Το παρόν Παραδοτέο Π.2- «2η Ετήσια Έρευνα Πεδίου του ΕΙΕΑΔ» αποτελεί τη δεύτερη μιας σειράς τεσσάρων ερευνών πεδίου, που θα ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2023. Η έρευνα αυτή διεξάγεται αποσκοπεί στη συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, με στόχο τη διερεύνηση κρίσιμων στοιχείων της αγοράς εργασίας στην Περιφέρεια και την καταγραφή τάσεων, αναντιστοιχιών και προκλήσεων στον χώρο της απασχόλησης.
Βάσει των συλλεγμένων ποσοτικών και ποιοτικών στοιχείων από τον ΠΜΔΑΑΕ, η ΠΚΜ συνδράμει στην αποστολή του εθνικού Μηχανισμού Διάγνωσης Αναγκών Αγοράς Εργασίας (υπό το ΕΙΕΑΔ), σχεδιάζει τοπικές πολιτικές τόνωσης της απασχόλησης, ενημερώνει τους πολίτες για τις τάσεις στην εργασίας και στις δεξιότητες, και συντελεί με μεγαλύτερη ευχέρεια στον σχεδιασμό της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ), πάλι σε τοπικό επίπεδο, μέσω των δύο ΣΣΠΑΕ της Περιφέρειας.
Τα ευρήματα της έρευνας αναπτύσσονται σε τέσσερα κεφάλαια και τέσσερα παραρτήματα, και εξήχθησαν μέσα από συνεντεύξεις σε σταθμισμένο δείγμα επιχειρήσεων όλων των Περιφερειακών Ενοτήτων της Κεντρικής Μακεδονίας, με εστίαση σε επτά βασικούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη την έρευνα εδώ.
Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε συγκριτικά στοιχεία σχετικά με τη Δευτεροβάθμια Επαγγελματική Εκπαίδευση (ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ), για τα σχολικά έτη 2018/2029 και 2019/2020. Ειδικά όσον αφορά την Κεντρική Μακεδονία, τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τα εξής:
Οι σχολικές μονάδες παρέμειναν αμετάβλητες μεταξύ των σχολικών ετών 2019/2020 και 2018/2019.
Στην ΠΚΜ βρίσκεται το 15,5% των σχολικών μονάδων και το 18,8 % του διδακτικού προσωπικού
Το διδακτικό προσωπικό κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασε αύξηση από 2.425 σε 2.550 άτομα (+5,2%).
Οι εγγεγραμμένοι μαθητές/σπουδαστές κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασαν αύξηση από 21.539 σε 22.789 άτομα (+5,8%).
Οι αποφοιτήσαντες μαθητές/σπουδαστές κατά το σχολικό έτος 2019/2020 σε σχέση με το 2018/2019 παρουσίασαν αύξηση από 4.660 σε 6.090 (+30,7%).
Η ΠΚΜ κατά το εξεταζόμενο διάστημα 2019/2020 συγκέντρωσε το 20,8% των σπουδαστών και το 21,2% των αποφοίτων ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ της Χώρας.
Επίσης αποτυπώνεται σε εθνικό επίπεδο η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τα προγράμματα των ΕΠΑΛ-ΕΠΑΣ, μετά τη μεγάλη κάμψη που σημειώθηκε μεταξύ των σχολικών ετών 2013/14 και 2017/18.
Τέλος, η πανελλήνια αναλογία διδακτικού προσωπικού προς μαθητές/σπουδαστές για το σχολικό έτος 2019/2020 ήταν 1 εκπαιδευτικός έναντι 8,1 μαθητών, ενώ για 2018/19 η αντίστοιχη αναλογία ήταν 1 προς 7,9 , δηλαδή σημειώθηκε οριακή βελτίωση.
Μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το σχετικό δελτίο τύπου εδώ
Δυναμικά Επαγγέλματα: Εκπαίδευση και κατάρτιση για τον παραγωγικό μετασχηματισμό, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Special Report: Το μέλλον της Εργασίας
Η Έκθεση αυτή διερευνά τον δυναμισμό των επαγγελμάτων της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ), που συνιστούν μεσαίου επιπέδου επαγγέλματα, στους παραγωγικούς κυρίως κλάδους της οικονομίας και διενεργήθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής του ΣΕΒ στα Περιφερειακά Συμβούλια Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας (ΣΣΠΑΕ). Σύμφωνα με αυτή:
Μεταξύ των ετών 2013 και 2019 σημειώθηκε αξιόλογη αύξηση της απασχόλησης κατά 18,4% συνολικά στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους Μεταποίηση, Logistics, Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών – ΤΠΕ, Εξόρυξη και Ενέργεια, έναντι 11,3% στο σύνολο της οικονομίας.
Από το 2013 έως το 2019, οι Περιφέρειες με ποσοστό απασχόλησης στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους υψηλότερο από 20% αυξήθηκαν από δύο σε τέσσερις και είναι κατά σειρά η Στερεά Ελλάδα, η Δυτική Μακεδονία, η Κεντρική Μακεδονία και η Αττική.
Η απασχόληση στον κλάδο των Logistics αυξήθηκε με διψήφια ποσοστά σε 9 από τις 13 Περιφέρειες της χώρας.
Κατά το 2019, το 68% των εργαζομένων στους κρίσιμους παραγωγικούς κλάδους απασχολούνταν σε επαγγέλματα ΕΕΚ, όταν για το σύνολο της οικονομίας, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 37%. Μεταξύ των επαγγελμάτων ΕΕΚ, πολυπληθέστερες κατηγορίες είναι οι “Χειριστές” με 27%, οι “Τεχνίτες” με 21% και τα “Επαγγέλματα Διοίκησης και Οικονομίας” με 20%, που εξελίσσονται σε βασικούς πυλώνες ενίσχυσης της απασχόλησης.
Στην κατηγορία “Χειριστές”, αξιόλογη αύξηση απασχόλησης καταγράφεται στους “Χειριστές σταθερών βιομηχανικών εγκαταστάσεων” και στους “Οδηγούς μέσων μεταφοράς και κινητού εξοπλισμού”, ενώ στην κατηγορία “Τεχνίτες”, οι “Ηλεκτρολόγοι και Ηλεκτρονικοί” κατέγραψαν την υψηλότερη αύξηση απασχόλησης.
Οι σχετικοί μισθοί των περισσοτέρων δυναμικών επαγγελμάτων των κρίσιμων παραγωγικών κλάδων, όπως “Ηλεκτρολόγων και ηλεκτρονικών”, “Τεχνικών του τομέα της πληροφόρησης και επικοινωνίας”, “Υπάλληλων γενικών καθηκόντων και χειριστών μηχανών με πληκτρολόγιο” κ.α. είναι υψηλότεροι από τον μέσο μισθό της οικονομίας, γεγονός που συνιστά ένδειξη υπερβάλλουσας ζήτησης για ανθρώπινο δυναμικό στα εν λόγω επαγγέλματα.
Πρακτική άσκηση φοιτητών χρηματοδοτούμενη από τις επιχειρήσεις: μια εναλλακτική πηγή ενίσχυσης του θεσμού, Οικονομία & Επιχειρήσεις – Flash Report: Το μέλλον της Εργασίας, Τεύχος 33
Μια πολύ σημαντική συνοπτική Έκθεση σχετικά με την ενίσχυση του θεσμού της χρηματοδοτούμενης από τις επιχειρήσεις πρακτικής άσκησης φοιτητών εξέδωσε τον Σεπτέμβριο, ο Τομέας Απασχόλησης και Αγοράς Εργασίας του ΣΕΒ.
Στην έκθεση αυτή παρουσιάζονται αναλυτικά τρία παραδείγματα συγχρηματοδοτούμενων (από ΕΣΠΑ και επιχειρήσεις) προγραμμάτων που ήδη εφαρμόζονται από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ), το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγκρίνονται οι προϋποθέσεις συμμετοχής και οι μέθοδοι επιλογής των φοιτητών, οι τρόποι συμμετοχής των φορέων υποδοχής, η χρηματοδότηση και οι διαδικασίες υλοποίησης των προγραμμάτων.
Η έκθεση καταλήγει με τη δέσμευση του ΣΕΒ να προωθήσει το θεσμό στον επιχειρηματικό κόσμο, σε συνεργασία με τα ΑΕΙ της Χώρας.
Ο αντίκτυπος της Πανδημίας στις επιχειρήσεις-Έκθεση 2021
Η τελευταία έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι ιδιαίτερα εκτενής, αναπτυσσόμενη σε 232 σελίδες, περιέχοντας 76 γραφήματα και 13 πίνακες με στοιχεία από πολλαπλές πηγές, και διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, το οποίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, επιχειρείται μια ικανοποιητικά αναλυτική και συστηματική αποτύπωση του ευρύτερου οικονομικού περιβάλλοντος, μέσω της αποτύπωσης -με βάση πάντοτε τα διαθέσιμα στοιχεία- της πορείας κρίσιμων οικονομικών μεγεθών. Το δεύτερο μέρος της Έκθεσης αποτελείται από δύο κεφάλαια, όπου στο πρώτο περιγράφεται το μικροοικονομικό περιβάλλον, ενώ στο δεύτερο κεφάλαιο συστηματοποιούνται και συνοψίζονται τα ευρήματα των τακτικών Ερευνών Κλίματος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, καθώς και έκτακτων ερευνών που διεξήγαγε κατά τη διάρκεια της Πανδημίας. Το τρίτο μέρος αποτελείται από πέντε άρθρα, στα οποία ολοκληρώνεται ο απολογισμός των ευρημάτων, σε τρία δε από αυτά περιέχονται και προτάσεις πολιτικής πάνω στην ενδυνάμωση του ρόλου των Μικρών-Μεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και στην επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας, οι οποίες παρουσιάζουν ειδικό ενδιαφέρον.
Κάποια πολύ σημαντικά ευρήματα σχετικά με την απασχόληση είναι τα εξής:
Ενώ κατά τα έτη 2018 και 2019 η πτώση της παραγωγικότητας είχε αποκλιμακωθεί, το 2020 σημειώθηκε νέα μείωση 4,13%, ανάλογη με τη μείωση του 2016, τη χρονιά των capital controls. Η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα το 2020 ήταν στο 69,7% του επιπέδου της ΕΕ, συνεχίζοντας την γενικότερη καθοδική τάση που ξεκίνησε το 2009, όταν ο δείκτης παραγωγικότητας ήταν 98,5 (ΕΕ=100). Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα παρουσιάζει τη δεύτερη χαμηλότερη παραγωγικότητα στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία, η οποία όμως σταθερά κερδίζει έδαφος.
Τα αποθέματα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα το 2020 ανήλθαν στα 33,879 δισ. € έναντι 40,193 δισ. € το 2019. Ωστόσο, παρά την Πανδημία, βρίσκονται σε συνέχεια της ανοδικής τάσης που ξεκίνησε μετά το 2014, όταν τα αποθέματα ΑΞΕ είχαν κατέβει στα 22.119,3 δισ. €.
Παρατηρήθηκαν έντονα αποπληθωριστικά φαινόμενα, τα οποία ξεκίνησαν αμέσως μετά το πρώτο lockdown. Συγκεκριμένα, από τον Απρίλιο του 2020 ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο -1,4% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους και στη συνέχεια κλιμακώθηκε φτάνοντας στο -2,3% τον Δεκέμβριο. Ο μέσος πληθωρισμός το 2020 διαμορφώθηκε στο -1,2%. Αξίζει να σημειωθεί ότι τέτοια επίπεδα αρνητικού πληθωρισμού συναντήσαμε μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου κορύφωσης της ύφεσης (2013-2015). Από το σύνολο των χωρών της ΕΕ, η Ελλάδα ήταν η χώρα που γνώρισε τον μεγαλύτερο αποπληθωρισμό. Μετά την άρση του lockdown του 2021 άρχισε να καταγράφεται από τον Μάιο του 2021 θετικός πληθωρισμός, ο οποίος τον Αύγουστο έφτασε στο 1,9%.
Κατά τη διάρκεια του αποπληθωρισμού του 2020, η μεγαλύτερη πτώση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή καταγράφηκε στην ενέργεια. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, είχαμε και ανατιμήσεις στα προϊόντα διατροφής, για τα οποία ο πληθωρισμός κυμάνθηκε ανοδικά με κορύφωση τον Ιούλιο του 2020, όπου οι τιμές αυξήθηκαν κατά 3,15% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Οι πληθωριστικές τάσεις που παρατηρήθηκαν το 2ο τρίμηνο του 2021 οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας κατά 9,8% τον Απρίλιο και κατά 13,2% τον Μάιο του 2021, οι οποίες συμπαρέσυραν και τις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων. Οι αυξήσεις αυτές οφείλονται μεν στη διεθνή αύξηση των τιμών των καυσίμων, αλλά και στην αναθεώρηση των εθνικών στόχων για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Σε ένα σύνολο 1.419.855 επιχειρήσεων (ή 870.494 επιχειρήσεων, όσες είναι δηλαδή οι επιχειρήσεις εκτός εκείνων του πρωτογενούς τομέα, οι οποίες δεν εθίγησαν από τα μέτρα), 210.217 επιχειρήσεις (14,8% του συνόλου) τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας τον Μάρτιο του 2020 .
Από τα ευρήματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ συμπεραίνεται ότι το 55,6% των επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό έκαναν χρήση του μέτρου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, το 13,3% αξιοποίησε το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, το 4,3% αξιοποίησε κάποιο από τα προγράμματα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας του ΟΑΕΔ και το 3% έκανε χρήση του προγράμματος δημιουργίας 100.000 νέων θέσεων εργασίας.
Το 2021 η κινητικότητα προσλήψεων-απολύσεων αυξήθηκε σε σχέση με το 2020 αλλά ήταν χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2019. Ωστόσο, το διάστημα Μαΐου-Σεπτεμβρίου 2021, όταν η οικονομία λειτούργησε υπό σχετικά κανονικές συνθήκες, η κινητικότητα επανήλθε στα προ πανδημίας επίπεδα. Σε σχέση με την ευελιξία, που μαζί με την έντονη κινητικότητα αποτελούν δυο από τα κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς εργασίας, κατά τη διάρκεια της πανδημίας καταγράφηκε μείωση του ποσοστού των ευέλικτων μορφών εργασίας, κάτι που επεσήμανε και ο ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ, μέσα από την επεξεργασία στοιχείων του ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ.
Το 16,8% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων του δείγματος της έρευνας που απασχολούν προσωπικό αξιοποίησαν την τηλεργασία κατά τη διάρκεια της Πανδημίας. Οι επιχειρήσεις στον ευρύτερο τομέα των υπηρεσιών παρουσίασαν το υψηλότερο ποσοστό, όπως ήταν αναμενόμενο. Συγκεκριμένα, το σύνολο ή μέρος των εργαζομένων του 20,7% των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων του τομέα των υπηρεσιών τηλεργάστηκε, έναντι του 14,9% των επιχειρήσεων της μεταποίησης και του 8% των εμπορικών επιχειρήσεων. Σε σχέση με το μέγεθος της επιχείρησης τα μεγαλύτερα ποσοστά παρουσίασαν οι επιχειρήσεις με 11 έως 49 εργαζόμενους (21,6%) και οι επιχειρήσεις με 6 έως 10 εργαζόμενους (19,2%) ενώ χαμηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στις επιχειρήσεις με 1 έως 5 εργαζόμενους (13,1%). Από τα επιμέρους ευρήματα της έρευνας φαίνεται ότι οι νεότεροι σε ηλικία εργοδότες προσαρμόστηκαν γρηγορότερα στις νέες συνθήκες σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Επίσης, το 16,7% των μικρών και πολύ μικρών εργοδοτών του δείγματος απάντησε ότι η παραγωγικότητα των εργαζομένων τους που τηλεργάστηκε αυξήθηκε, το 50% ότι δεν μεταβλήθηκε, ενώ το 32,2% απάντησε ότι μειώθηκε.
Μόνο το 14,8% των επιχειρήσεων του δείγματος της έρευνας δήλωσαν ότι διαθέτουν κάποιο σύστημα ηλεκτρονικών πωλήσεων (e-shop) ή συμμετοχής σε κάποια σχετική πλατφόρμα, σε ερώτηση πάνω στις ηλεκτρονικές πωλήσεις.
Οι θετικές προσδοκίες από την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού φαίνεται να σχετίζονται στενά με το ύψος του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων. Όσο δηλαδή χαμηλότερος βρίσκεται ο κύκλος εργασιών, τόσο υψηλότερο είναι το ποσοστό των επιχειρήσεων που θεωρεί ότι η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού θα έχει αρνητικές συνέπειες. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 50.000€ παρουσιάζουν σχεδόν διπλάσιο ποσοστό (33,1%) αρνητικών προσδοκιών σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δηλώνουν κύκλο εργασιών πάνω από 500.000 € (17,1%). Επίσης, σχετικά με τις επιπτώσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού στις θέσεις εργασίας φαίνεται ότι επικρατεί διάχυτη απαισιοδοξία, αφού περισσότεροι από 6 στους 10 επιχειρηματίες (63,9%) του δείγματος απάντησαν ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα μειώσει τις θέσεις εργασίας.
Ο συντελεστής ανισότητας, όπως μετριέται στη βάση των πεμπτημορίων εισοδήματος (ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat), αυξήθηκε κατά την περίοδο της Πανδημίας. Ενώ το εισόδημα του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού, όπως δηλώθηκε το 2019 (αφορούσε εισόδημα που αποκτήθηκε το 2018), ήταν 5,1 φορές υψηλότερο από το εισόδημα του φτωχότερου 20%, το 2020 το αντίστοιχο εισόδημά ήταν 5,2 φορές μεγαλύτερο. Μετά το 2017 είχαμε μια συνεχή πτώση, η οποία όμως το 2020 ανακόπηκε και αντιστράφηκε. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρατηρούμενη αύξηση των ανισοτήτων συνέβη σε μία χρονιά αύξησης και του μέσου ισοδύναμου ατομικού διαθέσιμου εισοδήματος κατά 6,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φθάνοντας τα 9.993 €. Επομένως, η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος (και του ΑΕΠ το ίδιο έτος κατά 1,9%) δεν απέτρεψε την όξυνση των ανισοτήτων.
Μπορείτε να βρείτε αυτή την ιδιαίτερα ενημερωτική έκθεση εδώ
Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση-Ενδιάμεση Έκθεση 5
Δόθηκε στη Δημοσιότητα η Ενδιάμεση Έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για το 2021. Το κείμενο των 83 σελίδων αναπτύσσεται σε 5 κεφάλαια, με τη συνδρομή 49 διαγραμμάτων. Μετά την εισαγωγή, αποτυπώνονται σε δύο κεφάλαια οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις. Ακολούθως παρουσιάζεται η επίπτωση της ακρίβειας στο βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών, ενώ στο τελευταίο κεφάλαιο καταγράφεται η κατάσταση στην αγορά εργασίας.
Κάποια από τα κυριότερα συμπεράσματα της Έκθεσης είναι τα εξής:
Δύο είναι οι σημαντικές προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας για το 2022. Εάν και κατά πόσο η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να επιστρέψει στο επίπεδο του 2019, και εάν η ανάκαμψη αυτή θα είναι βιώσιμη.
Οι επενδύσεις το β’ τρίμηνο του 2021 είναι υψηλότερες τόσο σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του 2020 όσο και του 2019. Η κατανάλωση δεν έχει ακόμα ανακάμψει στο επίπεδο του 2019, ενώ οι επενδύσεις φαίνεται ότι δεν επηρεάστηκαν από την πανδημική κρίση.
Παρόλο που η πανδημική κρίση επηρέασε περισσότερο την παραγωγή στην Ευρωζώνη από ό,τι στην Ελλάδα, το β’ τρίμηνο του 2021 ο δείκτης παραγωγής κεφαλαιουχικών προϊόντων στην Ελλάδα ήταν χαμηλότερος από το επίπεδο του α’ τριμήνου του 2009 κατά περίπου 44% , ενώ στον μέσο όρο της Ευρωζώνης υψηλότερος κατά 24% για το ίδιο διάστημα
Μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Αυγούστου 2021 οι καθαρές ροές χρηματοδότησης των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά περίπου 8 δισ. €. Οι κλάδοι με τον υψηλότερο δανεισμό ήταν του εμπορίου (1,72 δισ. €), του τουρισμού (1,34 δισ. €) και της μεταποίησης (1,27 δισ. €).
Σε πιο δεινή χρηματοοικονομική θέση βρίσκονται οι μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, καθώς και οι ατομικές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, των οποίων τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν μεταξύ δ’ τριμήνου του 2020 και α’ τριμήνου του 2021 κατά περίπου 500 εκατ. € και 200 εκατ. € αντίστοιχα. Αντιθέτως, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των μεγάλων επιχειρήσεων συνέχισαν να μειώνονται.
Ο ελληνικός επιχειρηματικός τομέας το α’ εξάμηνο του 2021 εμφάνιζε υψηλότερη κερδοφορία τόσο σε σχέση με το 2020 όσο και με το 2019. Συγκεκριμένα, το α’ τρίμηνο του 2021 το περιθώριο κέρδους ήταν υψηλότερο του αντίστοιχου τριμήνου του 2019 κατά 2%, ενώ το β’ τρίμηνο η αύξηση του περιθωρίου κέρδους έναντι του 2019 ήταν 9%.
Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο αριθμός των απασχολουμένων διαμορφώθηκε στα 4.081,8 χιλ. άτομα (+140,9 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020), των ανέργων στα 609,5 χιλ. άτομα (-169,3 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020) και των μη ενεργών στα 3.164,4 (-4,1 χιλ. άτομα έναντι του Σεπτεμβρίου του 2020). Έχοντας λοιπόν καταγράψει υψηλό έτους τον Απρίλιο του 2021 (17,3%), το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 στο 13%.
Ενώ κατά το β’ τρίμηνο του 2020 η διαφορά βρισκόταν στο 9,6% (το ποσοστό υποαπασχόλησης για τους άνδρες ήταν 20,6%, ενώ για τις γυναίκες 30,2%), το γ’ τρίμηνο του 2020 η απόκλιση αυξήθηκε στο 11,3% και το β’ τρίμηνο του 2021 ακόμη περισσότερο, στο 11,8%. Αντίθετη εικόνα εμφανίζεται στην Ευρωζώνη, όπου η διαφορά στα ποσοστά υποαπασχόλησης μεταξύ γυναικών και ανδρών παρέμεινε κατά τη διάρκεια της Πανδημίας σταθερή (γύρω στο 5%).
Το β’ τρίμηνο του 2021 το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών στην Ελλάδα ήταν 66% (έναντι 72,5% την ίδια περίοδο στην Ευρωζώνη και 64,6% το β ́ τρίμηνο του 2020 στην Ελλάδα), ενώ των γυναικών μόλις 48,2% (συγκριτικά με 63,1% την ίδια στιγμή στη ζώνη του ευρώ και 47,1% το β ́ τρίμηνο του 2020 στη χώρα μας).
Η συνολική μείωση της απασχόλησης κατά 62,2 χιλ. μεταξύ του β’ τριμήνου του 2019 και του β ́ τριμήνου του 2021 στις ηλικίες 15-64 ετών οφείλεται αποκλειστικά στις απώλειες που καταγράφονται στα πιο νεαρά και δυναμικά τμήματα του εργατικού δυναμικού. Αντίθετα, αύξηση της απασχόλησης την ίδια περίοδο εμφάνισαν οι ηλικιακές ομάδες 50-64 ετών.
Συγκριτικά με το 2009 ο αριθμός των απασχολουμένων το 2020 παρέμενε μικρότερος στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας κατά 103,4 χιλ. άτομα.
Η μείωση του συνολικού αριθμού των απασχολουμένων το 2020 αφορούσε κυρίως άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, με την απασχόληση μεταξύ των αποφοίτων προσχολικής, πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να υποχωρεί πανελληνίως έναντι του 2019 κατά 67,9 χιλ. άτομα. Αύξηση της απασχόλησης παρατηρήθηκε αντίθετα στους αποφοίτους ανώτερης δευτεροβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας μη τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης , με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας να καταγράφει σχετική αύξηση 8 χιλ. ατόμων.
Όσον αφορά τις γυναίκες, η μείωση της απασχόλησης στην Κεντρική Μακεδονία φτάνει τα 6 χιλ. άτομα κατά τη διάρκεια της Πανδημίας.
Σημαντική υποχώρηση της μερικής απασχόλησης σημειώθηκε στην Κεντρική Μακεδονία (-6,1 χιλ. άτομα) την ίδια περίοδο.
Παρά την Πανδημία, σε δέκα από τις δεκατρείς συνολικά περιφέρειες της χώρας το ποσοστό των ατόμων που αντιμετώπιζε πέρυσι κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκε.
Το άνοιγμα της αγοράς πετρελαίου θέρμανσης τον Οκτώβριο ακολουθήθηκε από μια σχεδόν κατακόρυφη αύξηση της τιμής του (+17%) σε μηνιαία βάση και του 26,3% σε ετήσια. Τον Οκτώβριο του 2021 ο δείκτης τιμής φυσικού αερίου αυξήθηκε 46% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2020 και 21,3% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2021. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η αύξηση στον δείκτη της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Ενώ στο διάστημα Δεκέμβριος 2019-Σεπτέμβριος 2019 ο δείκτης τιμής ήταν σχεδόν απόλυτα σταθερός, τον Οκτώβριο του 2021 αυξήθηκε 18% έναντι του Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου.
Το κύμα ακρίβειας αναμένεται να διαβρώσει περαιτέρω την ήδη χαμηλή αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού. Με βάση τη μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών το 2020 και τον μέσο όρο των ετήσιων αυξήσεων των τιμών στο διάστημα Ιούλιος-Οκτώβριος 2021, η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα και στα μη αλκοολούχα ποτά εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση της αγοραστικής δύναμης του κατώτατου μισθού κατά 1,3% . Τα έξοδα στέγασης, στα οποία περιλαμβάνεται η δαπάνη για ηλεκτρική ενέργεια, πετρέλαιο θέρμανσης και φυσικό αέριο, αναμένεται να διαβρώσει την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού επιπλέον κατά 2%, ενώ η αύξηση της τιμής της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά 1,9%. Αθροιστικά, ο κατώτατος μισθός στο διάστημα Ιούλιος-Οκτώβριος 2021 έχασε το 5,1% της αγοραστικής του δύναμης ως συνέπεια της αύξησης των τιμών σε αυτές μόνο τις κατηγορίες προϊόντων.
Τακτική (συνοπτική) έκθεση κατάστασης μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα, στις Περιφέρειες και στις 7 Π.Ε. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για το 2021
Στην παρούσα Έκθεση αναλύονται, αφενός το ισοζύγιο ροώνμισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τις Π.Ε. της για ολόκληρο το 2021 και συγκρίνεται με τα αντίστοιχα παρελθόντων ετών, αφετέρου ο δυναμισμός των επαγγελμάτων, ξεχωριστά για κάθε μήνα του δ’ 3μήνου, σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από το Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων.
1. Μισθωτή Απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, κατά το 2021
1.1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα, κατά το 2021.
Σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από το «ΕΡΓΑΝΗ», που καταγράφει με ηλεκτρονικό τρόπο τις ροές μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, στον Πίνακα 1 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης για το 2021 και συγκρίνεται με τα αντίστοιχα των δύο προηγούμενων ετών.
Στο διάστημα αυτό δημιουργήθηκαν 133.082 νέες θέσεις εργασίας, που προέκυψαν από 2.395.429 προσλήψεις και 2.262.347 αποχωρήσεις/απολύσεις, έναντι ισοζυγίου 93.003 ν.θ.ε. κατά το 2020, δηλαδή περίπου 40.000 περισσότερες, ξεπερνώντας το υψηλό θετικό ισοζύγιο του 2019 (127.644 ν.θ.ε.). Τα παραπάνω αποδεικνύουν αφενός τη σημαντική ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας που μετουσιώθηκε σε περαιτέρω αύξηση των ν.θ.ε., αφετέρου τη θετική επίδραση των μέτρων στήριξης της απασχόλησης, που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια του 2021, μειώνοντας αποφασιστικά το μη μισθολογικό κόστος των εργοδοτών και ενθαρρύνοντας τις προσλήψεις.
Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην απασχόληση, κυρίως κατά τους πρώτους μήνες του 2021, αποτυπώνονται στη σύγκριση των ροών με τις αντίστοιχες του 2019. Οι προσλήψεις αλλά και οι αποχωρήσεις (που επηρεάζονται και από την κινητικότητα των εργαζομένων προς εποχιακά επαγγέλματα) του 2021 υπολείπονται κατά περίπου 425.000 και 440.000 θέσεις αντίστοιχα, συγκρινόμενες με αυτές του 2019 (Γράφημα 1).
1.2.Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στη Χώρα 2010-2021
Όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 2, η επίδοση του έτους 2021, ήταν από τις καλύτερες της τελευταίας 12ετίας για τη Χώρα, πολύ κοντά σε αυτές της τριετίας 2016-18, ως προς τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Συνολικά, κατά την 5ετία 2017-21 δημιουργήθηκαν περίπου 640.000 ν.θ.ε. (128.000 περίπου/έτος) σε ολόκληρη τη Χώρα, συμβάλλοντας στη σταθερή μείωση της ανεργίας, της οποίας το ποσοστό (εποχικά διορθωμένο) για τον Νοέμβριο του 2021 καταγράφηκε στο 13,3% (ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, 19/01/2022).
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ, Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
1.3. Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας στη Χώρα κατά το 2021 – Σύγκριση με 2020 και 2019
Η ανάλυση των προσλήψεων του ιδιωτικού τομέα, ανά είδος σύμβασης εργασίας κατά το 2021και η σύγκριση τους με τις αντίστοιχες των 2020 και 2019, οδηγούν σε ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα.
Όπως καταγράφεται στον Πίνακα 2, οι περίπου 410.000 περισσότερες προσλήψεις του 2021, σε σύγκριση με το αντίστοιχο του 2020, αφορούν κυρίως στην πλήρη απασχόληση (258.000 θέσεις), λιγότερο στη μερική απασχόληση (138.000 θέσεις) και ελάχιστα στην εκ περιτροπής απασχόληση (περίπου 13.000 θέσεις). Στην ουσία, η σταδιακή επιστροφή στην “κανονικότητα” εκφράζεται με σημαντική ένταση προσλήψεων πλήρους απασχόλησης, αφενός λόγω των γενναίων μέτρων στήριξης της απασχόλησης (Συν-Εργασία, επιδότηση εργοδοτικών εισφορών ξενοδοχείων 12μηνης λειτουργίας κ.α.), αφετέρου λόγω των συνεχιζόμενων προσλήψεων στον κλάδο μεταποίησης, που δημιουργεί θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Ως αποτέλεσμα, όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 3, το ποσοστό των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα με πλήρη απασχόληση δείχνει να αυξάνεται σημαντικά, από 45,1% κατά το 2019 (περίοδος “κανονικότητας”) και 51,5% κατά το 2020 (περίοδος περιοριστικών μέτρων), σε 53,4% κατά το 2021.
Περίοδος
Πλήρης Απασχόληση
Μερική Απασχόληση
Εκ Περιτροπής Απασχόληση
Σύνολο Προσλήψεων
2021
1.280.211
934.526
180.692
2.395.429
Μερίδιο
53,4%
39,0%
7,5%
100,0%
2020
1.022.789
796.342
167.311
1.986.442
Μερίδιο
51,5%
40,1%
8,4%
100,0%
2019
1.277.396
1.203.794
349.695
2.830.885
Μερίδιο
45,1%
42,5%
12,4%
100,0%
Πίνακας 2: Προσλήψεις ανά είδος σύμβασης εργασίας, 2019-2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
1.4. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης ανά φύλο στη Χώρα κατά το 2021
Στον Πίνακα 3 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης του ιδιωτικού τομέα ανά φύλο στη Χώρα, κατά το 2021. Παρατηρούμε ότι από το σύνολο των 284.857 ν.θ.ε. που δημιουργήθηκαν κατά το 9μηνο του 2021, το 49% κατελήφθη από γυναίκες. Κατά το δ’ 3μηνο του έτους η συνολική απώλεια θέσεων εργασίας ανήλθε σε 151.775, κυρίως λόγω λήξης των συμβάσεων στους κλάδους καταλυμάτων και εστίασης στις τουριστικές περιοχές της Χώρας, με τις μεγαλύτερες απώλειες να παρατηρούνται στους άνδρες. Ως αποτέλεσμα, το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης του ιδιωτικού τομέα ανά φύλο για το σύνολο του 2021 διαμορφώθηκε σε 53% μερίδιο για τις γυναίκες και 47% για τους άνδρες (Γράφημα 4). Δεδομένου ότι οι γυναίκες συμμετέχουν κατά 44% στο Εργατικό Δυναμικό της Χώρας (Γράφημα 5), η τάση αυτή σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη αποκλιμάκωση του υψηλού ποσοστού της γυναικείας ανεργίας των τελευταίων ετών.
9μηνο
Μερίδιο
δ’ 3μηνο
12μηνο
Μερίδιο
Άρρενες
144696
51%
-81854
62842
47%
Θήλεις
140161
49%
-69921
70240
53%
Σύνολο
284857
100%
-151775
133082
100%
Πηγή ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜΠηγή: ΕΛΣΤΑΤ
2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια.
Στον Πίνακα 4 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια, για το 2021 και συγκρίνεται με το αντίστοιχο του 2020. Οι 6 από τις 13 Περιφέρειες καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις στο ισοζύγιο του 2021, σε σύγκριση με το αντίστοιχο του 2020, με κορυφαίες την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, στις οποίες δημιουργήθηκαν διπλάσιες ν.θ.ε. κατά το 2021. Αντιθέτως, μεταξύ των 7 Περιφερειών που παρουσιάζουν αρνητική διαφορά, σε σύγκριση με το 2020, περιλαμβάνονται όσες εστιάζονται στον τουρισμό, αφού κατά τη διάρκεια του 2020 ίσχυσαν γενναία μέτρα στήριξης της απασχόλησης.
Περιφέρεια
2020
2021
Διαφορά
Κεντρικής Μακεδονίας
12509
24916
12407
Αν/κής Μακεδονίας & Θράκης
4257
3809
-448
Δυτικής Μακεδονίας
-447
888
1335
Ηπείρου
2476
3983
1507
Θεσσαλίας
3459
7677
4218
Στερεάς Ελλάδας
3954
5791
1837
Δυτικής Ελλάδας
6652
4840
-1812
Αττικής
37743
76789
39046
Πελοποννήσου
4940
3488
-1452
Βορείου Αιγαίου
1304
70
-1234
Νοτίου Αιγαίου
6902
-1997
-8899
Ιονίων Νήσων
2636
865
-1771
Κρήτης
6618
1963
-4655
Ελλάδα
93003
133082
40079
Πίνακας 4: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια- Διαφορά 2020-2021 Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Στον Πίνακα 5 και στο Γράφημα 6 αποτυπώνονται και συγκρίνονται τα ισοζύγια ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια, για την 3ετία 2019-2021. Το συνολικό ισοζύγιο της Χώρας για το 2021 σχεδόν ταυτίζεται με το αντίστοιχο του 2019 (δείκτης 1,04), σηματοδοτώντας τη σταθερή επιστροφή στην κανονικότητα, ως προς την απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι 6 στις 13 Περιφέρειες της Χώρας (μεταξύ των οποίων και η ΠΚΜ) καταγράφουν κατά το 2021 υψηλότερο θετικό ισοζύγιο από το αντίστοιχο του 2019 (δείκτης >1)ενώ στον αντίποδα, οι κατεξοχήν τουριστικές Περιφέρειες (Κρήτης, Ιονίων Νήσων, Νοτίου Αιγαίου, Βορείου Αιγαίου) καταγράφουν το χαμηλότερο θετικό ή και αρνητικό ισοζύγιο σε σχέση με το 2019, αποτυπώνοντας τη σχετικά μικρή συγκράτηση της απασχόλησης στον κλάδο του τουρισμού κατά την τρέχουσα θερινή σεζόν, σε σύγκριση με την πολύ καλή χρονιά του 2019 (Γράφημα 7).
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με δείκτη 1,29 εμφανίζει την 3η μεγαλύτερη αύξηση στη δημιουργία ν.θ.ε. το 2021 σε σύγκριση με το “κανονικό” 2019, πολύ πάνω από τον μέσο δείκτη της Χώρας (1,04), πίσω από τη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία (1,36) και μπροστά από την Αττική (1,20).
Περιφέρεια
2019
2020
2021
Δείκτης ως προς 2019
Δείκτης ως προς 2019
2020
2021
Κεντρικής Μακεδονίας
19316
12509
24916
0,65
1,29
Ανατ. Μακεδ. & Θράκης
3808
4257
3809
1,12
1,00
Δυτικής Μακεδονίας
118
-447
888
-3,79
7,53
Ηπείρου
4333
2476
3983
0,57
0,92
Θεσσαλίας
5630
3459
7677
0,61
1,36
Στερεάς Ελλάδας
5232
3954
5791
0,76
1,11
Δυτικής Ελλάδας
5803
6652
4840
1,15
0,83
Αττικής
64257
37743
76789
0,59
1,20
Πελοποννήσου
4611
4940
3488
1,07
0,76
Βορείου Αιγαίου
1038
1304
70
1,26
0,07
Νοτίου Αιγαίου
2629
6902
-1997
2,63
-0,76
Ιονίων Νήσων
2513
2636
865
1,05
0,34
Κρήτης
8356
6618
1963
0,79
0,23
Ελλάδα
127644
93003
133082
0,73
1,04
Πίνακας 5: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφέρεια- Σύγκριση 2019-2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
3. Ισοζύγιο Ροών Μισθωτής Απασχόλησης στον Ιδιωτικό Τομέα στην ΠΚΜ
3.1. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ – 3μηνα 2021
Στον παρακάτω Πίνακα 6 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ, για τα τέσσερα 3μηνα του 2021. Όπως απεικονίζεται και στο Γράφημα 7, οι Π.Ε. Χαλκιδικής (κυρίως), Πιερίας και Πέλλας, ως κατεξοχήν τουριστικοί προορισμοί, εμφανίζουν πολύ μεγάλη αύξηση στο θετικό ισοζύγιο ν.θ.ε. του β’ 3μήνου (κόκκινη γραμμή), ενώ στα γ’ και δ’ 3μηνα (πράσινη και κίτρινη γραμμές) εμφανίζουν αρνητικό ισοζύγιο, λόγω της εποχικότητας των τουριστικών επαγγελμάτων. Αντιθέτως, η Π.Ε. Θεσσαλονίκης με κορυφαίες επιδόσεις τις 7.297 ν.θ.ε. στο α΄ 3μηνο και 7.003 ν.θ.ε. στο δ΄ 3μηνο συμβάλει σημαντικά στο συνολικό ισοζύγιο της ΠΚΜ.
Περιφερειακή Ενότητα
α΄ 3μηνο 2021
β΄ 3μηνο 2021
γ΄ 3μηνο 2021
δ΄ 3μηνο 2021
Ημαθίας
-393
1776
-108
-958
Θεσσαλονίκης
7.297
2276
3767
7003
Κιλκίς
442
-11
279
-57
Πέλλας
401
2823
-683
-1198
Πιερίας
419
3585
-1439
-1633
Σερρών
750
22
396
-77
Χαλκιδικής
913
17672
-6246
-12102
Σύνολο ΠΚΜ
9.829
28143
-4034
-9022
Πίνακας 6: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, ανά 3μηνο 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
3.2. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ – Σύγκριση 2020-2021.
Στον παρακάτω Πίνακα 7 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, για το 2021 και γίνεται η σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2020. Παρατηρούμε ότι όλες οι Π.Ε. της ΠΚΜ εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο τόσο το 2020 όσο και το 2021, επιβεβαιώνοντας την τάση σταθερής αύξησης της απασχόλησης σε ολόκληρη την Περιφέρεια.
Επιπλέον, το σύνολο της ΠΚΜ εμφανίζει θετική διαφορά 12.407 ν.θ.ε, σε σύγκριση με το 2020, χάριν κυρίως στην Π.Ε. Θεσσαλονίκης, που δημιουργεί τριπλάσιες ν.θ.ε. το 2021 σε σύγκριση με το 2020 (20.343 έναντι 6.556). Οι Π.Ε. Πέλλας και Σερρών επίσης εμφανίζουν ενίσχυση του θετικού ισοζυγίου ν.θ.ε. κατά το 2021.
Περιφερειακή Ενότητα
Ισοζύγιο 2021
Ισοζύγιο 2020
Διαφορά
Ημαθίας
317
1421
-1104
Θεσσαλονίκης
20343
6556
13787
Κιλκίς
653
1107
-454
Πέλλας
1343
477
866
Πιερίας
932
1047
-115
Σερρών
1091
890
201
Χαλκιδικής
237
1011
-774
Σύνολο ΠΚΜ
24916
12509
12407
Πίνακας 7: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ – Σύγκριση 2020-2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
3.3. Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ – Σύγκριση τετραετίας 2018-2021.
Στον Πίνακα 8 και στο Γράφημα 8 αποτυπώνεται το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Περιφερειακή Ενότητα της ΠΚΜ, για την τετραετία 2018-2021, ώστε να αναλυθούν οι τάσεις και να διερευνηθούν οι προοπτικές της απασχόλησης στην ΠΚΜ και τις 7 Π.Ε. της.
Περιφερειακή Ενότητα
Ισοζύγιο 2021
Ισοζύγιο 2020
Ισοζύγιο 2019
Ισοζύγιο 2018
Ημαθίας
317
1.421
907
987
Θεσσαλονίκης
20.343
6.556
13.121
15.963
Κιλκίς
653
1107
624
457
Πέλλας
1.343
477
1.631
849
Πιερίας
932
1.047
836
1.081
Σερρών
1.091
890
968
958
Χαλκιδικής
237
1.011
1.229
634
Σύνολο ΠΚΜ
24.916
12.509
19.316
20.929
Πίνακας 8: Ισοζύγιο Ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανά Π.Ε. της ΠΚΜ, 2018-2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ Επεξεργασία: ΜΔΑΑΕ της ΠΚΜ
Είναι φανερό, ότι οι Π.Ε. Κιλκίς, Πέλλας, Πιερίας και Σερρών εμφανίζουν αξιοσημείωτη σταθερότητα ως προς τη δημιουργία ν.θ.ε. κατά την τετραετία 2018-2021, ενώ οι Π.Ε. Ημαθίας και Χαλκιδικής εμφανίζουν ύφεση στο θετικό ισοζύγιο κατά το 2021. Εξαιρετικά υψηλή η επίδοση της Π.Ε. Θεσσαλονίκης, με θετικό ισοζύγιο 20.343 ν.θ.ε. κατά το 2021, με αποτέλεσμα η χρονιά αυτή να είναι με διαφορά η καλύτερη της τετραετίας, για το σύνολο της ΠΚΜ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι φετινές επιδόσεις της Περιφέρειας είχαν σε μεγάλο βαθμό προβλεφθεί από τους εμπειρογνώμονες του Περιφερειακού Μηχανισμού, οι οποίοι αναλύουν και αξιολογούν μηνιαία την πορεία του ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης που δημοσιεύει το ΟΠΣ ΕΡΓΑΝΗ. Τόσο στην ΤακτικήΈκθεση 6μήνου που δημοσιοποιήθηκε στις 28/07/21, όσο και στην ΤακτικήΈκθεση 9μήνου (05/11/21), καταγράφεται χαρακτηριστικά η εκτίμηση ότι (sic) “λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι τώρα επιδόσεις της ΠΚΜ, θεωρείται πολύ πιθανό η φετινή χρονιά να αποδειχθεί η καλύτερη της 4ετίας, από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το θετικό ισοζύγιο της οποίας δεν αποκλείεται να ξεπεράσει τις 25.000 (πρόβλεψη εμπειρογνωμόνων του Μηχανισμού)“.
4. Δυναμικοί Κλάδοι και Επαγγέλματα στην Ελλάδα κατά το δ’ 3μηνο του 2021.
Στην Ενότητα αυτή απεικονίζονται οι δυναμικοί Κλάδοι και τα Επαγγέλματα ανά μήνα, για το δ’ 3μηνο στο σύνολο της Χώρας, με στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», του Υπουργείου Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων.
4.1. Οκτώβριος 2021
Όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 9, ο πιο δυναμικός κλάδος (4D) από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. τον συγκεκριμένο μήνα, ήταν με μεγάλη διαφορά η “Εκπαίδευση” με 21.746 ν.θ.ε..
Πίνακας 9: Οι Κλάδοι Οικον. Δραστ/τας (4D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα – Οκτώβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ.
Τα παραπάνω διαμόρφωσαν τις τάσεις και στα Επαγγέλματα (2D), που αποτυπώνονται στον Πίνακα 10. Το πιο δυναμικό επάγγελμα από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. κατά τον Οκτώβριο, ήταν με μεγάλη διαφορά το “Διδακτικό προσωπικό (Καθηγητές, δάσκαλοι, κτλ)” με 21.266 ν.θ.ε. και στη 2η θέση το “Ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές, αοιδοί κ.α.σ.ε.” με 2.433 ν.θ.ε., λόγω της επαναλειτουργίας των χώρων διασκέδασης και θεαμάτων.
Πίνακας 10: Τα Επαγγέλματα (2D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα – Οκτώβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ. .
4.2. Νοέμβριος 2021
Όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 11, ο πιο δυναμικός κλάδος (4D) από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. τον συγκεκριμένο μήνα, ήταν και πάλι με διαφορά η “Εκπαίδευση” με 8.434 ν.θ.ε..
Πίνακας 11: Οι Κλάδοι Οικον. Δραστ/τας (4D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα – Νοέμβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ
Τα παραπάνω διαμόρφωσαν τις τάσεις και στα Επαγγέλματα (2D), που αποτυπώνονται στον Πίνακα 12. Το πιο δυναμικό επάγγελμα από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. κατά τον Νοέμβριο, ήταν με διαφορά το “Διδακτικό προσωπικό (καθηγητές, δάσκαλοι, κτλ)” με 8.387 ν.θ.ε., ενώ στη 2η θέση ήταν οι “Ελαιοτριβείς, σπορελαιουργοί & συσκευαστές προϊόντων τροφίμων και γεωργικών ειδών” με 1.753 ν.θ.ε., ως αποτέλεσμα της εποχικής παραγωγής και συσκευασίας ελαιουργικών προϊόντων.
Πίνακας 12: Τα επαγγέλματα (2D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα – Νοέμβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ.
4.3. Δεκέμβριος 2021
Όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 13, ο πιο δυναμικός κλάδος (4D) από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. τον συγκεκριμένο μήνα, ήταν οι “Δραστηριότητες απασχόλησης” με 3.498 ν.θ.ε. και στη 2η θέση οι “Διοικητικές δραστ/τες γραφείου” με 3.052 ν.θ.ε..
Πίνακας 13: Οι Κλάδοι Οικον. Δραστ/τας (4D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα -Δεκέμβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ.
Ως προς τα Επαγγέλματα (Πίνακας 14), το πιο δυναμικό από πλευράς δημιουργίας ν.θ.ε. κατά τον Δεκέμβριο ήταν με διαφορά το “Υπάλληλοι Γραφείου” με 7.851 ν.θ.ε..
Πίνακας 14: Τα επαγγέλματα (2D) με τα υψηλότερα θετικά ισοζύγια προσλήψεων – απολύσεων στη Χώρα -Δεκέμβριος 2021. Πηγή: ΕΡΓΑΝΗ. Επεξεργασία: ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ.
Συμπεράσματα
Κατά τη διάρκεια του 2021 δημιουργήθηκαν στη Χώρα συνολικά 133.082 νέες θέσεις εργασίας (2.395.429 προσλήψεις και 2.262.347 αποχωρήσεις/απολύσεις), έναντι ισοζυγίου 93.003 ν.θ.ε. του 2020, δηλαδή περίπου 40.000 περισσότερες, ξεπερνώντας το υψηλό θετικό ισοζύγιο των 127.644 ν.θ.ε του “κανονικού” 2019. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι από τις παραπάνω 2.395.429 προσλήψεις, το 53,4% αφορούν σε θέσεις πλήρους απασχόλησης (45,1% το 2019) και το 39% σε μερικής (42,5% το 2019). Ως προς το φύλο, στο σύνολο των 133.082 ν.θ.ε. του 2021, οι γυναίκες έχουν μερίδιο 53%, σημαντικά περισσότερο του 44% της συμμετοχής τους στο Εργατικό Δυναμικό της Χώρας, γεγονός που σηματοδοτεί αποκλιμάκωση του υψηλού ποσοστού της γυναικείας ανεργίας των τελευταίων ετών.
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με ισοζύγιο 12.509 θέσεων κατά το 2020, εμφανίζει διπλάσιο θετικό ισοζύγιο με 24.916 ν.θ.ε. κατά το 2021, που αποτελεί με διαφορά την καλύτερη επίδοση της τετραετίας 2018-2021. Ως προς τις Περιφερειακές Ενότητες της ΠΚΜ, η Π.Ε. Θεσσαλονίκης εμφανίζει εξαιρετικά υψηλό ισοζύγιο 20.343 ν.θ.ε. το 2021, δηλαδή άνω του 80% των ν.θ.ε. της Περιφέρειας και περίπου 4.000 ν.θ.ε. περισσότερες από την επίδοση του 2018, ενώ και οι Π.Ε. Κιλκίς, Πέλλας, Πιερίας και Σερρών εμφανίζουν αξιοσημείωτη σταθερότητα ως προς τη δημιουργία ν.θ.ε., κατά την τετραετία 2018-2021.
Η πρόβλεψη διεθνών επενδυτικών οργανισμών (UBS, HSBC κ.ά.) για αναμενόμενη αύξηση του εγχώριου ΑΕΠ κατά περίπου 5% το 2022, οι προβλέψεις παγκόσμιων τουριστικών οργανισμών (όπως η TUI) για ρεκόρ εισερχομένου τουρισμού στην Ελλάδα κατά το τρέχον έτος και οι συνεχιζόμενες επενδύσεις (αρκετές από τις οποίες στη Π.Ε. Θεσσαλονίκης) ομίλων που δραστηριοποιούνται σε τεχνολογίες αιχμής (όπως Pfizer, Cisco, Microsoft, Digital Realty κ.α.), αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω τη δημιουργία ν.θ.ε., θέτοντας τα θεμέλια για μια ακόμη καλύτερη χρονιά για την απασχόληση, τόσο για τη Χώρα όσο και για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Μέσα στο πνεύμα της αποστολής του, ο ΜΔΑΑΕ-ΠΚΜ εξετάζει διεξοδικά διάφορες πτυχές της απασχόλησης, αξιοποιώντας τις πλέον έγκυρες δευτερογενείς πηγές, εθνικές και διεθνείς. Πέρυσι η έρευνα δευτερογενών πηγών (Π31) εστίασε στο πολυσύνθετο ζήτημα των δεξιοτήτων, ενώ η φετινή (Π32) εξετάζει το ευρύ πεδίο της γυναικείας απασχόλησης και των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων, και θα την βρείτε ανηρτημένη στο μενού Δραστηριότητες – υπομενού Έρευνες.
Επίσης, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, ο Μηχανισμός εκπόνησε τον Οκτώβριο του 2020 την 2η ετήσια «Έκθεση Ανάλυσης των Τάσεων της Αγοράς Εργασίας στην ΠΚΜ» (Π36), η οποία κατέγραψε πολύ σημαντικές τάσεις, διαφορές και αναντιστοιχίες, ως προς το οικονομικό προφίλ, την παραγωγική διάρθρωση και την απασχόληση, αναδεικνύοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του παραγωγικού προφίλ της ΠΚΜ σε σχέση με τις υπόλοιπες Περιφέρειες, μέσα από την αξιοποίηση κυρίως πρωτογενών στοιχείων από έγκυρους οργανισμούς (ΕΛΣΤΑΤ, ΟΑΕΔ, ΕΡΓΑΝΗ, ΕΙΕΑΔ κα). Η εν λόγω έκθεση βρίσκεται ολόκληρη στην ιστοσελίδα του ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ, στο μενού Δραστηριότητες – υπομενού Εκθέσεις.
Τέλος, ο Μηχανισμός σχεδίασε και διεξήγαγε την «1η Ετήσια Έρευνα Πεδίου του ΕΙΕΑΔ» (Π1), με βασικούς στόχους την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και των μελλοντικών προοπτικών ζήτησης σε επαγγέλματα και κλάδους στον ιδιωτικό τομέα της ΠΚΜ, τη διερεύνηση των ζητούμενων επαγγελματικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων που λείπουν ή χρειάζονται βελτίωση και τη διερεύνηση των επιπτώσεων των αλλαγών στα εργασιακά καθήκοντα. Θα βρείτε και αυτήν ανηρτημένη στο μενού Δραστηριότητες – υπομενού Έρευνες.
Μία πολύ σύντομη παρουσίαση των ευρημάτων των παραπάνω εκθέσεων και ερευνών αναπτύσσεται στη 2η Συνοπτική Ετήσια Έκθεση για τους Πολίτες, το πλήρες κείμενο της οποίας μπορείτε να βρείτεεδώ.
Π.36 2η Ετήσια έκθεση ανάλυσης των τάσεων της αγοράς εργασίας στην ΠΚΜ
Το παρόν παραδοτέο, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, συγκεντρώνει στοιχεία γύρω από την οικονομική δραστηριότητα, την παραγωγική διάρθρωση, τα χαρακτηριστικά της απασχόλησης και της ανεργίας, τους δυναμικούς κλάδους και τα επαγγέλματα, στην ΠΚΜ και στις Περιφερειακές Ενότητες της. Τα στοιχεία αυτά συγκρίνονται με αντίστοιχα προηγούμενων ετών ή και δεκαετιών με στόχο να εντοπιστούν τάσεις, ομοιότητες, διαφορές και αναντιστοιχίες, τόσο διαπεριφερειακές (μεταξύ της ΠΚΜ και των υπόλοιπων Περιφερειών της Χώρας), όσο και ενδοπεριφερειακές (μεταξύ των Π.Ε. της ΠΚΜ).
Το παραδοτέο, που αποτελεί το δεύτερο από τα τέσσερα ομώνυμα που θα εκπονούνται σε ετήσια βάση έως το 2023 (στο πλαίσιο του παραπάνω υποέργου), αφενός συνεισφέρει στην παρακολούθηση τάσεων και μεταβολών στην απασχόληση κατά την περίοδο 2019-2023, αφετέρου φιλοδοξεί να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα για τις Υπηρεσίες και τη Διοίκηση της Περιφέρειας, που θα διευκολύνει τον στρατηγικό σχεδιασμό και την ορθολογική λήψη αποφάσεων σε θέματα ανάπτυξης και απασχόλησης.
Η παρούσα έκθεση αποτελείται από τέσσερα Κεφάλαια, και μπορείτε να την βρείτε εδώ.
Το σήμερα και το αύριο της απασχόλησης των γυναικών μετά την Πανδημία και πριν το νέο εθνικό παραγωγικό πρότυπο
Π.32 2η Ετήσια Έρευνα Δευτερογενών Στοιχείων και Επεξεργασία Αυτών
Η έκθεση «Το σήμερα και το αύριο της απασχόλησης των γυναικών, μετά την Πανδημία και πριν το νέο εθνικό παραγωγικό πρότυπο» (Παραδοτέο 32, του έργου Παροχή Υπηρεσιών Επιστημονικής, Ερευνητικής και Διοικητικής-Τεχνικής Υποστήριξης του «Περιφερειακού Μηχανισμού Διάγνωσης των Αναγκών της Αγοράς Εργασίας» της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας) αποσκοπεί στην καταγραφή της ισχύουσας κατάστασης για τις γυναίκες απέναντι στην απασχόληση, στις έμφυλες διακρίσεις και στην γονεϊκότητα, υπό το πρίσμα της
Πανδημίας μα και του δημογραφικού προβλήματος της Ελλάδας. Για τη σύνταξή της τα στελέχη του ΠΜΔΑΑΕ-ΚΜ αξιοποίησαν στοιχεία από διεθνείς (CEDEFOP, EIGE, EU Commission, EU Foundation, OECD, WEF & ILO) και εθνικές πηγές (ΕΙΕΑΔ, ΕΛΣΤΑΤ, ΟΑΕΔ, ΕΚΚΕ, ΙΝΕ ΓΣΕΕ, ΜΔΑΑΕ-ΠΚΜ). Εκτός από την παράθεση διεθνών και εθνικών ευρημάτων, η έκθεση επιχειρεί να εστιάσει στις ιδιαίτερες συνθήκες της Κεντρικής Μακεδονίας, περιλαμβάνοντας και συγκεκριμένες συστάσεις πολιτικής.
Το κείμενο αναπτύσσεται σε οκτώ κεφάλαια, και μπορείτε να το βρείτε εδώ.