπροσωπεύει μια υπαρξιακή και σιωπηλή επιδημία που απαιτεί τεράστιες επενδύσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση των συνεπειών της. Οι νέοι ανησυχούσαν για περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας καθώς αναρωτιόνταν τι θα ακολουθούσε τη σταδιακή απόσυρση των μέτρων στήριξης της οικονομίας. Επιπλέον, η εμπιστοσύνη των νέων Ευρωπαίων στις εθνικές τους κυβερνήσεις μειώθηκε σταθερά από την άνοιξη του 2020 έως την άνοιξη του 2021, ενώ ομολογουμένως η εμπιστοσύνη στην ΕΕ παρέμεινε υψηλότερη κατά μέσο όρο. Ειδικά τα αποτελέσματα της παραπληροφόρησης τον περασμένο χρόνο ήταν ιδιαίτερα εμφανή, καλλιεργώντας μεγαλύτερη δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς.


Μέσα σε ένα περιβάλλον εντάσεων και ανασφάλειας, περισσότερο επισφαλείς να περιθωριοποιηθούν είναι οι νέοι με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως η εθνοτική καταγωγή, το φύλο, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, κάποια αναπηρία, το θρήσκευμα, ή ορισμένα πολιτικά φρονήματα. Ο κοινωνικοοικονομικός αποκλεισμός επιφέρει δημοκρατικό αποκλεισμό και όσοι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση είναι εν γένει λιγότερο ενεργοί πολίτες και έχουν μικρότερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Οι νέοι καλούνται όχι μόνο να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους, αλλά και να συμβάλουν στην επίτευξη θετικών αλλαγών στην κοινωνία. Για να μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως τα εφόδια που τους παρέχονται, αυτά θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις προσδοκίες, τη δημιουργικότητα και τα ταλέντα τους, και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Ας μη ξεχνάμε πως -σύμφωνα με την έκθεση της ΕΕ για τη νεολαία- αυτή η γενιά διαθέτει διαχρονικά την καλύτερη μόρφωση και ιδιαίτερες δεξιότητες ως προς τη χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας (ΤΠΕ) και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ).


Καθώς η πανδημία και η πραγματική οικονομία «κανονικοποιούνται», ο ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ θεώρησε πως μετά την εξέταση των εργασιακών συνθηκών και προοπτικών για τις γυναίκες, σειρά θα έπρεπε να πάρουν οι νέοι, δεδομένου ότι αυτοί θα φέρουν το κύριο βάρος ανάταξης της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, και μάλιστα όχι μόνο στην μεταπανδημική μα και στη μεταμνημονιακή περίοδο. Η παρακάτω έκθεση, αξιοποιώντας στοιχεία από διάφορες αξιόπιστες εθνικές και υπερεθνικές πηγές (τουλάχιστον 55), αποσκοπεί να αποτυπώσει με τον πληρέστερο δυνατό τρόπο το εργασιακό παρόν και μέλλον των νέων στην υφήλιο, στην Ελλάδα, και ειδικά στην Κεντρική Μακεδονία. Παραθέτοντας σε 6 ενότητες ένα σημαντικό όγκο ερευνητικού υλικού από πολλαπλές πηγές, η παρούσα έκθεση φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως οδηγός όχι μόνο της νεανικής απασχόλησης μα και της νέας επιχειρηματικότητας, και να παρουσιάσει μία όσο το δυνατόν ολιστική απεικόνιση της τρέχουσας κατάστασης και των επαγγελματικών δυνατοτήτων σχετικά με τη νεανική απασχόληση, μέσα από συγκριτικά στοιχεία (ποσοτικά και ποιοτικά) που αφορούν κάθε πτυχή της, εκπαίδευση (με ιδιαίτερη έμφαση στην ΕΕΚ), κατάρτιση, δυναμικά επαγγέλματα, πολιτικές στήριξης της εργασίας, οικονομικοί κλάδοι με προοπτικές στην Ελλάδα μα και διεθνώς κοκ. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα ευρήματα που παρατίθενται δεν εξαντλούνται στις ηλικιακές ομάδες 15-24 ή 18-29 αλλά συχνά συμπεριλαμβάνουν και εκείνα για άτομα έως 34 χρόνων, σε μία προσπάθεια να συγκεραστούν οι ελληνικές πρακτικές στατιστικής καταγραφής με τις διάφορες του εξωτερικού και να αναλυθούν η συμπεριφορά και οι προοπτικές ενός όσο το δυνατόν μεγαλύτερου πληθυσμού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί νεανικός.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη τη έρευνα εδώ.

Π03 3η ΕΤΗΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ ΕΙΕΑΔ

Π3 – 3η Ετήσια Έρευνα Πεδίου ΕΙΕΑΔ

Το Παραδοτέο Π03 «3η Ετήσια Έρευνα Πεδίου του ΕΙΕΑΔ» και οι ανάλογες προηγούμενες έρευνες πεδίου (Π01, Π02) υλοποιήθηκαν προγραμματικά σε ετήσια βάση από τον ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ, αποσκοπώντας στη συλλογή δεδομένων με στόχο τη διερεύνηση κρίσιμων στοιχείων της αγοράς εργασίας στην Κεντρική Μακεδονία και την καταγραφή τάσεων, αναντιστοιχιών και προκλήσεων.

Ο σχεδιασμός της εν λόγω 3ης Έρευνας Πεδίου ΕΙΕΑΔ, έλαβε ως όφειλε υπόψη τις «Ζητούμενες πληροφορίες από τις Περιφέρειες», όπως αποτυπώνονται στην «Μηχανισμός Διάγνωσης Αγοράς Εργασίας: Συνολική Μεθοδολογία» (ΕΙΕΑΔ,2015), αφετέρου το προτεινόμενο «Ερωτηματολόγιο προς τους κοινωνικούς εταίρους» για τη διενέργεια έρευνας στους εργοδότες που περιλαμβάνεται στην ίδια έκδοση. Η παρούσα έρευνα πεδίου περιλαμβάνει και παρουσιάζει τα ευρήματα της ποσοτικής και ποιοτικής πρωτογενούς έρευνας που διενεργήθηκαν τον Ιούνιο του 2022. Ο τύπος έρευνας ανήκει στην κατηγορία των εμπειρικών ερευνών μέσω προσωπικής συνέντευξης. Η έρευνα διεξήχθη μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων (CATI–Computer Assisted Telephone Interviewing) και βάσει δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου προσαρμοσμένο στο λογισμικό SurveyMonkey. Για την πραγματοποίηση της ποσοτικής έρευνας διεξήχθησαν σύντομες συνεντεύξεις μέσω τηλεφώνου από τους/τις ερευνητές/τριες βάσει ημιδομημένου σύντομου ερωτηματολογίου 4-5 ερωτήσεων ανοιχτής απάντησης

Η συνολική έρευνα διεξήχθη στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και το δείγμα είναι αντιπροσωπευτικό (στάθμιση) της συγκέντρωσης των επιχειρήσεων στις επτά (7) περιφερειακές Ενότητες (ΠΕ) αυτής. Ως μονάδες δειγματοληψίας της ποιοτικής έρευνας επιλέχθηκαν οι επιχειρήσεις, που διατηρούν έδρα ή παράρτημα στην ΠΚΜ, με τουλάχιστον έναν εργαζόμενο (εξαρτημένη σχέση εργασίας) πλην του εργοδότη. Για την τηλεφωνική συνέντευξη κλήθηκαν οι ιδιοκτήτες ή διευθυντικά στελέχη των επιχειρήσεων, ώστε να είναι σε θέση να απαντήσουν στις εξειδικευμένες ερωτήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ για το 2021, που καταγράφει τις επιχειρήσεις που απασχολούν μισθωτούς εργαζόμενους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, στα τέλη του έτους, στην ΠΚΜ δραστηριοποιούνταν 50.285 επιχειρήσεις (16,72% του συνόλου των επιχειρήσεων στην επικράτεια) που συνολικά απασχολούσαν 352.637 εργαζόμενους (16,21% του συνόλου των εργαζομένων στην επικράτεια). Το δείγμα των 603 επιχειρήσεων με τουλάχιστον 1 εργαζόμενο (πλην του ιδιοκτήτη), που τελικά συμμετείχαν στην έρευνα, συνιστούν κάλυψη περίπου 1,2% του συνολικού πληθυσμού των επιχειρήσεων της ΠΚΜ.

Κατά το σχεδιασμό της έρευνας, η Ομάδα Έργου έλαβε υπόψη αφενός τις «Ζητούμενες πληροφορίες από τις Περιφέρειες», όπως αποτυπώνονται στη Συνολική Μεθοδολογία του ΕΙΕΑΔ, αφετέρου το προτεινόμενο ερωτηματολόγιο που απευθύνεται προς τους κοινωνικούς εταίρους για τη διενέργεια έρευνας στους εργοδότες, της ίδιας έκδοσης. Βασικοί στόχοι της έρευνας ήταν:
➢ Η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στο απασχολούμενο ανθρώπινο δυναμικό στον ιδιωτικό τομέα της ΠΚΜ.
➢ Η καταγραφή της τρέχουσας ζήτησης και των μελλοντικών προοπτικών ανάπτυξης σε επαγγέλματα και κλάδους.
➢ Η διερεύνηση ζητούμενων επαγγελματικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων που λείπουν ή χρειάζονται βελτίωση, μέσω προγραμμάτων δια βίου μάθησης κ.ά. (οριζόντιες δεξιότητες κατά ESCO).

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη τη έρευνα εδώ.

ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΚΘΕΣΗ

Α. Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στη Χώρα και στην ΠΚΜ

Β. Επιλεγμένα Ποιοτικά Στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση στη Χώρα

Γ. Τάσεις απασχόλησης στην ΠΚΜ κατά το 2021

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Α.  Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στη Χώρα και στην ΠΚΜ

1.  Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στη Χώρα

2.  Αριθμός Θανάτων στις Περιφέρειες της Χώρας, 2019-2021

3.  Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στην ΠΚΜ, 2017-2021

4.  Υπολογιζόμενος Πληθυσμός στην ΠΚΜ

5.  Πρόβλεψη Πληθυσμού Χώρας

Β.  Επιλεγμένα Ποιοτικά Στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση στη Χώρα

1.  Πληθυσμός Φοιτητών και Αποφοίτων

2.  Κατανομή φοιτητών ανά επίπεδο σπουδών και φύλο 

3.  Κατανομή των πτυχιούχων ανά ομάδα ηλικιών και φύλο

4.  Κατανομή φοιτητών ανά αντικείμενο σπουδών και φύλο (επίπεδα 5-8)

5.  Απασχόληση Πτυχιούχων ΑΕΙ                                                                                                     

6.  Αποδοχές Πτυχιούχων ΑΕΙ

Γ.  Τάσεις απασχόλησης στην ΠΚΜ κατά το 2021

1.   Νέες θέσεις εργασίας στην ΠΚΜ                                                                                                               

1.1. Νέες θέσεις εργασίας ανά είδος σύμβασης                                                                    

1.2. Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Φύλο στην ΠΚΜ, 2021                                                                                                        

1.3. Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Ηλικία στην ΠΚΜ, 2021       

2.  Δυναμικά Επαγγέλματα στην ΠΚΜ, 2021

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα Έκτακτη Έκθεση του Περιφερειακού ΜΔΑΑΕ-ΚΜ, έχει ως στόχο την ενημέρωση των μελών  του Δικτύου, αφενός για σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Χώρα και η ΠΚΜ, αφετέρου για τις μελλοντικές προοπτικές της απασχόλησης.

Στην Ενότητα Α παρουσιάζονται η φυσική κίνηση και οι εκτιμήσεις του πληθυσμού της Χώρας και της ΠΚΜ, καθώς και οι δυσοίωνες προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες. Στην Ενότητα Β αναλύονται επιλεγμένα ποιοτικά στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση στη Χώρα μας, σε σύγκριση με την ΕΕ-28 και τις χώρες του ΟΟΣΑ. Στην Ενότητα Γ αναλύονται οι νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ κατά το 2021, καθώς και τα επαγγέλματα που εμφάνισαν έντονο δυναμισμό.

Α. Φυσική Κίνηση Πληθυσμού

1. Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στη Χώρα

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία των Ληξιαρχικών Πράξεων που δημοσιοποιούνται  ανά μήνα από το Υπουργείο Εσωτερικών, η φυσική κίνηση του πληθυσμού κατά την τελευταία εξαετία έχει σαφή αρνητική τάση. Πιο συγκεκριμένα, όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 1 και στο Γράφημα 1, οι γεννήσεις εμφανίζουν στασιμότητα την πενταετία 2017-21, ενώ οι θάνατοι αυξάνονται σημαντικά τη διετία 2020-21, προφανώς λόγω των δραματικών επιπτώσεων της πανδημίας.

Ως αποτέλεσμα, ο πληθυσμός της Χώρας φαίνεται να μειώνεται κατά περίπου  242.000 άτομα, κατά την εξαετία 2016-2021, χωρίς να περιλαμβάνονται οι ροές εισερχόμενης και εξερχόμενης μετανάστευσης, που τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί σημαντικά. Το πιο δυσοίωνο συμπέρασμα είναι ότι και πριν την πανδημία, η διαφορά γεννήσεων και θανάτων ήταν αρνητική κατά τουλάχιστον 40.000 άτομα ετησίως, τάση που υποδηλώνει σταθερή μείωση αλλά και γήρανση του πληθυσμού κατά τις επόμενες δεκαετίες. 

ΈτοςΓεννήσειςΘάνατοιΔιαφορά
201692.898118.788-25.890
201788.553124.495-35.942
201886.440120.296-33.856
201983.763124.954-41.191
202085.605131.839-46.234
2021*86.390145.365-58.975
Πίνακας 1: Γεννήσεις-Θάνατοι στη Χώρα. * Μη οριστικά. Πηγή:  Υπουργείο Εσωτερικών.  Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Πηγή:  Υπουργείο Εσωτερικών. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Οι δραματικές επιπτώσεις της πανδημίας αποτυπώνονται τόσο  στον Πίνακα 2 όσο και στο Γράφημα 2, όπου παρατηρείται μια αρχική αύξηση θανάτων κατά 5,5% το 2020 και μια σημαντική επιπλέον αντίστοιχη αύξηση κατά 10,3% το 2021.

ΈτοςΘάνατοιΜεταβολή
2016118.788 
2017124.4954,8%
2018120.296-3,4%
2019124.9543,9%
2020131.8395,5%
2021*145.36510,3%
Πίνακας 2: Μεταβολή Αριθμού Θανάτων στη Χώρα, 2016-2021Πηγή:  Υπουργείο Εσωτερικών.  Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

2. Αριθμός Θανάτων στις Περιφέρειες της Χώρας, 2019-2021

Στην παρακάτω ενότητα αναλύονται στοιχεία σχετικά με τον αριθμό θανάτων, κατά την τριετία 2019-21, στις 13 Περιφέρειες της Χώρας και γίνονται συγκρίσεις μεταξύ τους. Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 3, οι θάνατοι αυξήθηκαν στη Χώρα κατά περίπου 15% το 2021 σε σύγκριση με το 2019 (από 124.965 σε 143.586).

Οι Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας με 22,1% και Θεσσαλίας με 21% εμφανίζουν  τη μεγαλύτερη αύξηση θανάτων μεταξύ 2019 και 2021 και είναι οι μόνες που υπερβαίνουν σημαντικά τον μ.ο. της Χώρας (Γράφημα 3), φαινόμενο που προφανώς συνδέεται  με το σχετικά χαμηλότερο ποσοστό εμβολιασμού σε σύγκριση  με τον εθνικό μέσο όρο. Ως προς την ΠΚΜ, δεδομένου ότι δεν παρατηρήθηκε αύξηση των θανάτων από άλλες μη παθολογικές αιτίες (π.χ. δυστυχήματα κ.α.), η έξαρση των θανάτων αποδίδεται στις επιπτώσεις της πανδημίας.

Περιφέρεια201920202021*Μεταβολή 2019-21
Κεντρικής Μακεδονίας21.89524.75726.73422,1%
Αν. Μακεδ. & Θράκης7.6138.6388.65113,6%
Δυτικής Μακεδονίας3.4703.7813.98514,8%
Ηπείρου4.1554.2054.5078,5%
Θεσσαλίας8.9889.68310.87321,0%
Στερεάς Ελλάδας6.9436.7937.75111,6%
Δυτικής Ελλάδας8.0058.0199.07013,3%
Αττικής41.92642.48348.26815,1%
Πελοποννήσου7.5447.5308.2639,5%
Βορείου Αιγαίου2.3882.4252.4010,5%
Νοτίου Αιγαίου2.9512.9533.26210,5%
Ιονίων Νήσων2.6582.6372.7824,7%
Κρήτης6.4196.3286.9508,3%
Άγνωστης διαμονής105689–
Ελλάδα124.965130.288143.58614,9%
Πίνακας 3: Αριθμός Θανάτων ανά Περιφέρεια της Χώρας, 2019-2021. *Προσωρινά στοιχεία.
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, 11/02/22. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, 11/02/22.   Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

3. Φυσική Κίνηση Πληθυσμού στην ΠΚΜ, 2017-2021

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία των Ληξιαρχικών Πράξεων του Υπουργείου Εσωτερικών, η φυσική κίνηση του πληθυσμού κατά την τελευταία πενταετία έχει σαφή αρνητική τάση και στην ΠΚΜ. Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 4 και στο Γράφημα 4, οι γεννήσεις εμφανίζουν στασιμότητα κατά την πενταετία 2017-21, ενώ οι θάνατοι αυξάνονται σημαντικά τη διετία 2020-21, προφανώς λόγω των δραματικών επιπτώσεων της πανδημίας.

Ως αποτέλεσμα, ο πληθυσμός της Περιφέρειας φαίνεται να μειώνεται κατά περίπου  43.000 άτομα συνολικά, την πενταετία 2017-2021, χωρίς να περιλαμβάνονται οι ροές εισερχόμενης και εξερχόμενης μετανάστευσης (τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί σημαντικά).  Ακόμη κι αν αγνοηθούν οι δραματικές συνέπειες της πανδημίας στα έτη 2020 και 2021, η ΠΚΜ φαίνεται να έχει απώλεια τουλάχιστον 6.000 ατόμων κάθε χρόνο, τάση που αν δεν αναστραφεί θα οδηγήσει σε  σταθερή μείωση αλλά και γήρανση του πληθυσμού της κατά τις επόμενες δεκαετίες. 

 2017201820192.0202021
Γεννήσεις15.30314.85414.89013.55714.325
Θάνατοι21.30820.92221.74924.98226.797
Διαφορά-6.005-6.068-6.859-11.425-12.472
Πίνακας 4: Φυσική Κίνηση Πληθυσμού ΠΚΜ, 2017-2021. Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

4. Υπολογιζόμενος Πληθυσμός στην ΠΚΜ

Στον Πίνακα 5  αποτυπώνεται ο υπολογιζόμενος Πληθυσμός της Κεντρικής Μακεδονίας, κατά την 01.01.2021, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ (30.12.2021). Οι τιμές των ετών 2019, 2020 και 2021 αποτελούν εκτιμήσεις, ενώ του 2011 αποτυπώνουν τα αποτελέσματα της απογραφής.

Παρατηρούμε ότι οι Π.Ε. Πιερίας και Χαλκιδικής εμφανίζουν μία σταθερή αύξηση του πληθυσμού τους μεταξύ 2011 και 2019, τάση που ανακόπτεται λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας τα έτη 2020 και 2021.

Χωρική Ενότητα20112019*2020*2021*Μεταβολή 2011-2021
Κεντρική Μακεδονία1.882.1081.873.7771.872.1021.858.755–1,24%
Π.Ε. Θεσσαλονίκης1.110.5511.104.6901.104.0231.096.665-1,25%
Π.Ε. Ημαθίας140.611141.585141.789140.8380,16%
Π.Ε. Κιλκίς80.41980.47580.43079.597-1,02%
Π.Ε. Πέλλας139.680137.181136.549135.412-3,06%
Π.Ε. Πιερίας126.698131.879132.139131.4263,73%
Π.Ε. Σερρών176.430167.374166.583164.544-6,74%
Π.Ε. Χαλκιδικής107.719110.593110.589110.2732,37%
Πίνακας 5: Υπολογιζόμενος Πληθυσμός ΠΚΜ την 01.01.2021. Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (30.12.2021) Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Συνολικά, όπως αποτυπώνεται στο Γράφημα 5, κατά την τελευταία δεκαετία 2011-2021, η ΠΚΜ εκτιμάται ότι υπέστη μικρή μείωση του πληθυσμού της κατά -1,24%, με την Π.Ε. Σερρών να εμφανίζει τη μεγαλύτερη μείωση με -6,74%. Στον αντίποδα, η Π.Ε. Πιερίας εμφανίζει τη μεγαλύτερη αύξηση κατά 3,73% και ακολουθεί η Π.Ε. Χαλκιδικής με 2,37%.

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (30.12.2021). Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

5. Πρόβλεψη Πληθυσμού Χώρας

Στον Πίνακα 6 που ακολουθεί αποτυπώνονται στοιχεία που περιλαμβάνονται στην έκδοση “The 2021 Ageing Report, Institutional Paper 148”, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2021), που μεταξύ των άλλων περιέχει οικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έως το 2070.  

Μεγέθη201920302040205020602070
Δείκτης Γονιμότητας1,341,391,431,471,501,54
Προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση (Άνδρ.)79,080,882,483,885,286,4
Προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση (Γυν.)84,385,786,988,189,390,3
Καθαρές μεταναστευτικές ροές (σε χιλ.)13,711,61620,723,826
Πληθυσμός (σε εκατ.)10,710,39,99,598,6
Νέοι (0-19) ως % του πληθυσμού19,4%17,5%16,3%16,7%16,8%16,9%
Ηλικία εργασίας (20-64) ως % του πληθυσμού58,4%56,5%53,0%49,5%49,8%50,3%
Ηλικιωμένοι (65+) ως % του πληθυσμού22,2%26,0%30,6%33,8%33,5%32,8%
Πίνακας 6: Δημογραφικές Προβλέψεις

Από την ανάλυση  των παραπάνω στοιχείων προκύπτει ότι ο πληθυσμός της Χώρας εκτιμάται ότι θα μειώνεται κατά περίπου 400.000 ανά δεκαετία και θα συρρικνωθεί στα 8,6 εκατ. το 2070 (Γράφημα 6). Οι προβλέψεις αυτές προκύπτουν παρά την προβλεπόμενη σταδιακή αύξηση του δείκτη γονιμότητας από 1,34 (2019) σε 1,54 (2070) και την προβλεπόμενη αύξηση του προσδόκιμου ζωής από 79,0 (2019) σε 86,4 (2070) έτη για τους άνδρες και από 84,3 σε 90,3 αντίστοιχα για τις γυναίκες. Οι καθαρές μεταναστευτικές ροές υπολογίζονται σε αρκετά χαμηλό επίπεδο.

Η προβλεπόμενη σύνθεση του πληθυσμού για τη Χώρα κατά τις επόμενες δεκαετίες είναι άκρως ανησυχητική. Όπως αποτυπώνεται στο Γράφημα 7, οι νέοι 0-19 ετών από 19,4% του πληθυσμού το 2019 προβλέπεται να συρρικνωθούν στο 16,3% το 2040 και να συγκρατηθούν στο 16,9% το 2070. Οι ηλικιωμένοι 65+ ετών προβλέπεται από 22,2% το 2019 να ανέλθουν στο 32,8% το 2070, δηλαδή στο 1/3 του πληθυσμού. Ως αποτέλεσμα, ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας (20-64 ετών) θα υποχωρήσει στο 50% το 2070, από 58,4% το 2019.

Ακόμη πιο δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις της Διεύθυνσης Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (2019) για τη Χώρα μας, όπως αποτυπώνονται στον Πίνακα 7 και στο Γράφημα 8. Σύμφωνα με αυτές, ο πληθυσμός της Χώρας το 2020 εκτιμάται σε 10,4 εκατ., ενώ το 2050 προβλέπεται να είναι λίγο περισσότερο από 9 εκατ., δηλαδή 0,5 εκατ. χαμηλότερα από την πρόβλεψη της Ε.Ε. (Γραφ. 6).

200020102020203020402050
11.082.10410.887.63710.423.0549.917.2509.509.2689.029.249
Πίνακας 7: Προβλέψεις Πληθυσμού Χώρας, Πηγή: ΟΗΕ 2019. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Το σύνολο των παραπάνω τάσεων και προβλέψεων δείχνουν ότι είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη μιας διορατικής και γενναίας πολιτικής κινήτρων προς τους νέους  είτε για να δημιουργήσουν  οικογένεια είτε για να επιστρέψουν και να εργαστούν  στη Χώρα, ώστε αρχικά να συγκρατηθούν  και μακροπρόθεσμα να αναστραφούν, αφενός η διαφαινόμενη έλλειψη εργατικού δυναμικού για τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης της Χώρας, αφετέρου  η συρρίκνωση και γήρανση του πληθυσμού της.

Β. Επιλεγμένα Ποιοτικά Στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση στη Χώρα

Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικά  ποιοτικά στοιχεία για την Ανώτατη Εκπαίδευση στη Χώρα, κατόπιν μελέτης της ‘Ετήσιας Έκθεσης για την Ποιότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης 2020’, που εξέδωσε η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) το 2021.

1. Πληθυσμός Φοιτητών και Αποφοίτων

Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 8 και στο Γράφημα 9, ο φοιτητικός πληθυσμός Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης* στην Ελλάδα ανέρχεται στο εντυπωσιακό 7,4% του συνολικού πληθυσμού της Χώρας, έναντι μ.ό. 3,8% των 28 χωρών της Ε.Ε..  Το γεγονός αυτό οφείλεται  στο χαμηλό ποσοστό αποφοίτων, αφού μόνο το 8,91% των φοιτητών αποφοίτησαν το 2019 στη Χώρα μας, έναντι του 25,33% που αποφοίτησαν στην ΕΕ-28.

 ΚατηγορίαΕλλάδαΕΕ-28
Φοιτητές στον Πληθυσμό7,4%3,8%
Άνδρες50,6%45,8%
Γυναίκες49,4%54,2%
Απόφοιτοι επί των φοιτητών8,91%25,33%
Πίνακας 8: Αριθμός Φοιτητών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης* ως προς τον πληθυσμό, 2019. Πηγή: Eurostat.
*Περιλαμβάνει τις βαθμίδες: (5) Βραχείας διάρκειας, (6) Πτυχίο, (7) Μάστερ , (8) Διδακτορικό
Πηγή: Eurostat

Το δυσάρεστο αυτό φαινόμενο, που αφενός οδηγεί σε κατασπατάληση κρατικών πόρων που θα μπορούσαν  να διατεθούν σε χρήσιμους τομείς (υποτροφίες, μετεκπαίδευση, έρευνα κλπ), αφετέρου δυσχεραίνει το έργο του διδακτικού προσωπικού και υπονομεύει το κύρος και την αξιοπιστία των ελληνικών ΑΕΙ, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί δραστικά. Η νομοθέτηση από το Υπουργείο Παιδείας (2021) ανώτατων ορίων για τη χρονική διάρκεια φοίτησης στα προγράμματα σπουδών των ΑΕΙ (π.χ. 4+2 χρόνια), μετά τη συμπλήρωση των οποίων οι φοιτητές θα πρέπει να διαγράφονται, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση αρκεί να εφαρμοστεί ισότιμα σε όλα τα ιδρύματα. Άλλωστε προβλέπονται δίκαιες παρατάσεις για εργαζόμενους, ασθενείς ή ΑΜΕΑ φοιτητές.

2. Κατανομή φοιτητών ανά επίπεδο σπουδών και φύλο  

Στον Πίνακα 9 αποτυπώνεται η κατανομή των φοιτητών ανά επίπεδο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (2019) και ανά φύλο, για την Ελλάδα και για την ΕΕ-28.

Ως προς το φύλο, παρατηρείται αξιοσημείωτη  διαφοροποίηση (Γράφημα 10), καθώς ενώ στη Χώρα μας οι φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μοιράζονται ισομερώς στα δύο φύλα, στην ΕΕ-28 υπάρχει υψηλότερη αναλογία γυναικών (54,2% έναντι 45,8%), προφανώς λόγω ροπής των ανδρών προς σχολές τεχνικών και άλλων επαγγελμάτων, που είναι ενταγμένες στην τυπική και πιστοποιημένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

Επίπεδο ΕκπαίδευσηςΕλλάδαΕΕ-28
ΆνδρεςΓυναίκεςΆνδρεςΓυναίκεςΆνδρες
Τριτοβάθμια εκπαίδευση (5-8)50,60%49,40%45,80%54,20%
Σύντομος Κύκλος (επίπεδο 5)  49,50%50,50%
Πτυχίο (επίπεδο 6)51,80%48,20%46,50%53,50%
Μάστερ (επίπεδο 7)40,10%59,90%42,70%57,30%
Διδακτορικό (επίπεδο 8)51,60%48,40%51,80%48,20%
Πίνακας 9: Κατανομή φοιτητών (%) ανά επίπεδο σπουδών και φύλο (2019). Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ
Πηγή: Eurostat

                                                                  

Ως προς την Ελλάδα (Γράφημα 11), αξιοσημείωτη είναι η διαφοροποίηση στην κατανομή των φύλων στο μεταπτυχιακό επίπεδο Μάστερ (7), όπου οι 6 στους 10 είναι γυναίκες, σε αντίθεση με την περίπου ισομερή κατανομή που παρατηρείται στους φοιτητές Πτυχίου (6) και Διδακτορικού (8).

Ως προς την ΕΕ-28, αξιοσημείωτη είναι η σχετική πλειοψηφία των ανδρών φοιτητών (51,80%) Διδακτορικού (8), σε αντίθεση με τη σημαντική σχετική πλειοψηφία των γυναικών στα υπόλοιπα επίπεδα.

Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

3. Κατανομή των πτυχιούχων ανά ομάδα ηλικιών και φύλο  

Στον Πίνακα 10 και στο Γράφημα 12 αποτυπώνεται η κατανομή των πτυχιούχων  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά ομάδα ηλικιών για το 2020, για την Ελλάδα, την ΕΕ-28 και τις χώρες του ΟΟΣΑ (συμμετέχουν οι 23 από τις ΕΕ-28).

Η Ελλάδα και η  ΕΕ-28,  εμφανίζουν την ίδια αναλογία πτυχιούχων στις δύο ηλικιακές ομάδες, αφού συνολικά οι 4 στους 10 ηλικίας 25-34 ετών είναι πτυχιούχοι, έναντι 1 στους 3 στην ηλικία 25-64. Όμως Ελλάδα και ΕΕ-28 υστερούν αισθητά στην αναλογία πτυχιούχων, ως προς τις χώρες του ΟΟΣΑ.

Ηλικιακή ομάδαΕλλάδαΕΕ-28ΟΟΣΑ*
25-34 ετών42%41%45%
25-64 ετών32%33%40%
Πίνακας 10: Πτυχιούχοι στο σύνολο του Πληθυσμού(2020). Πηγές: ΟOΣΑ, Eurostat, EΘΑΑΕ

Πηγές: ΟOΣΑ, Eurostat, EΘΑΑΕ

Η ανάλυση των συγκεκριμένων στοιχείων ανά φύλο, για την ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών αποδεικνύει ότι στις γυναίκες γενικά συναντούμε μεγαλύτερο ποσοστό πτυχιούχων (46%-51%), σε σύγκριση με τους άντρες (35%-39%) σε όλες τις εξεταζόμενες χώρες. Ειδικότερα στην Ελλάδα, 1 στις 2 γυναίκες 25-34 ετών είναι πτυχιούχοι, έναντι 1 στους 3 στους άνδρες.

* Στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) συμμετέχουν 36 κράτη/ μέλη.

ΠτυχιούχοιΕλλάδαΕΕ-28ΟΟΣΑ
Σύνολο 25-34 ετών42%41%45%
Άνδρες 25-34 ετών35%36%39%
Γυναίκες 25-34 ετών50%46%51%
Πίνακας 11: Πτυχιούχοι στο σύνολο του Πληθυσμού(2020). Πηγές: ΟOΣΑ, Eurostat, EΘΑΑΕ

       

Πηγές: ΟOΣΑ, Eurostat, EΘΑΑΕ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

 

Πηγές: ΟOΣΑ, Eurostat, EΘΑΑΕ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

4. Κατανομή φοιτητών ανά αντικείμενο σπουδών και φύλο (επίπεδα 5-8)

Στον Πίνακα 12 και στο Γράφημα 13 αποτυπώνεται η κατανομή των φοιτητών  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά αντικείμενο σπουδών (10) για το 2019, για την Ελλάδα και  την ΕΕ-28. Στην Ελλάδα, οι σπουδές που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των νέων είναι με διαφορά “Μηχανική, κατασκευές & δόμηση” με 21,0% και  “Διοίκηση επιχειρήσεων & νομικές σπουδές” με 20,7%.

Αντικείμενο ΣπουδώνEE-28Ελλάδα
Διοίκηση επιχειρήσεων & νομικές σπουδές21,9%20,7%
Μηχανική, κατασκευές & δόμηση15,7%21,0%
Επιστήμες υγείας & κοινωνικής πρόνοιας13,5%7,9%
Τέχνες & ανθρωπιστικές επιστήμες12,2%13,3%
Κοινωνικές επιστήμες, δημοσιογραφία & πληροφόρηση9,7%12,7%
Φυσικές επιστήμες, μαθηματικά, στατιστική8,0%9,5%
Εκπαίδευση7,3%4,7%
Πληροφοριακά & επικοινωνιακά συστήματα4,9%3,4%
Υπηρεσίες4,4%2,9%
Γεωπονική, δασοπονία, ιχθυοκαλλιέργεια, κτηνιατρική1,9%4,1%
Λοιπές κατηγορίες, άγνωστο0,5% 
Πίνακας 12: Κατανομή φοιτητών ανά αντικείμενο σπουδών (επίπεδα 5-8), 2019. Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Όπως απεικονίζεται  στο Γράφημα 13, αξιοσημείωτες διαφορές μεταξύ της Ελλάδας και ΕΕ-28 παρατηρούνται  κυρίως στις σπουδές “Μηχανική, κατασκευές & δόμηση” (21,0% έναντι 15,7%), “Επιστήμες υγείας & κοινωνικής πρόνοιας” (7,9% έναντι 13,5%), “Κοινωνικές επιστήμες, δημοσιογραφία & πληροφόρηση” (12,7% έναντι 9,7%) και  “Εκπαίδευση” (4,7% έναντι 7,3%).

Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

 

Στον Πίνακα 13 αποτυπώνεται η κατανομή των φοιτητών  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά αντικείμενο σπουδών και φύλο, για το 2019 και παρατηρούνται ορισμένες αξιοσημείωτες διαφορές μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ-28. Για παράδειγμα, στις σπουδές “Φυσικές επιστήμες, μαθηματικά, στατιστική’ στην ΕΕ-28, οι γυναίκες υπερτερούν έστω ελάχιστα έναντι των ανδρών, σε αντίθεση με τη σχετικά μεγάλη υπεροχή των ανδρών στην Ελλάδα, στις αντίστοιχες σπουδές.

Αντικείμενο ΣπουδώνEE-28Ελλάδα
ΣύνολοΆνδρεςΓυναίκεςΣύνολοΆνδρεςΓυναίκες
Διοίκηση επιχειρήσεων & νομικές σπουδές21,9%9,9%12,0%20,7%10,1%10,6%
Μηχανική, κατασκευές & δόμηση15,7%11,6%4,1%21,0%15,0%6,0%
Επιστήμες υγείας & κοινωνικής πρόνοιας13,5%3,8%9,7%7,9%2,7%5,2%
Τέχνες & ανθρωπιστικές επιστήμες12,2%4,3%7,9%13,3%4,5%8,8%
Κοινωνικές επιστήμες, δημοσιογραφία & πληροφόρηση9,7%3,5%6,2%12,7%5,5%7,2%
Φυσικές επιστήμες, μαθηματικά, στατιστική8,0%3,9%4,1%9,5%5,4%4,1%
Εκπαίδευση7,3%1,6%5,7%4,7%1,0%3,7%
Πληροφοριακά & επικοινωνιακά συστήματα4,9%4,0%0,9%3,4%2,4%1,0%
Υπηρεσίες4,4%2,3%2,1%2,9%1,6%1,3%
Γεωπονική, δασοπονία, ιχθυοκαλλιέργεια, κτηνιατρική1,9%0,9%1,0%4,1%2,3%1,8%
Λοιπές κατηγορίες, άγνωστο0,5%0,2%0,3% 
Πίνακας 13: Κατανομή φοιτητών ανά αντικείμενο σπουδών και φύλο (επίπεδα 5-8), 2019. Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Στο Γράφημα 15 αποτυπώνεται η κατανομή των φοιτητών ανά αντικείμενο σπουδών και φύλο, στην Ελλάδα, για το 2019. Είναι φανερό ότι οι σπουδές που   προτιμούνται από άνδρες είναι ‘Μηχανική, κατασκευές & δόμηση’ (3 στους 4 άνδρες) και ‘Πληροφοριακά & επικοινωνιακά συστήματα’ (5 στους 7 άνδρες), τάσεις που παρατηρούνται και στην ΕΕ-28. Στον αντίποδα, σπουδές που προτιμούνται από γυναίκες είναι ‘Επιστήμες υγείας & κοινωνικής πρόνοιας’ (5 στους 8 γυναίκες),  ‘Τέχνες & ανθρωπιστικές επιστήμες’ (2 στους 3 γυναίκες), ‘Εκπαίδευση’ (4 στους 5 γυναίκες).

Πηγές: Eurostat, EΘΑΑΕ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

5. Απασχόληση Πτυχιούχων ΑΕΙ

Στον Πίνακα 14 και στο Γράφημα 16 αποτυπώνεται το ποσοστό απασχόλησης των πτυχιούχων σε Ελλάδα, ΕΕ-23 (οι χώρες της Ε.Ε. που συμμετέχουν στον ΟΟΣΑ) και ΟΟΣΑ, σε δύο ομάδες ηλικιών, ενώ για την ομάδα 25-64 αναλύεται ανά επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα ποσοστά απασχόλησης ταυτίζονται απόλυτα στις χώρες ΕΕ-23 και ΟΟΣΑ. Ως προς την Ελλάδα, τα ποσοστά απασχόλησης υπολείπονται σημαντικά ως προς τις υπόλοιπες χώρες, σε όλες τις κατηγορίες, προφανώς λόγω του υπερδιπλάσιου ποσοστού ανεργίας που υπήρχε στη Χώρα κατά το 2019, συγκρινόμενο με τον μέσο όρο των υπολοίπων.

 ΕλλάδαΕΕ-23ΟΟΣΑ
(5-8) Πτυχιούχοι 25-34 ετών73%85%85%
(5-8) Πτυχιούχοι 25-64 ετών76%86%86%
(5) Πτυχίο ΑΕΙ 25-64 ετών75%84%84%
(7) Μεταπτυχιακό 25-64 ετών82%88%88%
(8) Διδακτορικό 25-64 ετών88%93%93%
Πίνακας 14: Απασχόληση Πτυχιούχων ΑΕΙ, Επίπεδα 5-8 (2019). Πηγή: ΟΟΣΑ 2020 Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Πηγή: ΟΟΣΑ 2020. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Αναλύοντας και συγκρίνοντας τα ποσοστά απασχόλησης στην Ελλάδα ανά ηλικία (Γράφημα 17) διαπιστώνεται ότι στην κατηγορία   25-34 ετών η απασχόληση είναι μόλις 73%, έναντι 76% του συνόλου της “ηλικίας εργασίας” 25-64 ετών, τάση που δεν παρατηρείται στις υπόλοιπες χώρες και αποδεικνύει ότι όταν ο δείκτης ανεργίας βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο στη Χώρα μας, πλήττονται περισσότερο οι νέοι (και οι γυναίκες).

Αναλύοντας και συγκρίνοντας τα ποσοστά απασχόλησης στην Ελλάδα ανά επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Γράφημα 17) διαπιστώνεται ότι όσο υψηλότερο το εκπαιδευτικό επίπεδο τόσο υψηλότερο και το ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων, αφού οι κάτοχοι Διδακτορικού εμφανίζουν απασχόληση 88%, έναντι 82% των κατόχων Μάστερ και 75% των Πτυχιούχων.

Πηγή: ΟΟΣΑ 2020. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

              

6. Αποδοχές Πτυχιούχων ΑΕΙ

Στον Πίνακα 15 αποτυπώνονται δύο σημαντικοί δείκτες που αποτυπώνουν διαφοροποιήσεις και πιθανές “ανισότητες” λόγω φύλου ή και διαφορετικών επιπέδων εκπαίδευσης.

ΔείκτηςΕλλάδαΕΕ-23*ΟΟΣΑ
Αποδοχές Πτυχιούχων ΑΕΙ, Επίπεδα 5-8, ως προς τις αντίστοιχες αποφοίτων β΄θμιας εκπαίδευσης (25-64 ετών)138%149%154%
Αποδοχές εργαζομένων γυναικών με πτυχίο ΑΕΙ, επίπεδα 5-8, ως προς τις αποδοχές των ανδρών (25-64 ετών)78%75%76%
Πίνακας 15: Αποδοχές Πτυχιούχων ΑΕΙ. Πηγή: ΟΟΣΑ 2018

Όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 18, σε όλες τις εξεταζόμενες Χώρες, οι αποδοχές των Πτυχιούχων είναι περίπου 50% υψηλότερες των αντίστοιχων των αποφοίτων β΄θμιας εκπαίδευσης. Στην Ελλάδα η διαφορά εμφανίζεται σχετικά μικρότερη (+38%) κάτι αναμενόμενο, λόγω του υπερδιπλάσιου ποσοστού ανεργίας κατά το 2018, σε σύγκριση με τον μ.ο. των υπόλοιπων χωρών σε ΕΕ και ΟΟΣΑ. Έχει παρατηρηθεί ότι, σε περιόδους υψηλής ανεργίας και πληθώρας διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, οι αποδοχές πιέζονται προς τα κάτω κι επομένως οι μισθολογικές διαφορές μεταξύ εκπαιδευτικών επιπέδων και επαγγελματικών ειδικοτήτων μειώνονται.

Πηγή: ΟΟΣΑ 2018, Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

                         

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση των αποδοχών ανά φύλο (Γράφημα 19). Παρατηρείται ότι οι αποδοχές των γυναικών ανέρχονται περίπου στα 3/4 των αντίστοιχων  των ανδρών, οριζόντια σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. και του ΟΟΣΑ, στοιχείο που καταδεικνύει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη διάκριση εις βάρος των γυναικών.  Η σημαντική υστέρηση του μ.ο. αποδοχών των γυναικών έναντι των ανδρών, σε όλη την Ευρώπη και τις χώρες του ΟΟΣΑ σε μεγάλο βαθμό εξηγείται από το γεγονός ότι πολλά επαγγέλματα με εποχικότητα και άλλα που χαρακτηρίζονται από σχετικά χαμηλές αμοιβές (καθαρίστριες, λαντζέρηδες, οροφοκόμοι, υπάλληλοι υποδοχής, οικιακοί βοηθοί κ.ά.) συγκεντρώνουν στη συντριπτική πλειοψηφία γυναίκες.

Πηγή: ΟΟΣΑ 2018. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

                  

Γ. Τάσεις απασχόλησης στην ΠΚΜ κατά το 2021

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται επιλεγμένα στοιχεία σχετικά με τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ κατά το 2021, καθώς και τα επαγγέλματα που παρουσίασαν έντονο δυναμισμό κατά το ίδιο έτος.

1. Νέες θέσεις εργασίας στην ΠΚΜ

Σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από το  Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, εντός του 2021 δημιουργήθηκαν 133.082 νέες θέσεις εργασίας (ν.θ.ε.) στη Χώρα, 4% περισσότερες από αυτές του 2019 (δείκτης 1,04), σηματοδοτώντας την επιστροφή στην ‘κανονικότητα’ και επιβεβαιώνοντας τη σημαντική επίπτωση που έχει η αύξηση του ΑΕΠ στην απασχόληση (Πίνακας 16). Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας  δημιουργήθηκαν περίπου 25.000 ν.θ.ε., 29% περισσότερες από αυτές του 2019 (δείκτης 1,29),  που συμβάλλουν δραστικά στην περαιτέρω μείωση της ανεργίας στην περιοχή.

201920202021Δείκτης ως
προς 2019
20202021
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας19.31612.50924.9160,651,29
Ελλάδα127.64493.003133.0820,731,04
Πίνακας 16: Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 17, όλες οι Π.Ε. της ΠΚΜ εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης (προσλήψεις-απολύσεις) κατά το 2021, με  το 80% των ν.θ.ε. να δημιουργούνται στην Π.Ε. Θεσσαλονίκης. Η θετική αυτή τάση φαίνεται να συνεχίζεται και κατά τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2022.

Περιφερειακή ΕνότηταΙσοζύγιο 2021
Ημαθίας317
Θεσσαλονίκης20.343
Κιλκίς653
Πέλλας1.343
Πιερίας932
Σερρών1.091
Χαλκιδικής237
Σύνολο ΠΚΜ24.916
Πίνακας 17: Νέες θέσεις εργασίας ανά Π.Ε. της ΠΚΜ. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Ακολουθεί η παρουσίαση ορισμένων σημαντικών ποιοτικών στοιχείων των ν.θ.ε. που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ, κατά το 2021.

2. Νέες θέσεις εργασίας ανά είδος σύμβασης

Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 17, η σταδιακή επιστροφή στην “κανονικότητα” εκφράζεται με σημαντικό αριθμό ν.θ.ε. πλήρους απασχόλησης (τουλάχιστον 6 στις 10), αφενός λόγω των γενναίων μέτρων στήριξης της απασχόλησης (Συν-Εργασία, επιδότηση εργοδοτικών εισφορών ξενοδοχείων 12μηνης λειτουργίας κ.α.), αφετέρου λόγω των συνεχιζόμενων προσλήψεων στον κλάδο μεταποίησης και τεχνολογιών αιχμής, που δημιουργούν θέσεις μόνιμης απασχόλησης.

ΑπασχόλησηΝ.θ.ε.Ποσοστό
Πλήρης15.26061,2%
Μερική7.10628,5%
Εκ περιτροπής2.55010,2%
Σύνολο24.916100,0%
Πίνακας 18: Νέες θέσεις εργασίας ανά είδος σύμβασης στην ΠΚΜ. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

                                                                            

3. Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Φύλο στην ΠΚΜ, 2021

Όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα 19, από το σύνολο των 24.916 ν.θ.ε. που δημιουργήθηκαν κατά το 2021 στην ΠΚΜ, το 52,4% κατελήφθη από γυναίκες. Δεδομένου ότι οι γυναίκες συμμετέχουν κατά 44,2% (Γράφημα 22) στο Εργατικό Δυναμικό της Χώρας (ΕΛΣΤΑΤ, 2020), η τάση αυτή σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη αποκλιμάκωση του υψηλού ποσοστού της γυναικείας ανεργίας των τελευταίων ετών στην ΠΚΜ, αλλά και στη Χώρα.

ΦύλοΝ.θ.ε.Ποσοστό
Άνδρες11.87247,6%
Γυναίκες13.04452,4%
Σύνολο24.916100,0%
Πίνακας 19: Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Φύλο στην ΠΚΜ. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ.  Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ      
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ

                                           

4. Νέες Θέσεις Εργασίας ανά Ηλικία στην ΠΚΜ, 2021

Στο Γράφημα 22 αποτυπώνονται οι ν.θ.ε. που δημιουργήθηκαν στην ΠΚΜ κατά το 2021, ανά ηλικιακή ομάδα και είναι αξιοσημείωτο ότι το 50% των θέσεων καταλαμβάνονται από νέους ηλικίας 15-24 ετών και ένα επιπλέον 25% από εργαζόμενους 25-34 ετών. Η τάση αυτή που αναμένεται να συνεχιστεί και κατά το τρέχον έτος, θα συμβάλει αποφασιστικά στην ταχεία μείωση των υψηλών συγκριτικά ποσοστών ανεργίας που παρατηρήθηκαν στις ηλικίες αυτές, κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας.

                

Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

5. Δυναμικά Επαγγέλματα στην ΠΚΜ, 2021

Στον Πίνακα που ακολουθεί αποτυπώνονται τα δυναμικά επαγγέλματα (ΣΤΕΠ-92 2D) στην ΠΚΜ για το 2021, σύμφωνα με στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, που αντλήθηκαν από την πλατφόρμα του ΜΔΑΑΕ του ΕΙΕΑΔ. Περίπου 1 στις 4 ν.θ.ε. στην ΠΚΜ αφορούσαν σε “Υπαλλήλους γραφείου”, στη 2η θέση οι “Απασχ/νοι στην παροχή προσωπ. υπηρεσιών”  με 3.455 ν.θ.ε. και στην 3η θέση οι “Πωλητές” με 3.083 ν.θ.ε.. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα δέκα πιο δυναμικά επαγγέλματα συνεισφέρουν σε ποσοστό άνω του 85% στο σύνολο των ν.θ.ε. της ΠΚΜ, για το 2021.

 Επάγγελμα  (ΣΤΕΠ-92 2D)ν.θ.ε.
41Υπάλληλοι γραφείου5.751
51Απασχ/νοι στην παροχή προσωπ. υπηρεσιών (σερβιτόροι, μάγειροι, κομμωτές, αισθητικοί κ.α.)3.455
53Πωλητές, μοντέλα κ.α.σ.ε.3.083
91Πλανόδ. πωλητές, καθαριστές, οικ. βοηθοί κ.α.σ.ε.2.130
93Ανειδίκευτοι εργάτες (κατασκ., μεταπ., μεταφ.)1.702
34Ειδικ. σε πωλήσεις, κτηματομεσίτες, χρηματιστές κ.α.σ.ε.1.482
32Τεχνολόγοι & βοηθ. επιστημών βιολογίας & υγείας κ.α.σ.ε.1.368
21Φυσικοί, Μαθηματικοί, Πληροφορικοί  κ.α.σ.ε.829
42Υπάλληλοι Εξυπηρ. Πελατών794
88Οδηγοί μέσων μεταφοράς & χειρ. κιν. εξοπλισμού693
 Υποσύνολο ν.θ.ε.21.287
 Σύνολο ν.θ.ε.24.916
Πίνακας 20. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

Αναλύοντας ορισμένα από τα παραπάνω επαγγέλματα σε επίπεδο τετραψήφιου κωδικού, καταλήγουμε σε  σημαντικές διαπιστώσεις:

Επάγγελμα  (ΣΤΕΠ-92 4D)ν.θ.ε.
5150Σερβιτόροι1.805
5140Μάγειροι811
9320Ανειδίκ. εργάτες μεταποιητ. επιχειρήσεων1.339
3230Νοσοκόμοι πτυχιούχοι ΤΕΙ κ.α. σχολών870
2131Σχεδιαστές, αναλυτές, προγρ/τές συστημάτων Η/Υ732
Πίνακας 21. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ

  • Στην “Παροχή προσωπικών υπηρεσιών” (κωδ. 51), πάνω από τις μισές ν.θ.ε. (1.805) αφορούν σε σερβιτόρους και 811 ν.θ.ε. σε μαγείρους, αντανακλώντας τη σταδιακή επιστροφή του τουριστικού κλάδου στην κανονικότητα.
  • Οι 4 στις 5 ν.θ.ε. στο επάγγελμα “Ανειδίκευτοι εργάτες” (κωδ. 93) δημιουργούνται στις μεταποιητικές επιχειρήσεις (κωδ. 9320), που συνήθως αφορούν σε μόνιμη απασχόληση, τάση ενθαρρυντική για τις προοπτικές του κλάδου.
  • Οι 6 στις 10 ν.θ.ε. στο επάγγελμα “Τεχνολόγοι & βοηθ. επιστημών βιολογίας & υγείας κ.α.σ.ε.” (κωδ. 32) αφορούν σε πτυχιούχους νοσοκόμους, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών για τη ανερχόμενη ζήτηση κατά την επόμενη δεκαετία.
  • Στο επάγγελμα “Σχεδιαστές, αναλυτές, προγραμματιστές συστημάτων Η/Υ” (κωδ. 2131) δημιουργήθηκαν 732 ν.θ.ε., επιβεβαιώνοντας την έντονη δυναμική του στην ΠΚΜ, λόγω της επέκτασης υπαρχουσών επιχειρήσεων και της εγκατάστασης νέων (π.χ. Pfizer), που δραστηριοποιούνται σε τεχνολογίες αιχμής.

ΠΗΓΕΣ

Ετήσια Έκθεση για την Ποιότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης 2020, Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), 2021.

The 2021 Ageing Report, Institutional Paper 148, EC, May 2021.

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World Population Prospects: The 2019 Revision. 

Εκθέσεις Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

Μισθωτή Εργασία 2014-2021, ΜΔΑΑΕ, ΕΙΕΑΔ.

Σημ.: Στοιχεία με εστίαση στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τις 7 Π.Ε. της, καθώς και άλλες χρήσιμες ενημερώσεις και επισκοπήσεις σχετικά με την απασχόληση, μπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του Μηχανισμού της Περιφέρειας:  https://pmdaae-pkm.gr/

4η Βιομηχανική Επανάσταση: Η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει, με αιχμή την ταχύτερη υλοποίηση στρατηγικών από Πολιτεία και επιχειρήσεις

4η Βιομηχανική Επανάσταση: Η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει, με αιχμή την ταχύτερη υλοποίηση στρατηγικών από Πολιτεία και επιχειρήσεις

Το Παρατηρητήριο Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΣΕΒ παρουσίασε την έκθεση “4η Βιομηχανική Επανάσταση: Η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει, με αιχμή την ταχύτερη υλοποίηση στρατηγικών από Πολιτεία και επιχειρήσεις”. Ο ρόλος του ψηφιακού μετασχηματισμού παραμένει καθοριστικός στην αύξηση της συνεισφοράς της βιομηχανίας στο 15% του ΑΕΠ, μέσα από τη βελτίωση της αποδοτικότητας των γραμμών παραγωγής και των δικτύων εφοδιασμού. Παρότι οι μεγάλοι βιομηχανικοί όμιλοι επιταχύνουν τις τεχνολογικές επενδύσεις, η συνολική πορεία της Ελλάδας προς την 4η βιομηχανική εποχή πρέπει να αποκτήσει πυξίδα και ταχύτερο βηματισμό.

Το κείμενο τονίζει πως η Ελλάδα μπορεί άμεσα να κάνει σαφή βήματα για τη μετάβαση στη Βιομηχανία 4.0. Εκτιμάται ότι οι σχετικές προτάσεις που παρουσίασε ο ΣΕΒ στο βιομηχανικό συνέδριο του το Δεκέμβριο 2019 παραμένουν επίκαιρες και ότι συνεχίζουν να αποτελούν μια ολοκληρωμένη βάση για να συγκλίνει η χώρα με τις επιδόσεις της ΕΕ. Οι 12 από τις 21 τότε προταθείσες δράσεις έχουν υιοθετηθεί, ωστόσο οι περισσότερες βρίσκονται σε αρχικό στάδιο υλοποίησης. Σημαντικές προκλήσεις παραμένουν τόσο η υιοθέτηση ολοκληρωμένης στρατηγικής, όσο και η αντιστροφή της διστακτικότητας πολλών επιχειρήσεων να υιοθετήσουν τεχνολογίες αιχμής και να προχωρήσουν σε υποκατάσταση ξεπερασμένων διοικητικών πρακτικών.

Μέσα από το 15σέλιδο special report κατατίθεται ένα πλαίσιο προτάσεων για την περαιτέρω επιτάχυνση της τεχνολογικής προσαρμογής των επιχειρήσεων και την γεφύρωση του τεχνολογικού χάσματος της χώρας με την υπόλοιπη ΕΕ. Οι κυριότερες σχετικές προτάσεις του ΣΕΒ για την ταχύτερη προσαρμογή της Ελλάδας στη Βιομηχανία 4.0 είναι οι εξής:

  • Ολοκλήρωση και συμφωνία εθνικής στρατηγικής. Αν και στην Ε.Ε., 22 χώρες έχουν ήδη ολοκληρώσει το σχεδιασμό και πλέον υλοποιούν σχετικές πρωτοβουλίες, στην Ελλάδα, πρόσφατα ανακοινώθηκε ένα πρώτο περίγραμμα του σχεδίου ανάπτυξης της βιομηχανίας, το οποίο όταν ολοκληρωθεί αναμένεται να εξειδικεύει τα θέματα «έξυπνου εργοστασίου». Σημαντικότερη πρόκληση για οποιαδήποτε μεταρρύθμιση παραμένει ο διϋπουργικός συντονισμός.
  • Εστίαση των ελληνικών επιχειρήσεων σε τεχνολογίες αιχμής, καθώς η πλειονότητα τους εξακολουθεί να μην επενδύει σε σύγχρονες τεχνολογίες μα να εστιάζει σε συστήματα ξεπερασμένων δυνατοτήτων. Οπωσδήποτε η Πανδημία έχει αναβάλει πολλές επενδύσεις, αλλά η υστέρηση μας ήταν εμφανής από το 2020-2021. Η αλλαγή επιχειρηματικής φιλοσοφίας στην αξιοποίηση τεχνολογιών αιχμής είναι πλέον επιβεβλημένη ώστε να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
  • Προσαρμογή διοικητικών πρακτικών για να αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες αιχμής και επιτάχυνση του μετασχηματισμού της πλειοψηφίας των επιχειρήσεων. Στην προσπάθεια επανεκκίνησης στη μεταπανδημική εποχή, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προσαρμόσουν ταχύτερα τα μοντέλα λειτουργίας και λήψης αποφάσεων στις ευκολίες που δίνουν οι τεχνολογίες Industry 4.0 (π.χ. IoT, τεχνητή νοημοσύνη, μηχανική μάθηση, επαυξημένη πραγματικότητα, κτλ).
  • Ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής συστημάτων αιχμής. Η εγχώρια πρόοδος σε θέματα καινοτομίας είναι ιδιαίτερα εμφανής τα τελευταία χρόνια, όμως, η 20η θέση στο δείκτη Innovation Scoreboard δείχνει ότι οι δυνατότητες μας να αναπτύσσουμε τεχνολογίες αιχμής μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω ώστε να είναι συγκρίσιμες με την ΕΕ.
  • Απόκτηση δυνατότητας για ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής. Τεχνολογίες διττής χρήσης όπως, Ιnternet οf Τhings (IoT), αυτόνομες μηχανές, τεχνητή νοημοσύνη, συστήματα επιτήρησης χώρων, λύσεις κυβερνοασφάλειας, κτλ., μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας υψηλών προσόντων και αποδοχών για τους νέους, να αξιοποιηθούν άμεσα στη βιομηχανία και να ενισχύσουν την ασφάλεια / άμυνα της χώρας.
  • Μεταστροφή της σημαντικής ψηφιακής υστέρησης των ΜμΕ. Ανάλογο εύρημα καταγράφεται σε πολλές χώρες της ΕΕ, όμως τα πολύ μικρά μεγέθη και η χαμηλή παραγωγικότητα των ΜμΕ στην Ελλάδα θα έπρεπε να λειτουργούν επιταχυντικά ως προς την ενσωμάτωση τεχνολογιών Industry 4.0 για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς. Ο σχεδιασμός του νέου ΕΣΠΑ είναι στη σωστή κατεύθυνση, συνδυάζοντας τη ψηφιακή αναβάθμιση με την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
  • Αναδιάταξη των προτεραιοτήτων της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού (ΒΨΜ) με κριτήριο τις ανάγκες της Βιομηχανίας 4.0. Παρότι η ΒΨΜ αποτελεί τομή στον τεχνολογικό σχεδιασμό της χώρας, δεν έχει ακόμα υλοποιήσει κρίσιμα έργα για τη Βιομηχανία 4.0. Η μεγάλη πλειοψηφία των έργων της εστιάζει στην ψηφιακή μετάβαση του δημοσίου τομέα. Η ταχύτητα υλοποίησης των έργων της ΒΨΜ, και κυρίως όσων αφορούν επιχειρήσεις είναι πλέον κρίσιμος παράγοντας συνεισφοράς της Βίβλου στην οικονομική ανάπτυξη.
  • Ταχύτερη διάθεση πόρων της ΕΕ σε έργα για τη Βιομηχανία 4.0. Ο σχεδιασμός του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ) ανακοινώθηκε πριν από ένα χρόνο, και πλέον είναι απαραίτητο να ξεκινήσει η υλοποίηση των σχετικών δράσεων του μέσα από την εξειδίκευση συγκεκριμένων επιλέξιμων δαπανών και διαδικασιών ένταξης, ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν πώς και πότε θα αξιοποιήσουν τα σχετικά κίνητρα.

Σημειώνεται ότι η πολύ ισχυρή εστίαση του επιχορηγούμενου σκέλους του ΤΑΑ σε μικρότερες επιχειρήσεις αποτελεί εθνική επιλογή, παρότι οι κανόνες της ΕΕ επιτρέπουν τη λελογισμένη συμμετοχή των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Συνεπώς, μια συνετή αναμόρφωση του ΤΑΑ προς την κατεύθυνση της παροχής επενδυτικών κινήτρων σε μεσαίες ή μεγαλύτερες επιχειρήσεις θα μπορούσε να συνεισφέρει στην ταχύτερη διάθεση των πόρων, στην επίτευξη μεγαλύτερου αναπτυξιακού αποτυπώματος και στη μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα με το ΕΣΠΑ.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας 2020-2021

Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας 2020-2021

Το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) παρουσίασε την Ετήσια Έκθεση για την Επιχειρηματικότητα 2020-2021, στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο παγκόσμιο ερευνητικό πρόγραμμα Global Entrepreneurship Monitor (GEM). Η 18η αυτή έκθεση είναι η πρώτη που εστιάζει στους βασικούς δείκτες της επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων στην Ελλάδα κατά την εμφάνιση της πανδημίας COVID-19. Οι επιπτώσεις μέτρων όπως το lockdown και η αναστολή λειτουργίας κάποιων επιχειρήσεων της χώρας προβλέπεται να διαχυθούν σε βάθος χρόνου, η δε τελική αξιολόγηση των επιπτώσεων θα απαιτήσει χρόνο και απόσταση από την πανδημική κρίση. Σε κάθε περίπτωση όμως, η έρευνα αυτή αποτυπώνει μέρος των επιπτώσεων της κρίσης, καθώς αντανακλά τις άμεσες επιδράσεις στη νέα επιχειρηματικότητα αλλά και τις γενικότερες στάσεις του πληθυσμού απέναντι στην επιχειρηματικότητα. Το κείμενο των 132 σελίδων αναπτύσσεται σε τρία κεφάλαια, με το τελευταίο να εστιάζει στην επιρροή των άμεσων ξένων επενδύσεων πάνω στις εξωστρεφείς νέες προσπάθειες.

Η επίδραση της Πανδημίας στην επιχειρηματικότητα χαρακτηρίζεται ως ήπια τουλάχιστον για τον πρώτο χρόνο, καθώς οι «σκληροί» δείκτες της επιχειρηματικότητας δεν υποχώρησαν. Οι όροι εξωστρέφειας των νέων εγχειρημάτων καταγράφονται ελαφρά βελτιωμένοι, καθώς το 40% των επιχειρηματιών αρχικών σταδίων δηλώνει ότι απευθύνεται και στη διεθνή αγορά έναντι μόλις 30% πέρυσι. Τα αποτελέσματα για το 2021 δείχνουν σημαντική υποχώρηση της επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων, γεγονός που υποδηλώνει πως, κατά τη δεύτερη χρονιά της πανδημικής κρίσης, η σωρευτική πλέον επίδραση αποκτά κρίσιμη μάζα που επιδεινώνει τους όρους της νέας επιχειρηματικότητας. Επίσης, το 80% των επιχειρηματιών αρχικών σταδίων δεν βλέπει νέες ευκαιρίες. Περισσότερες αρνητικές εξελίξεις που καταγράφηκαν είναι η μείωση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, η υποχώρηση του αριθμού των άτυπων επενδυτών, η (έστω οριακή) υποχώρηση των εγχειρημάτων στον πρωτογενή τομέα και στη μεταποίηση, οι μεγαλύτερες δυσκολίες στην έναρξη μιας επιχείρησης, ο δε φόβος της αποτυχίας ως ανασταλτικός παράγοντας επιχειρηματικής δραστηριοποίησης επανέρχεται σε υψηλά επίπεδα.

Ειδικά όσον αφορά την απασχόληση, μεταξύ άλλων η έρευνα του ΙΟΒΕ εντοπίζει τα εξής:

• Το 80% (από 95% το προηγούμενο έτος) των επιχειρηματιών εκτιμούν ότι στην επόμενη πενταετία θα δημιουργήσουν τουλάχιστον μια θέση εργασίας, με το 20% (από 22%) να δηλώνει ότι θα προσφέρει από 6 θέσεις και πάνω.

• Με βάση τα συγκριτικά αποτελέσματα, μόνο 16,8% των επιχειρηματιών εκτιμούν ότι στην επόμενη πενταετία θα δημιουργήσουν τουλάχιστον πέντε θέσεις εργασίας έναντι 20,8% κατά μέσο όρο στο σύνολο των χωρών υψηλού εισοδήματος της έρευνας GEM.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έρευνα εδώ

Resetting Normal 2021

Resetting Normal 2021

Η πανδημία COVID-19 συνεχίζει να διαμορφώνει τις εργασιακές πρακτικές και τη στάση μας απέναντι στην εργασία, με τους εργαζόμενους και τα διευθυντικά στελέχη να επιδιώκουν συνεχείς και μόνιμες αλλαγές στον τρόπο και στον τόπο εργασίας μα και στον τρόπο μέτρησης της απόδοσης, σύμφωνα με τη νέα παγκόσμια έρευνα του ομίλου Adecco.

Ο όμιλος πραγματοποίησε την έρευνα Resetting Normal 2021: Defining the New Era of Work, η οποία εξετάζει πώς και πόσο έχει διαφοροποιηθεί σε διάστημα 12 μηνών η στάση εργαζομένων και επιχειρηματικών ηγετών γύρω από ζητήματα εργασίας και αναδεικνύει τα κύρια σημεία στα οποία οι εταιρείες θα πρέπει να καταφέρουν να προσαρμοστούν επιτυχώς σε αυτήν τη μεταβατική περίοδο. Η έκθεση των 168 σελίδων (κυρίως infographics) δημοσιεύεται έναν χρόνο αφότου η Πανδημία μετέβαλλε τον τρόπο εργασίας, έρχεται σε συνέχεια της αντίστοιχης έρευνας για το 2020 και αναπτύσσεται σε 5 ενότητες. Η τελευταία έρευνα διεξήχθη σε 25 χώρες (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, σε δείγμα 60 εργαζομένων) και με τη συμμετοχή 14.800 ατόμων, εστιάζοντας στις τάσεις που επικράτησαν κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Σύμφωνα με την έρευνα, σε παγκόσμιο επίπεδο ένα σημαντικό ποσοστό (53%) εργαζομένων – 61% το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα – προτιμά ένα υβριδικό μοντέλο απασχόλησης όπου τουλάχιστον το μισό του χρόνου που αφιερώνουν στην εργασία τους θα είναι εξ αποστάσεως, ενώ ένα πιο μεγάλο ποσοστό εργαζομένων (71%) –πάλι 61% το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα – διαθέτουν πλέον στο σπίτι τον απαραίτητο εξοπλισμό για αποτελεσματική εξ αποστάσεως εργασία. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η τάση που καταγράφεται στις νεότερες γενιές και στους γονείς που ζητούν περισσότερο χρόνο στο γραφείο, με όσους έχουν παιδιά να θέλουν να είναι στο γραφείο περισσότερο (51%) από όσους δεν έχουν (42%). Περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους διεθνώς (57%) δηλώνουν ότι θα μπορούσαν να εκτελέσουν την ίδια εβδομαδιαία εργασία σε λιγότερο από 40 ώρες. Η μεγάλη πλειοψηφία (73%) των εργαζομένων και των ηγετικών στελεχών επιθυμούν την υιοθέτηση πολιτικών αξιολόγησης με βάση τα αποτελέσματα και όχι τις ώρες εργασίας, μια τάση που ήταν ήδη ισχυρή το 2020. Το υβριδικό μοντέλο εργασίας δείχνει να καθιερώνεται ως νέα κανονικότητα.

Η έκθεση αποκαλύπτει επίσης ότι κινδυνεύει να χαθεί μια γενιά επιχειρηματικών ηγετών, με περισσότερους από τους μισά νέα διευθυντικά στελέχη (54%) να δηλώνουν πως υποφέρουν από εξουθένωση (burnout) και με 3 στους 10 εργαζόμενους να δηλώνουν γενικότερα ότι η ψυχική και σωματική τους υγεία έχει επιδεινωθεί στους τελευταίους 12 μήνες (το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερο από 4 στους 10, ίσως και λόγω της προηγούμενης παρατεταμένης ύφεσης). Οι εταιρείες καλούνται να διερευνήσουν πώς μπορούν να υποστηρίξουν καλύτερα τους εργαζομένους τους στο νέο υβριδικό μοντέλο εργασίας, με το 67% των μη-διευθυντών εργαζομένων να δηλώνουν ότι οι προϊστάμενοί τους δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους όσον αφορά την εξασφάλιση της ψυχικής τους ευημερίας (το ποσοστό των συμμετεχόντων από Ελλάδα που δηλώνουν πως δεν είναι ικανοποιημένοι από τον τρόπο που οι προϊστάμενοί τους αντιμετωπίζουν το θέμα της εξασφάλισης της ψυχικής υγείας των ομάδων τους ανεβαίνει στο 77%). Σε γενικές γραμμές, η επιδείνωση της ψυχικής υγείας αναδείχθηκε ως ένα σημαντικό αναδυόμενο ζήτημα τόσο για τα ηγετικά στελέχη, όσο και γενικά για τους εργαζομένους

Ενδιαφέρον προκαλεί η μεγάλη απόκλιση μεταξύ των απόψεων της διοίκησης για τη δική τους απόδοση και της γνώμης των υφισταμένων τους. 77% των διευθυντικών στελεχών είναι ικανοποιημένοι από την απόδοσή τους ως προϊστάμενοι, αλλά η ικανοποίηση των μη διευθυντικών στελεχών από την ηγεσία είναι χαμηλή, καθώς μόνο το ένα τρίτο αυτών πιστεύουν ότι λαμβάνουν τη δέουσα αναγνώριση εντός της επιχείρησης (27% το ποσοστό στην Ελλάδα) και μόνο οι μισοί από όλους τους εργαζόμενους λένε ότι οι διευθυντές τους ανταποκρίθηκαν ή ξεπέρασαν τις προσδοκίες τους σε ό,τι αφορά την ενθάρρυνση μιας καλής εργασιακής κουλτούρας (48% παγκοσμίως, 42% στην Ελλάδα) ή την διευκόλυνση της ισορροπίας εργασίας-ζωής (50% παγκοσμίως, 40% στην Ελλάδα). Η ικανοποίηση των εργαζομένων σε σύνθετους οργανισμούς από τους προϊσταμένους τους καταγράφεται χαμηλή, καθώς αγωνίζονται να συντονιστούν με τις απομακρυσμένες ομάδες τους σε έναν ψηφιακό κόσμο.

Τέλος, τα ευρήματα αναδεικνύουν τα διεθνώς χαμηλά επίπεδα κινήτρου και αφοσίωσης, δεδομένου ότι μόνο 47% όλων των συμμετεχόντων δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις προοπτικές σταδιοδρομίας στην εταιρεία τους (στην Ελλάδα των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων το ποσοστό πέφτει στο 27%). Παρόλα αυτά, η διεθνώς προβλεπόμενη «Μεγάλη Παραίτηση» (Great Resignation) δε διαφαίνεται ακόμη, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι από 8% παγκοσμίως (7% στην Ελλάδα) εξετάζουν αλλαγή καριέρας ή διακοπή εργασίας.

Μπορείτε να αιτηθείτε ολόκληρη την έρευνα στα αγγλικά από εδώ.

Έρευνα των Προοπτικών Απασχόλησης για το 2o Τρίμηνο 2022

Έρευνα των Προοπτικών Απασχόλησης για το 2o Τρίμηνο 2022

Η Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της ManpowerGroup για το 2ο τρίμηνο του 2022 διεξήχθη από την 1η Ιανουαρίου έως τις 7 Φεβρουαρίου 2022 σε περισσότερους από 41.379 εργοδότες σε 40 χώρες και επικράτειες, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών εταιρειών και δημοσίων φορέων.

Σύμφωνα με την έρευνα στην Ελλάδα, 515 εργοδότες καταγράφουν συγκρατημένες προοπτικές προσλήψεων από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο. Το 29% των εργοδοτών αναμένει αύξηση του αριθμού των απασχολουμένων, το 26% προβλέπει μείωση και το 41% δεν προβλέπει κάποια αλλαγή.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αντικατοπτρίζουν ότι οι Έλληνες εργοδότες εμφανίζονται για το επόμενο τρίμηνο ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε σχέση με τις προοπτικές προσλήψεων. Πιο συγκεκριμένα, όσοι αναζητούν εργασία στην Ελλάδα θα πρέπει να αναμένουν μείωση των προθέσεων προσλήψεων για τους 9 από τους 11 τομείς της έρευνας, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Η Βιομηχανία/Παραγωγή είναι ο τομέας με τις καλύτερες επιδόσεις, με τους εκεί υπεύθυνους προσλήψεων να καταγράφουν Συνολικές Προοπτικές Απασχόλησης στο +26%. Για το 2ο τρίμηνο του 2022 η πιο αδύναμη αγορά αναμένεται στον τομέα των Κατασκευών, με τους υπεύθυνους προσλήψεων να καταγράφουν Συνολικές Προοπτικές Απασχόλησης στο -13%. Σε αυτό τον τομέα αναμένεται μείωση των προθέσεων προσλήψεων κατά ένα μεγάλο ποσοστό (-41%) σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Σε 2 από τις 3 ελληνικές γεωγραφικές περιφέρειες (ταξινόμηση NUTS 1) οι υπεύθυνοι προσλήψεων αναμένουν μείωση των προσλήψεων κατά το προσεχές τρίμηνο. Η περιφέρεια με τις ισχυρότερες προθέσεις προσλήψεων είναι η Υπόλοιπη Ελλάδα (σε αντίθεση με την Ευρύτερη Περιφέρεια Αττικής και τη Βόρεια Ελλάδα), με τους υπεύθυνους προσλήψεων να καταγράφουν Συνολικές Προοπτικές Απασχόλησης +10%. Καταγράφοντας συνολικές προοπτικές απασχόλησης -9%, οι υπεύθυνοι προσλήψεων στη Βόρεια Ελλάδα αναμένουν τις χαμηλότερες προοπτικές απασχόλησης κατά το 2ο τρίμηνο του 2022.

Μπορείτε να βρείτε το σχετικό infographic εδώ

2022 Work Trend Index: Annual Report

2022 Work Trend Index: Annual Report

Καθώς οι ηγεσίες αναζητούν τρόπους να ενσωματώσουν την υβριδική εργασία στη λειτουργία των οργανισμών τους, γεννιούνται μεγάλα ερωτήματα για το ρόλο του γραφείου ως χώρου εργασίας, για το πώς οι ομάδες δημιουργούν κοινωνικό κεφάλαιο σε έναν ψηφιακό κόσμο, για την πρόκληση που αντιμετωπίζει κάθε οργανισμός για να ανταποκριθεί στις μεγάλες νέες προσδοκίες των εργαζομένων, ενώ παράλληλα να εξισορροπεί τα επιχειρηματικά αποτελέσματα σε μια απρόβλεπτη οικονομία. Ήδη, η υβριδική εργασία διεθνώς έχει αυξηθεί κατά 7% από έτος σε έτος (σε 38%) και το 53% των εργαζομένων είναι πιθανό να εξετάσει το ενδεχόμενο μετάβασης σε υβριδικό τρόπο εργασίας το επόμενο έτος, καθώς περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν τα θετικά της ευέλικτης εργασίας, τόσο περισσότερο επηρεάζεται η εξέλιξη των πραγμάτων. Πλέον, οι παγκοσμιοποιημένες εταιρείες συχνά καλούνται να συναντούν τους εργαζόμενους εκεί που βρίσκονται.

Για να συνδράμει στον παγκόσμιο διάλογο, ο Δείκτης Τάσεων Εργασίας 2022 καταγράφει τα ευρήματα από μια μελέτη 31.000 ατόμων σε 31 χώρες, μαζί με μια ανάλυση τρισεκατομμυρίων ενδείξεων παραγωγικότητας στο Microsoft 365 και στις τάσεις εργασίας του LinkedIn. Τα ευρήματα αναλύονται σε ένα κείμενο 44 σελίδων, και μέσα σε 5 κεφάλαια αναδεικνύεται μια επείγουσα ευκαιρία -και ευθύνη- για τις ηγεσίες να προσεγγίσουν τη μετάβαση στο νέο μοντέλο απασχόλησης με πρόθεση και νοοτροπία ανάπτυξης, διαφορετικά κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.

Τα κυριότερα σημεία της έκθεσης είναι τα εξής:

  • Η ικανοποίηση των νέων προσδοκιών των εργαζομένων θα απαιτήσει μια αλλαγή νοοτροπίας που θα λαμβάνει υπόψη την εμπειρία των δύο τελευταίων ετών. Οι καλύτεροι ηγέτες θα δημιουργήσουν μια κουλτούρα που θα αγκαλιάζει την ευελιξία και θα δίνει προτεραιότητα στην ευημερία των εργαζομένων – κατανοώντας ότι αυτό είναι ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την οικοδόμηση ενός ακμάζοντος οργανισμού και την προώθηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.
  • Ένα σημαντικό μάθημα των δύο τελευταίων ετών είναι ότι οι μάνατζερ ενσαρκώνουν και ενσωματώνουν την κουλτούρα για κάθε οργανισμό. Αυτοί αποτελούν την κρίσιμη γέφυρα μεταξύ των εξελισσόμενων προσδοκιών των εργαζομένων και των προτεραιοτήτων της ηγεσίας. Ενώ η πολιτική ορίζεται στην κορυφή, θα πρέπει να αποκεντρωθεί η λήψη αποφάσεων και να εξουσιοδοτηθούν οι διευθυντές να κάνουν αλλαγές για λογαριασμό των ατομικών αναγκών των εργαζομένων τους.
  • Οι ηγεσίες πρέπει να αναλάβουν τον καθορισμό του σκοπού της προσωπικής συνεργασίας, τη δημιουργία συμφωνιών για το πότε οι ομάδες θα συναντηθούν δια ζώσης, τον καθορισμό της υβριδικής εθιμοτυπίας συναντήσεων και την επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο ο χώρος μπορεί να παίξει έναν υποστηρικτικό ρόλο. Οι οργανισμοί που αποτυγχάνουν να κατανοήσουν τη νέα σκοπιμότητα που απαιτείται για τον καθορισμό του ρόλου του γραφείου κινδυνεύουν να χάσουν τα πραγματικά οφέλη της υβριδικής εργασίας.
  • Οι ομάδες πρέπει να συντάξουν νέους κανόνες σχετικά με την ευέλικτη εργασία για να μειώσουν τον χρόνο που αφιερώνεται στις συναντήσεις. Αυτή δεν πρέπει να είναι μια ατομική προσπάθεια, αλλά μία πρωτοβουλία υπό την ηγεσία της ομάδας για τη δημιουργία πιο βιώσιμων υβριδικών πρακτικών εργασίας.
  • Οι ηγέτες των οργανισμών δεν πρέπει να βλέπουν την επιστροφή στο γραφείο ως τη μόνη λύση για την ανοικοδόμηση του κοινωνικού κεφαλαίου που έχει χαθεί τα τελευταία δύο χρόνια. Θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στον χρόνο για την οικοδόμηση σχέσεων, γνωρίζοντας ότι οι απομακρυσμένοι υπάλληλοι και οι νεοεισερχόμενοι υπάλληλοι θα χρειαστούν επιπλέον υποστήριξη. Οι διευθυντές διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση των στενών δεσμών της ομάδας και λειτουργούν ως σύνδεσμοι για να βοηθήσουν τους υπαλλήλους να διευρύνουν τα δίκτυά τους.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

BreakTheBias-Ισότητα των Φύλων στην εργασία

BreakTheBias-Ισότητα των Φύλων στην εργασία

Πρόσφατη έρευνα της ManpowerGroup εξετάζει τους δείκτες που καταγράφουν οι Ελληνικές εταιρείες αναφορικά με την ισότητα των φύλων και την εκπροσώπηση της διαφορετικότητας καθώς και τι αναζητούν οι γυναίκες στην εργασία τους. Στόχος της έρευνας είναι να βοηθήσει τους εργοδότες να κατανοήσουν τις σημερινές τάσεις και προκλήσεις προκειμένου να είναι σε θέση να τις υποστηρίξουν.

Συγκεκριμένα, σε δείγμα 515 Ελλήνων εργοδοτών, μόνο το 19% υπολογίζει τον αριθμό των γυναικών που λαμβάνουν ανώτερους ηγετικούς ρόλους ή διευθυντικές θέσεις ενώ μόνο το 20% εταιρείες καταγράφει τον αριθμό των γυναικών από διαφορετικά περιβάλλοντα σε ηγετικές θέσεις. Το 11% μάλιστα δεν καταγράφει καθόλου δείκτες εκπροσώπησης φύλου ούτε έχει θέσει σχετικούς στόχους. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κλάδοι που είναι πιο πιθανό να καταγράψουν και να θέσουν στόχους είναι: Οικονομικών, ΜΚΟ, Εμπόριο, ενώ οι κλάδοι που είναι λιγότερο πιθανό να καταγράψουν ή να θέσουν στόχους είναι: Βιομηχανία/Παραγωγή, Δημόσιο και Τουρισμός.

Η παγκόσμια έρευνά «Τι αναζητούν οι γυναίκες από την εργασία», η οποία διεξήχθη σε 5.043 εργαζομένους σε πέντε χώρες (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία, Γαλλία και Ιταλία) αποκαλύπτει ότι τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες αναζητούν ευελιξία, δίκαιες αμοιβές και περισσότερη αυτονομία. Επιπλέον, πολλοί εργαζόμενοι φαίνεται πως εστιάζουν στις αξίες, την ύπαρξη ηγετών που διακρίνονται από ενσυναίσθηση.

Σύμφωνα με τη έρευνα, οι εργοδότες οφείλουν να στηρίξουν τις γυναίκες τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα, καλούνται να βοηθήσουν τις γυναίκες να αναπτύξουν τόσο τεχνικές όσο και κοινωνικές δεξιότητες, να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους και να διαμορφώσουν μία κουλτούρα εμπιστοσύνης και συμπερίληψης. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην εξισορρόπηση των εργασιακών και προσωπικών υποχρεώσεων, στην ύπαρξη υποστηρικτικών ομάδων και ευκαιριών ανάπτυξης.

Η πανδημία αποκάλυψε ότι υπάρχει περιθώριο προόδου για την προώθηση της ισότητας των φύλων στην εργασία, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τα ευρήματά μας. Συγκεκριμένα, αξίζει να αναφερθεί ότι το 14% των εργοδοτών παγκοσμίως δεν καταγράφουν καθόλου δείκτες εκπροσώπησης φύλου, ούτε έχουν θέσει ανάλογους μελλοντικούς στόχους.

Μπορείτε να βρείτε το σχετικό infographic εδώ

20 τάσεις στον κόσμο της απασχόλησης του 2022

20 τάσεις στον κόσμο της απασχόλησης του 2022

Οι αναδυόμενες τάσεις που οδηγούν στον μετασχηματισμό είναι το επίκεντρο της τελευταίας έκθεσης του ομίλου της ManpowerGroup που εξετάζει το παγκόσμιο τοπίο της απασχόλησης του 2022. Η έκθεση (πηγή: 2021 Edelman Trust Barometer: The Belief Driven Employee) προσδιορίζει τις 20 κορυφαίες τάσεις που θα διαμορφώσουν τον κόσμο της εργασίας κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους και έπειτα.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι εργαζόμενοι ζητούν από τους εργοδότες τους να προσφέρουν περισσότερα. Ζητούν να δοθεί προτεραιότητα στην ψυχική τους υγεία και ευημερία, ενώ αναζητούν επίσης επαγγελματικό στόχο, ευελιξία, ανταγωνιστικές αμοιβές, καλές συνθήκες εργασίας και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Επιπλέον, πολλοί περιμένουν ισχυρότερη στάση από τους εργοδότες τους και σε κοινωνικοοικονομικά ζητήματα, με σχεδόν τους μισούς εργαζομένους να λένε ότι θα μετακινηθούν σε έναν οργανισμό για να πετύχουν καλύτερη ευημερία. Εάν ένας εργοδότης δεν ικανοποιεί αυτές τι επιθυμίες των εργαζομένων, διατρέχει τον κίνδυνο να τους χάσει, καθώς θα αναζητήσουν καλύτερες συνθήκες εργασίας.

Το 70% των εργοδοτών αναφέρει ότι δε μπορεί να προσλάβει άτομα με τις δεξιότητες που χρειάζεται. Οι δημογραφικές αλλαγές συμπεριλαμβανομένων της συρρίκνωσης των ποσοστών γεννήσεων, της μειωμένης διασυνοριακής κινητικότητας και της αύξησης όσων επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα από το αναμενόμενο, έχουν σαν αποτέλεσμα τα ταλέντα να γίνονται ολοένα και πιο σπάνια.

Περισσότερο από το 80% των οργανισμών που ερωτήθηκαν επιτάχυνε τις επενδύσεις τους στην ψηφιοποίηση ως αποτέλεσμα της πανδημίας, με αποτέλεσμα πλέον κάθε εταιρεία να καθίσταται εταιρεία τεχνολογίας. Με αυτήν την τεχνολογική μετατόπιση, καταγράφεται νέα επείγουσα ανάγκη για τους οργανισμούς να αναβαθμίσουν τους εργαζομένους τους, ώστε να μπορούν να μεταφράζουν δεδομένα σε πληροφορίες, να λαμβάνουν αποφάσεις βάσει δεδομένων και να συνδυάζουν με τον καλύτερο τρόπο την ανθρώπινη και μηχανική νοημοσύνη για τη δημιουργία νέας αξίας.

Η πανδημία αποκάλυψε πολλές σκληρές αλήθειες για τις εταιρείες που εξαρτώνταν υπερβολικά από άλλες για την ομαλή λειτουργία τους. Στην πραγματικότητα, το 83% των οργανισμών πιστεύει ότι χρειάζονται μεγαλύτερη ταχύτητα και ευελιξία για να αντιμετωπίσουν πιο αποτελεσματικά την αλλαγή. Ως αποτέλεσμα αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο δραστηριοποιούνται και αναζητούν ευέλικτα μοντέλα λειτουργίας, ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες, περισσότερο «πράσινες» επιλογές και κατάλληλους συνεργάτες ως απάντηση στον έντονο ανταγωνισμό και την αβεβαιότητα.

Παρόλο που οι καταγραφόμενες 20 τάσεις δεν είναι καινούριες, αντιπροσωπεύουν το σημείο καμπής όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να εξελιχθούν και να προσαρμοστούν προκειμένου να λειτουργήσουν σε αυτή τη νέα εποχή. Οι εξελίξεις είναι συνεχείς και κανένας οργανισμός δεν έχει ανοσία στις επερχόμενες αλλαγές.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έκθεση εδώ

Μετάβαση στο περιεχόμενο